Μανταλένα Πίου: ΔΕΠΑ, ο «γόρδιος δεσμός» των αποκρατικοποιήσεων

Η αντίστροφη μέτρηση για πώληση του ΟΠΑΠ και της ΔΕΠΑ έχει ξεκινήσει. Ήδη έχουν σχεδόν οριστικοποιηθεί οι καταληκτικές ημερομηνίες μέχρι τις οποίες οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να καταθέσουν δεσμευτικές προσφορές.

Ο στόχος για το 2013, είναι τα έσοδα να ανέλθουν στα 2,6 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, όπως έχει δηλώσει και ο Γ. Στουρνάρας μπορεί να υλοποιηθεί. Μάλιστα από το Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων, πιστεύουν ότι είναι εφικτό, ακόμη και εντός του πρώτου εξαμήνου του τρέχοντος έτους, με την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν θα υπάρξει χρονοτριβή στο Ελεγκτικό Συνέδριο που θα κληθεί να εγκρίνει τις συμβάσεις πώλησης.

ΟΠΑΠ και ΔΕΠΑ αποτελούν τα «βαριά όπλα» στο πρόγραμμα αποκρατικοποίησης που έχει θέσει σε εφαρμογή το ελληνικό δημόσιο. Παράλληλα με αυτά τα δύο project έχουν ξεκινήσει και άλλα, όπως για παράδειγμα ο Αστέρας στην Βουλιαγμένη, από κοινού με την Εθνική Τράπεζα, οι εκτάσεις σε Κασιώπη στην Κέρκυρα και Αφάντου στην Ρόδο, καθώς και ένας σημαντικός αριθμός ακινήτων στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
ΔΕΠΑ, ο «γόρδιος δεσμός» των αποκρατικοποιήσεων

ΔΕΠΑ
Στην τελική ευθεία εισέρχεται η πώληση της ΔΕΠΑ, με πέντε ομίλους, το ρωσικό κολοσσό Gazprom, την επίσης ρωσική Negusneft, που ανήκει στον μεγιστάνα Λεονίντ Λεμπέντεφ, την κρατική εταιρία του Αζερμπαϊτζάν Socar και τις ελληνικές «M & M Gas Co» μεικτή εταιρεία των ομίλων Μυτιληναίου και Βαρδινογιάννη και τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ σε σύμπραξη με την τσεχική ΡΡF να καλούνται σε λίγες εβδομάδας να υποβάλουν δεσμευτικές προσφορές.

Όλοι οι ευρωπαϊκοί όμιλοι, όπως οι ιταλικές ENI και Edison, η ισπανική Gas Natural κ.λπ., που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον αρχικά έχουν αποσυρθεί από την κούρσα διεκδίκησης της κρατικής εταιρείας αερίου. Η αβεβαιότητα για την οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα, το ενδεχόμενο εξόδου από το ευρώ και ενδεχομένως εσωτερικά τους προβλήματα, δεδομένου ότι αρκετοί ενεργειακοί όμιλοι, ειδικά της νότιας Ευρώπης βρίσκονται σε φάση αποεπένδυσης, με εκποιήσεις περιουσιακών στοιχείων, φαίνεται ότι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην τελική τους απόφαση.
ΔΕΠΑ, ο «γόρδιος δεσμός» των αποκρατικοποιήσεων

Κυρίως η Ουάσιγκτον δεν κρύβει την ανησυχία της για το ενδεχόμενο η ΔΕΠΑ να περάσει σε ρωσικό έλεγχο. Άλλωστε οι Ρώσοι έχουν ανεβάσει τον πήχυ ψηλά, μιλώντας για ποσά της τάξης των 1,9 δισ. ευρώ, που υπογραμμίζουν το σοβαρό γεωπολιτικό τους ενδιαφέρον, καθώς η απόκτηση της ΔΕΠΑ δεν εξασφαλίζει μόνον τον έλεγχο της ελληνικής αγοράς, αλλά και άμεση πρόσβαση στην Ευρωπαϊκή αγορά. Από το 1,9 δισ. ευρώ, εφόσον μεταφραστεί και ως δεσμευτική προσφορά, το 1,1 δισ. θα καταλήξει στο Δημόσιο και τα υπόλοιπα στους άλλους δύο μετόχους της ΔΕΠΑ, την ΔΕΗ και τα ΕΛ.ΠΕ.

Η Ουάσιγκτον έχει διαμηνύσει στην ελληνική κυβέρνηση ότι η επιλογή του επενδυτή για τη ΔΕΠΑ δεν θα πρέπει να προκαλεί ενεργειακή «ομηρία», δείχνοντας σαφώς προς την κατεύθυνση της Gazprom, η οποία ήδη καλύπτει σε αέριο πάνω από το 80% των αναγκών της ελληνικής αγοράς. Από τις Βρυξέλλες οι επίσημες επισημάνσεις περιορίζονται στην τήρηση των ευρωπαϊκών κανονισμών και οδηγιών, όμως η ανησυχία είναι έκδηλη και εκφράζεται σε διπλωματικό επίπεδο, καθώς βασικός άξονας της ενεργειακής πολιτικής της Ε.Ε. είναι η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία για τις ενεργειακές πρώτες ύλες. Όμως οι Ρώσοι φαίνεται να έχουν υποβάλλει μακράν τις καλύτερες προσφορές για την ελληνική εταιρεία.

