Πετρέλαιο: Ψαρεύοντας στο βυθό

Στη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών, οι τιμές του πετρελαίου «βυθίστηκαν» κατά περισσότερο από 50%, φτάνοντας σε επίπεδα που είχαν να δουν από το 2009, προτού λήξει επίσημα η ύφεση στις ΗΠΑ. Η πτώση αυτή προκάλεσε μείωση των τιμών βενζίνης, χιλιάδες απολύσεις στον πετρελαϊκό κλάδο αλλά και… ένα κυνήγι ευκαιριών για τους επενδυτές που βλέπουν τη συγκυρία αυτή ως ευκαιρία να αγοράσουν προτού οι τιμές πάρουν τον αναπόφευκτο δρόμο της ανόδου. «Γίνεται εκτεταμένο ψάρεμα στο βυθό αυτή τη στιγμή», λέει ο Dan Dicker, πρώην trader πετρελαίου και πρόεδρος της MercBloc, εταιρείας διαχείρισης πλούτου στη Νέα Υόρκη. «Όλοι στον κλάδο αντιλαμβάνονται ότι οι τιμές δεν πρόκειται να μείνουν τόσο χαμηλά για πάντα. Το ερώτημα δεν είναι εάν θα αυξηθούν, αλλά πότε». 

Για όσους στοιχηματίζουν σε μια γρήγορη ανάκαμψη των τιμών, ο πιο άμεσος τρόπος να βγάλουν κέρδος είναι να αγοράσουν αργό πετρέλαιο σε φυσική μορφή, να το αποθηκεύσουν και αργότερα να το πουλήσουν σε υψηλότερη τιμή. Ωστόσο, εάν δεν είσαι μια μεγάλη εταιρία εμπορίας πετρελαίου που αντέχει να μισθώσει ένα δεξαμενόπλοιο για λίγους μήνες, αυτή δεν είναι μία ιδιαίτερα πρακτική κίνηση. 

Και εδώ έρχεται να δώσει λύση η αγορά προθεσμιακών συμβολαίων. Οι κερδοσκόποι πραγματοποιούν συναλλαγές με προθεσμιακά συμβόλαια πετρελαίου στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης από το 1983. Η αγορά ενός τέτοιου συμβολαίου επιτρέπει στον επενδυτή να ποντάρει στην τιμή του εμπορεύματος χωρίς να χρειαστεί να το πάρει στα χέρια του. Αυτός είναι συνήθως ο τρόπος με τον οποίο επενδύουν τα hedge funds στο πετρέλαιο. Τον Ιούνιο, όταν οι τιμές βρίσκονταν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, οι κερδοσκόποι είχαν συσσωρεύσει άνευ προηγουμένου long τοποθετήσεις σε συμβόλαια πετρελαίου, ελπίζοντας να επωφεληθούν από την άνοδο των τιμών. Το πετρέλαιο άρχισε να υποχωρεί και οι διαχειριστές κεφαλαίων πούλησαν τις θέσεις τους, ενισχύοντας τη δυναμική της πτώσης. 

Τώρα οι κερδοσκόποι αναμένουν ξανά ότι οι τιμές θα ανέβουν. Την εβδομάδα που έληξε στις 13 Ιανουαρίου, τα hedge funds και άλλοι μεγάλοι διαχειριστές κεφαλαίων αγόρασαν στο Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης το ισοδύναμο 24,6 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου. 

Η προθεσμιακή αγορά, ωστόσο, μπορεί να γίνει επικίνδυνο μέρος, ακόμη και για τους πιο πεπειραμένους ιδιώτες επενδυτές. Ένας λόγος είναι ότι παρουσιάζει έντονη μεταβλητότητα. Συχνά οι τιμές του πετρελαίου παρουσιάζουν μεταβολή 3% έως 5% μέσα σε μια ημέρα -το είδος των κινήσεων που κάνουν πρωτοσέλιδα στο χρηματιστήριο. Τα πιο επιθετικά hedge funds ενέργειας συνήθως ρισκάρουν μόνο το 10% με 25% των παγίων τους στην προθεσμιακή αγορά. «Ακόμη και οι επαγγελματίες είναι εξαιρετικά προσεκτικοί», λέει ο John Kilduff, συνεργάτης της Again Capital, ενός hedge fund που εστιάζει στον τομέα ενέργειας. 

