Μεγαλύτερη περιβαλλοντική και οπτική όχληση αλλά και αυξημένες τιμές ηλεκτρισμού φέρνει ο “κόφτης” για τα αιολικά στο 61% της επικράτειας - Τι δείχνει μελέτη της ΕΛΕΤΑΕΝ για το νέο Χωροταξικό

Αύξηση της οπτικής όχλησης αντί για μείωση, περισσότερες ανεμογεννήτριες αντί για λιγότερες, αλλά και επιβάρυνση του καταναλωτή με υψηλότερους λογαριασμούς ρεύματος, απειλεί κατά την αγορά να φέρει ο αποκλεισμός των 2/3 της επικράτειας για επενδύσεις σε νέα αιολικά.

Αυτά είναι τα καμπανάκια που κρούει η μελέτη της ΕΛΕΤΑΕΝ για το νέο Χωροταξικό, σύμφωνα με την οποία οι οριζόντιοι και γενικευμένοι περιορισμοί βάζουν “κόφτη” τουλάχιστον στο 61% της χώρας για νέες επενδύσεις σε ανεμογεννήτριες, όπως δείχνει και ο σχετικός πανελλαδικός χάρτης με τις προτεινόμενες ζώνες απαγόρευσης.

Αποκλείοντας ένα τεράστιο τμήμα της ηπειρωτικής και νησιωτικής χώρας, το σχέδιο που μετά το πέρας της δημόσιας διαβούλευσης τη περασμένη εβδομάδα αναμένεται να εγκριθεί από το ΥΠΕΝ μέσα στον Ιούλιο, δείχνει να παράγει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα, όπως προκύπτει από τη παρουσίαση που έκανε χθες ο κλάδος σε συνάντηση με δημοσιογράφους.

• Απαγορεύοντας τις αιολικές επενδύσεις στα 2/3 της επικράτειας, μειώνεται κατά 29% και η μέση παραγωγικότητα των νέων αιολικών στην ηπειρωτική χώρα, σύμφωνα με τη μελέτη της ΕΛΕΤΑΕΝ.
• Από τη στιγμή που τα νέα αυτά πάρκα θα έχουν μειωμένη παραγωγικότητα, η μελέτη καταδεικνύει ότι θα παράγουν λιγότερη ενέργεια και με αυξημένο κατά 27% κόστος (Levelized Cost of Energy, LCOE), με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το συνολικό ενεργειακό κόστος της χώρας.
• Αν πάλι η μέση ανεμογεννήτρια παράγει 29% λιγότερη ενέργεια, θα πρέπει να εγκατασταθούν 29% περισσότερες ανεμογεννήτριες για να πιάσει η Ελλάδα τους στόχους στις ΑΠΕ.
• Ανάλογα θα απαιτηθούν και περισσότερες κατασκευαστικές παρεμβάσεις στο χώρο για τις εγκαταστάσεις και τις υποδομές.
   

“Αντί δηλαδή να περιοριστούν οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, εγκυμονεί ο κίνδυνος να ενισχυθούν, αναιρώντας την ίδια τη φιλοσοφία που διέπει τους περιορισμούς του νέου Χωροταξικού”, ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτης Λαδακάκος, μιλώντας για τις αντιφάσεις του νέου πλαισίου σε σχέση με τις κατά καιρούς κυβερνητικές εξαγγελίες για ενίσχυση των αιολικών στο εθνικό ενεργειακό μείγμα.

Προέχει η ανάλυση των ποσοτικών επιπτώσεων

Ενόψει των όποιων αλλαγών εξετάζει να κάνει το ΥΠΕΝ - άγνωστο σε τι βαθμό και σε ποια σημεία - και πριν από οποιαδήποτε απόφαση για ένα πλαίσιο που θα θέσει τους κανόνες του παιχνιδιού για τα επόμενα 15-20 χρόνια, ο κλάδος στέλνει το μήνυμα στο υπουργείο ότι πρέπει να προηγηθεί μια αναλυτική, ακριβή και ανεξάρτητη εκτίμηση των ποσοτικών επιπτώσεων που θα έχουν οι νέοι περιορισμοί. Σε κρίσιμες παραμέτρους όπως οι λογαριασμοί ρεύματος, η ενεργειακή ασφάλεια, το περιβάλλον, κλπ.

Ασκώντας ανοικτά κριτική στη κυβέρνηση ότι προκειμένου να ικανοποιήσει τις τοπικές κοινωνίες φέρνει σε προεκλογική χρονιά το Χωροταξικό - η απόφαση για την αντικατάσταση του υφιστάμενου αναβάλλονταν επί χρόνια - ο κλάδος των αιολικών μιλά για αυστηρότατους περιορισμούς, που δεν παρατηρούνται σχεδόν πουθενά στην Ευρώπη, όπως παρατηρούν και άλλοι παράγοντες, όχι μόνο από το συγκεκριμένο χώρο.

“Δεν υπάρχει για παράδειγμα καμία άλλη σημαντική ευρωπαϊκή αγορά στις ΑΠΕ όπου να ισχύει οριζόντιο πλαφόν στο υψόμετρο”, σύμφωνα με το Γενικό Διευθυντή του φορέα, Παναγιώτη Παπασταματίου.

