Μπορούν ΗΠΑ-Ιράν να συμφωνήσουν για τα πυρηνικά;

Εάν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ήταν αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς, δεν θα ήταν δύσκολο να βρεθεί μια λύση. Αλλά δυστυχώς, δεν συμβαίνει αυτό. Το πυρηνικό πρόγραμμα περιλαμβάνει μια θεμελιώδη διαμάχη στόχων: το Ιράν θέλει να έχει πυρηνικά όπλα, ενώ οι ΗΠΑ και σύμμαχοί της δεν θέλουν (να έχει το Ιράν πυρηνικά όπλα). Καμία πλευρά δεν θα συνθηκολογήσει πλήρως , επομένως το καλύτερο που μπορεί να γίνει είναι να συναφθεί μια συμφωνία βάσει της οποίας το Ιράν διατηρεί μέρος της ικανότητας που διαθέτει ήδη αλλά αποδέχεται τα μέτρα διαφάνειας και τους περιορισμούς, που θα είναι ικανοί να παράσχουν εμπιστοσύνη ότι δεν θα μπορεί να δημιουργήσει γρήγορα ένα πυρηνικό όπλο.

Το πόσο γρήγορα ή αργά θα πρέπει να γίνει αυτό, είναι το αντικείμενο για διαπραγμάτευση. Το Ιράν θα πρέπει να παράσχει πολύ μεγάλη διαφάνεια, καθώς και σε 24ωρη βάση, επτά ημέρες την εβδομάδα, παρακολούθηση μέσω απομακρυσμένων καμερών σε βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και να τηρεί τους διεθνείς κανόνες, μεταξύ των οποίων και των εγγυήσεων και κανόνων του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου, για την έγκαιρη κοινοποίηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Στη βάση των δηλώσεων του Rouhani στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας σχετικά με τη διαφάνεια, υπάρχει λόγος να πιστεύει κανείς ότι το Ιράν θα είναι πρόθυμο να συμφωνήσει με τέτοια μέτρα.

Αλλά μια συμφωνία θα απαιτεί επίσης σημαντικούς περιορισμούς στις ευαίσθητες πτυχές του πυρηνικού της προγράμματος, κάτι που θα είναι δυσκολότερο για τον ίδιο να «πουλήσει» στο εσωτερικό της χώρας. Τουλάχιστον, το πρόγραμμα πρέπει να «παγώσει» στο τρέχον επίπεδο τόσο ποσότητας όσο και ποιότητας των φυγόκεντρων λειτουργιών. Το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο είναι επαρκές για τουλάχιστον έξι όπλα εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω, θα πρέπει να μεταφερθεί εκτός της χώρας, στο πλαίσιο μιας εμπορικής συμφωνίας για παράδειγμα ή μέρη των αποθεμάτων να μετατραπούν σε μορφές που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα σε όπλα. Το Ιράν θα πρέπει επίσης να ματαιώσει την έναρξη λειτουργίας του αντιδραστήρα του Αράκ έτσι ώστε να μην είναι σε θέση να κατασκευάσει πλουτώνιο που θα χρησιμοποιείται σε όπλα.

Ως αντάλλαγμα, οι έξι διαπραγματευτικοί εταίροι του Ιράν θα πρέπει να προσφέρουν σημαντική ελάφρυνση των κυρώσεων, ιδιαίτερα στον πετρελαϊκό και χρηματοπιστωτικό κλάδο που πλήττει το έθνος περισσότερο. Οι έξι δυνάμεις θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουν την επιμονή του Ιράν να αναγνωριστεί το λεγόμενο δικαίωμά της στον εμπλουτισμό. Στην πραγματικότητα, οι προσφορές που ήδη έχουν κατατεθεί δίνουν μια ρητή αναγνώριση αυτού του δικαιώματος, με την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα ικανοποιήσει τις διεθνείς ανησυχίες. Οι έξι θα πρέπει να κάνουν καταστήσουν αυτή την αναγνώριση ρητή και να προσδιορίσουν τι απαιτείται για την αποκατάσταση της διεθνούς εμπιστοσύνης στο  αποκλειστικά ειρηνικής φύσης πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Τα πιο αντικειμενικά κριτήρια θα είναι η πιστή εφαρμογή του Επιπλέον Πρωτοκόλλου, το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα στην ΙΑΕΑ να εξάγει συμπεράσματα σχετικά με την απουσία αδήλωτων πυρηνικών υλικών και δραστηριοτήτων.

Το κείμενο αρχικά δημοσιεύθηκε, μαζί με διάφορα άλλα, στο Al Jazeera America

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ:http://www.iiss.org/en/iiss%20voices/blogsections/iiss-voices-2013-1e35/september-2013-38d4/can-the-us-and-iran-strike-a-deal-162e

(capital.gr)