Αυτό δεν τους απέτρεψε από το να προσπαθούν. Ένας από τους πιο δημοφιλείς τρόπους για να μπει ένας απλός επενδυτής στην αγορά του πετρελαίου είναι τα Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια (ETFs).Τα ETFs αγοράζονται και πωλούνται στα χρηματιστήρια, όπως οι παραδοσιακές μετοχές και παρακολουθούν την κίνηση των δεικτών εμπορευμάτων, ομολόγων και μετοχών. Από τα τέλη Νοεμβρίου, οι επενδυτές έχουν διοχετεύσει περί τα 7,3 δισ. δολάρια σε ETFs που συνδέονται με το πετρέλαιο. 

Τα ETFs που αγοράζουν μετοχές εταιρειών ενέργειας συχνά έχουν χαμηλότερο κόστος επειδή αποφεύγουν τις συναλλαγές πολύπλοκων παραγώγων. Καταφέρνουν επίσης να «συλλάβουν» μεγαλύτερο μερίδιο της αύξησης όταν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται. Το Energy Select Sector SPDR Fund, για παράδειγμα, ακολουθεί μεγάλες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου όπως η ExxonMobil και η Chevron. Το 2009, όταν οι τιμές πετρελαίου εκτινάχθηκαν 78%, το fund κέρδισε 22%. 

Η Bobbie Munroe, χρηματοοικονομικός σύμβουλος στη Φλόριντα κατευθύνει τους πελάτες της προς το ETF Vanguard Εnergy που αγοράζει μετοχές επιχειρήσεων παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και διαχειριστών αγωγών και διυλιστηρίων. Το ετήσιο μέρισμα της ήταν σχεδόν 2%, οπότε οι επενδυτές λαμβάνουν τουλάχιστον μερική απόδοση. Οι πελάτες της ρώτησαν για τα ETFs εμπορευμάτων, αλλά εκείνη συστήνει προσοχή. «Είναι απλά ένας φανταχτερός τρόπος να χάσεις περισσότερα χρήματα», λέει. 

Μια άλλη στρατηγική είναι να επενδύσεις στα ομόλογα των εταιρειών πετρελαίου αντί για τις μετοχές τους. Η «επανάσταση» του σχιστόλιθου στις ΗΠΑ χρηματοδοτήθηκε από πολύ χρέος, μεγάλο μέρος του οποίου είχε αξιολόγηση χαμηλότερα της επενδυτικής βαθμίδας. Τα τελευταία τρία έτη, οι επιχειρήσεις ενέργειας με αξιολόγηση «junk» εξέδωσαν ομόλογα αξίας περίπου 90 δισ. δολαρίων. Πολλές από αυτές ξόδευαν περισσότερα χρήματα από ό,τι κέρδιζαν, ακόμη και όταν οι τιμές του πετρελαίου ήταν υψηλές. Το φθηνό πετρέλαιο απλά επιδεινώνει το πρόβλημα. «Δεν θα τα καταφέρουν όλες αυτές οι εταιρείες» λέει ο Chad Mabry, αναλυτής της αγοράς πετρελαίου στην επενδυτική τράπεζα MLV & Co. 

Κάποιες θα τα καταφέρουν, όμως. Ο Timothy Parker, συνεργάτης της Regency Wealth Management στο Ramsey του Νιου Τζέρσεϊ, έχει περάσει τους τελευταίους μήνες μελετώντας προσεκτικά τα ομόλογα ορισμένων από των πιο χρεωμένων παραγωγών πετρελαίου στις ΗΠΑ. Είναι έτοιμος να αγοράσει. «Υπάρχουν πολλά άσχημα πράγματα εκεί έξω, αλλά έμεινα έκπληκτος από την αντοχή που έχουν επιδείξει ορισμένα από αυτά τα ομόλογα», λέει.

(Bloomberg, capital.gr)