Από την άλλη πλευρά, οι δανειστές της Ελλάδας και ειδικά η Ε.Ε., μέσω της τρόικας, πιέζουν για ταχεία πώληση των περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου και μάλιστα σε καλές τιμές και η ΔΕΠΑ είναι αναμφίβολα μία από τις «ναυαρχίδες» των ιδιωτικοποιήσεων. Περαιτέρω καθυστέρηση της κυβέρνησης στο θέμα αυτό, κινδυνεύει να υπονομεύσει το όλο πρόγραμμα για την οικονομία. Εξάλλου σε μια τέτοια περίοδο που πωλούνται περιουσιακά στοιχεία δεν μπορεί να υπάρχει απώλεια εσόδων στο βωμό σκοπιμοτήτων.

Κριτήρια
Η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ φαίνεται να θεωρεί ότι το βασικό και ίσως το μόνον κριτήριο για την επιλογή της εταιρίας που θα αγοράσει τη ΔΕΠΑ είναι το τίμημα. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και άλλα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη έχουν μιλήσει και για άλλου τύπου κριτήρια, όπως την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της χώρας και την πιστή τήρηση των κοινοτικών κανονισμών. Η τελευταία Ευρωπαϊκή οδηγία, που έχει περάσει και στο εθνικό δίκαιο, δεν επιτρέπει σε εταιρίες παραγωγούς και προμηθευτές αερίου να ελέγχουν το εθνικό δίκτυο των αγωγών.

Η Gazprom για να ξεπεράσει τον σκόπελο έχει υποβάλει προσφορά μόνον για τη ΔΕΠΑ, ενώ η Negusneft (του ρωσικού ομίλου Sintez,) δραστηριοποιείται κυρίως στο πετρέλαιο και στον ηλεκτρισμό. Η αρχική της πρόταση αφορά στην εξαγορά τόσο της ΔΕΠΑ όσο και του ΔΕΣΦΑ και σύμφωνα με δηλώσεις στελεχών της στόχος της είναι να μετατρέψει τη ΔΕΠΑ σε ενεργειακό κόμβο, με διασυνδέσεις προς την δυτική Ευρώπη και τα Βαλκάνια για τη μεταφορά αερίου.

Η «αμηχανία» με την οποία αντιμετωπίζει η κυβέρνηση το θέμα, φάνηκε, όταν το ΤΑΙΠΕΔ καθυστέρησε περίπου τρεις μήνες για να περάσει στη δεύτερη φάση του διαγωνισμού. Από τον Νοέμβριο που κατατέθηκαν οι ενδεικτικές προτάσεις των ενδιαφερόμενων και φάνηκε καθαρά ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες δεν θα προχωρούσαν άλλο και αφού δεν κατέθεσαν πρόταση, μόλις την περασμένη Τετάρτη έδωσε το «πράσινο φως» για τον δεύτερο γύρο των δεσμευτικών προσφορών.

Επισήμως το ΤΑΙΠΕΔ εξακολουθεί και μιλά για τήρηση του αρχικού χρονοδιαγράμματος και κατάληξη της όλης διαδικασίας στο τέλος Μαρτίου. Tα χρονικά περιθώρια όμως είναι σχεδόν απαγορευτικά. Την εβδομάδα αυτή σκοπεύει να εγκρίνει τα τεύχη δημοπράτησης της τελικής φάσης και ακολουθούν οι διαδικασίες του data room, των δεσμευτικών προσφορών και της αξιολόγησης.

Η πώληση της ΔΕΠΑ φαίνεται ότι θα απασχολήσει το ταξίδι του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στην Ουάσιγκτον τον Μάρτιο, αλλά και την επίσκεψή του στη Μόσχα, που ακολουθεί.

«Μαγνήτης» για τους επενδυτές ο Αστέρας
Για το project του Αστέρα θα πρέπει να θεωρείται ως δεδομένη η συμμετοχή πολλών και μεγάλων «παικτών» από την διεθνή αγορά. Αποτελεί «φιλέτο» για την Ελλάδα και το κυριότερο είναι μία επένδυση η οποία μπορεί να αποδώσει από την πρώτη στιγμή.

Μεταξύ αυτών που εκτιμάται ότι θα συμμετάσχουν είναι και το Κατάρ, που αποχώρησε από το Ελληνικό. Έχει ενδιαφερθεί από την στιγμή που έγινε γνωστή η πρόθεση της κυβέρνησης και της ΕΤΕ να δοθεί προς αξιοποίηση.

(Ημερησία, 19/1/2013)