Αν και όπως είπε οι βέλτιστες πρακτικές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, εξαιρούν τις περιοχές με τις πιο ευνοϊκές συνθήκες ανέμου και μιλούν για διαβαθμισμένη ζωνοποίηση, εντούτοις οι βασικές διατάξεις του Χωροταξικού αποκλείουν : 

• Τις περιοχές με υψόμετρο πάνω από 1.200 μέτρα, παρ’ ότι το αιολικό δυναμικό στην ηπειρωτική Ελλάδα εντοπίζεται κυρίως στα ορεινά. Ο κλάδος ζητά να εξαιρεθούν οι περιοχές με το καλύτερο αιολικό δυναμικό.
• Τα νησιά με έκταση κάτω των 300 τ.χλμ, αποκλείοντας όλες τις βραχονησίδες και εξαιρώντας μόνο 13 νησιά. Αν ληφθούν υπόψιν και οι απαγορεύσεις του Χωροταξικού για τον Τουρισμό, απομένουν 11 νησιά όπου μπορούν να μπουν αιολικά. Θεωρείται βέβαιο ότι και τα 11 αυτά νησιά θα ζητήσουν την ίδια μεταχείριση με τα υπόλοιπα. Ο κλάδος ζητά να κατέβει το όριο στα 100 τ. χλμ.
• Τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) που αποτελούν προστατευμένες περιοχές για την ορνιθοπανίδα. Στη πράξη πρόκειται για τις περιοχές με το ισχυρότερο αιολικό δυναμικό στην Ελλάδα, γι’ αυτό και αποτελούν πέρασμα των αποδημητικών πτηνών που αξιοποιούν τα ισχυρά ανοδικά ρεύματα για να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις. Το νέο Χωροταξικό ορίζει ότι στις περιοχές επιτρέπονται ανεμογεννήτριες μόνο εφόσον συντρέχουν σωρευτικά δύο προυποθέσεις. Να τις επιτρέπει η εκάστοτε Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (κάτι που σπάνια συμβαίνει) και το αιολικό δυναμικό να είναι μεγαλύτερο από 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.

Τι υποστηρίζει το ΥΠΕΝ, τι απαντά η αγορά

Απέναντι στα παραπάνω το ΥΠΕΝ αντιτάσσει ότι η χώρα έχει αδειοδοτήσει πολύ περισσότερα αιολικά απ’ όσα χρειάζεται, μεταξύ των οποίων και ένας μεγάλος όγκος έργων 15 GW που έχουν λάβει περιβαλλοντικούς όρους και επομένως δεν επηρεάζονται από το νέο πλαίσιο, άρα μπορούν να προχωρήσουν κανονικά.

Από τη πλευρά της η αγορά υποστηρίζει ότι τέτοια νούμερα είναι παραπλανητικά. Κατά την ΕΛΕΤΑΕΝ, από τα 15 GW αιολικών για τα οποία μιλά το ΥΠΕΝ, τα 5,5 GW είναι ήδη εγκατεστημένα, άρα απομένουν γύρω στα 9 GW, εκ των οποίων μόνο τα 3 GW έχουν προσφορές σύνδεσης, δηλαδή είναι ώριμα προς υλοποίηση.

Ταυτόχρονα θυμίζει τις αργόσυρτες διαδικασίες αδειοδότησης στα αιολικά, όπου ο μέσος συντελεστής επιτυχίας δεν ξεπερνά το 3,5% (σύμφωνα με παλαιότερες εκτιμήσεις).

“Το αφήγημα της Ελλάδας σε ρόλο εξαγωγέα καθαρής ενέργειας, το οποίο διαφημίζει με κάθε ευκαιρία η κυβέρνηση, έχει νόημα το βράδυ. Οταν παράγουν τα αιολικά και μια χώρα έχει αποθηκευμένη φθηνή ενέργεια σε μπαταρίες, όχι το μεσημέρι, όπου οι πάντες πλέον στη γειτονιά μας, από τη Β.Μακεδονία μέχρι τη Βουλγαρία και την Ρουμανία, παράγουν πράσινες μεγαβατώρες”, ανέφερε ο κ. Λαδακάκος.

Νέο σχήμα διαγωνισμών

Από εκεί και πέρα η ΕΛΕΤΑΕΝ ξαναβάζει τη σημασία των διαγωνισμών για νέα αιολικά πάρκα, με σαφές και γνωστό από πριν χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα έτη, στη λογική ότι μέσω αυτών προκύπτουν τα έργα με μακράν τις χαμηλότερες τιμές, ενώ θέτει και πάλι το θέμα της προώθησης με απλές διαδικασίες της ριζικής ανανέωσης των παλαιών αιολικών (repowering).

Μιλά για την επιτάχυνση της αποθήκευσης, ενώ θυμίζει τις πολλές θεσμικές εκκρεμότητες γύρω από τα θαλάσσια αιολικά πάρκα, όπου ναι μεν ιδρύθηκε από την ΕΔΕΥΕΠ το SPV που θα αναλάβει τη διενέργεια των ανεμολογικών και βυθομετρικών μελετών, ωστόσο αγνοείται ακόμη η κοινή υπουργική απόφαση με τις υποψήφιες περιοχές που θα φιλοξενήσουν τα πρώτα offshore έργα, όταν και εφόσον το επιτρέψουν και οι διεθνείς συνθήκες.