Νέα δεδομένα φέρνει στο ΔΕΣΦΑ η πίεση στην αζέρικη οικονομία
Το τάιμινγκ στα deals είναι το παν. Όταν αλλάζουν τα δεδομένα, το τάιμινγκ χάνεται, μαζί του και το deal. Δίχως αυτό να σημαίνει ότι θα ισχύσει το ίδιο και στη περίπτωση του ΔΕΣΦΑ, εντούτοις από το 2013 έως σήμερα, τα δεδομένα για τους Αζέρους έχουν αλλάξει δραματικά.
Η πετρελαιοεξαρτώμενη οικονομία τους ταρακουνιέται άσχημα, και προ διμήνου η κυβέρνηση υπό την πίεση των χαμηλών τιμών αποσυνέδεσε την ισοτιμία του εθνικού νομίσματος από το δολάριο, υποτιμώντας στην ουσία το μάνατ στο 50% της αξίας του. Από τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου προέρχεται το 95% των εξαγωγών της χώρας, και το 75% των κρατικών εσόδων. Σαν αποτέλεσμα η ραγδαία πτώση των διεθνών τιμών (στα 34 δολάρια χθες το μπρεντ) έχει προκαλέσει σοβαρούς τριγμούς στην οικονομία της χώρας. Κάποιες πληροφορίες θέλουν το 2015 να έκλεισε με 9,2% έλλειμμα στο ΑΕΠ, την ώρα που τα αποθέματα της χώρας έχουν πέσει από τα 13,8 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους στα 6,8 δισ. τον Οκτώβριο. Πέρυσι, και προκειμένου να καλυφθούν ανάγκες του προϋπολογισμού χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά από τη δημιουργία του το 1999, χρήματα από το εθνικό ταμείο των 35 δις δολαρίων.
Χθες, η κεντρική τράπεζα του Αζερμπαιτζάν ανακοίνωσε ότι συνδέεται εκ νέου η ισοτιμία του μανατ με το δολάριο, ορίζοντας τιμή στα 1,5679 μανατ. Έχει ξεπεράσει τη κρίση το Αζερμπαιτζάν; Όχι.
Η αζέρικη κρίση θα διαρκεί όσο θα διαρκούν και οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ο φετινός προϋπολογισμός είχε καταρτιστεί με τιμή πετρελαίου στα 50 δολάρια.
Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που πολλοί πιστεύουν ότι η εξαγορά του ΔΕΣΦΑ από τη Socar δεν θα κλείσει ποτέ. Ουδείς φυσικά μπορεί να προεξοφλήσει την αποχώρηση της Socar. Σίγουρα όμως, η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη από πλευράς υπουργείου Ενέργειας για αλλαγές στον κανονισμό τιμολόγησης σχετικά με τη χρήση δικτύου, αποτελεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον αν οι Αζέροι θέλουν να αποχωρήσουν. Ως γνωστόν, ο ΥΠΕΝ Π. Σκουρλέτης δεν επιθυμεί υπερβολικές αυξήσεις στα τέλη χρήσης δικτύου λόγω της ύφεσης της οικονομίας, και της αδυναμίας των χρηστών να τις επωμισθούν.
Προς το παρόν, το επενδυτικό ενδιαφέρον από την ιταλική Snam και την κοινοπραξία Fluxys-Enagas για το 17% ή και παραπάνω του ΔΕΣΦΑ παραμένει. Ωστόσο, κι αυτό τελεί υπό την αίρεση των νέων τιμολογίων που θα καθορισθούν. Οι προσφορές των ενδιαφερόμενων επενδυτών δεν θα κατατεθούν, προτού η ΡΑΕ γνωμοδοτήσει για τις νέες ταρίφες του ΔΕΣΦΑ και ακολουθήσει η έγκριση τους από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με άλλα λόγια το ύψος των νέων τιμολογίων χρήσης του δικτύου θα πρέπει να καλύπτει ένα εύλογο έσοδο για το ΔΕΣΦΑ στην επόμενη τετραετία, αλλά και τη διαφορά του ρυθμιζόμενου κέρδους που καθορίσθηκε το 2012 με τα τότε τιμολόγια, αλλά δεν εισπράχθηκε από το διαχειριστή, λόγω της μείωσης της ζήτησης φυσικού αερίου στα χρόνια που μεσολάβησαν.
Αρκετοί πάντως είναι πιο απαισιόδοξοι. Ακόμη και αν ο Σκουρλέτης συναινούσε ακόμη και σε σημαντική αύξηση των τιμολογίων, παράγοντας της αγοράς από τους πιο έμπειρους στα ενεργειακά, πιστεύει ότι το τάιμινγκ του deal ΔΕΣΦΑ- Socar έχει χαθεί.
«Στην ουσία, το τίμημα των 400 εκατ. ευρώ που είχαν προσφέρει οι Αζέροι το 2013, σήμερα έχει για τους ίδιους υπερδιπλάσιο κόστος. Τότε, το 2013, η τιμή του πετρελαίου βρισκόταν στα 103 δολάρια, και σήμερα στα 34 δολάρια», λέει με νόημα.