Ανασκόπηση: Σε ύψη ρεκόρ οι περικοπές της παραγωγής ΑΠΕ το 2025, καθώς και οι αρνητικές και μηδενικές τιμές – Μεγάλες απώλειες για τους παραγωγούς, βγαίνουν προς πώληση φωτοβολταϊκά πάρκα

Την ανάδειξη των περικοπών ηλεκτρικής ενέργειας σε μια από εκ των βασικών παραμέτρων στην «εξίσωση» της βιωσιμότητας ενός έργου ΑΠΕ, υπογραμμίζουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο τα νεότερα στοιχεία, με τις βασικές εκτιμήσεις να θέλουν «κορύφωση» κατά την φετινή χρονιά σχεδόν στις 2 TWh έναντι 899 GWh ένα χρόνο πριν. 

Οι περικοπές συνιστούν πλέον μια «κανονικότητα» στην αγορά ενέργειας με το σχετικό έδαφος να διαμορφώνεται πρώτα και κύρια στην βάση της αναντιστοιχίας μεταξύ παραγωγής και ζήτησης. Η πρώτη, υπό το «βάρος» της πολλαπλάσιας δυναμικότητας ΑΠΕ και δη της στοχαστικότητας που διακρίνει την παραγωγής τους, φτάνει να ξεπερνάει κατά πολύ την ζήτηση με το μεγαλύτερο «Δ» να εμφανίζεται κατά τις ώρες παραγωγής των φωτοβολταϊκών, πράγμα που με την σειρά του «μεταφράζεται» σε αρνητικές και μηδενικές τιμές και περικοπές σε ασύγκριτα μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. 

Η πρώτη απτή συνέπεια αποτυπώνεται στα έσοδα των πάρκων με τις εκτιμήσεις να μιλούν για απώλειες έως και 17% στα έργα ΣΕΔΠ κατά την φετινή χρονιά ενώ, επιπτώσεις και παρενέργειες καταγράφονται ευρύτερα στην αγορά με το κύριο πρόβλημα να καταλήγει να αποτελεί η βιωσιμότητα των business plan, ιδίως των έργων ΑΠΕ που ετοιμάζουν να εισαχθούν στην αγορά από εδώ και στο εξής. 

Ως γνωστόν, η κατάσταση λαμβάνει εκρηκτικές διαστάσεις στη βάση της απουσίας συστημάτων αποθήκευσης και άλλων μηχανισμών και μορφών ευελιξίας που θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στην καλύτερη αντιστοίχιση της παραγωγής με την ζήτηση, μειώνοντας έτσι τις συνολικές απορρίψεις, χωρίς βέβαια να γίνεται λόγος ακόμη και σε αυτή την περίπτωση για εξάλειψη του προβλήματος, γεγονός που με την σειρά του, «υποχρεώνει» τους επενδυτές και προφανώς τις τράπεζες, να συνυπολογίσουν τις περικοπές στα επιχειρηματικά τους σχέδια ως οργανικό πλέον στοιχείο της σχετικής «άσκησης». 

Σε αυτή την βάση, παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο περισσότερο για «δομικό» ζήτημα παρά για ευκαιριακή κατάσταση παρά το υπαρκτό και έντονο στοιχείο της εποχικότητας, θέλοντας έτσι να υπογραμμίσουν ότι τα νέα έργα ΑΠΕ και εν συνόλω τα «πράσινα» business plan θα πρέπει να αναζητήσουν βιώσιμη διέξοδο στην αγορά ενέργειας σε τελείως διαφορετικές και νέες συνθήκες σε σχέση με το παρελθόν όπου κυριαρχούσαν οι εγγυημένες τιμές ή ακόμη και η συνολική απορρόφηση και αποζημίωση της παραγόμενης ενέργειας. 

Σε κάθε περίπτωση, τα νούμερα, όπως προαναφέρθηκε, κάνουν λόγο για νέο ρεκόρ περικοπών την φετινή χρονιά, φτάνοντας τις 1,85 TWh στο τέλος του χρόνου, ενώ ανάλογα κινούνται και οι μηδενικές και αρνητικές τιμές με τα σχετικά νούμερα να έχουν ήδη από τον Σεπτέμβριο ξεπεράσει κατά πολύ τα αντίστοιχα νούμερα του 2024. 

Η απώλεια εσόδων έχει οδηγήσει πολλούς παραγωγούς ΑΠΕ – κυρίως μικρούς και μεσαίους – να επιλέξουν την «πόρτα της εξόδου» από την αγορά (δείτε εδώ και εδώ), πουλώντας τα έργα τους, φοβούμενοι σημαντική επιδείνωση των εισροών το επόμενο διάστημα, δεδομένου ότι όλες οι προβλέψεις μιλούν για περαιτέρω αύξηση των περικοπών και επομένως περαιτέρω απώλεια εσόδων. 

Αν και ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και πέρα από κάθε αμφιβολία, χρειάζεται να σημειωθεί ότι δεν καταγράφονται ακόμη «ανησυχητικά περιστατικά» στην αγορά με τον πλέον ενδεικτικό στοιχείο να αποτελεί ο σημαντικά περιορισμένος αριθμός μη εξυπηρετούμενων δανείων στον κλάδο της ενέργειας, όπου εντάσσονται και το πλήθος κατόχων σταθμών ΑΠΕ που έχουν συνάψει δανειακή σύμβαση με μια τράπεζα για να χρηματοδοτήσουν το έργο τους. 

Υπενθυμίζεται ότι παραμένει σε εκκρεμότητα η θέσπιση του Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών ΑΠΕ (δείτε εδώ και εδώ), μέτρο που αναμένεται να αντισταθμίσει τις «αδικίες» που καταγράφονται στην εφαρμογή των περικοπών με ορισμένους παραγωγούς να δέχονται υπέρμετρα «βάρη» έναντι άλλων. 

Ως γνωστόν, σύσσωμη η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ είχε εξαγγείλει την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας εντός Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου και σε κάθε περίπτωση μέχρι το τέλος του χρόνου (δείτε εδώ, εδώ και εδώ), χωρίς ωστόσο, αυτό να επιβεβαιώνεται στην πράξη, διατηρώντας την «ασάφεια» γύρω από το πλαίσιο διαχείρισης των περικοπών. 

Σε κάθε περίπτωση, η αγορά αναμένει με ενδιαφέρον την λειτουργία του Μηχανισμού με την προσοχή να μην εστιάζει μονάχα στα ποσά που θα πιστωθούν σε όσους περικόπηκαν περισσότερο από το κανονικό αλλά και στα ποσά που θα χρειαστεί να καταβάλουν όσοι συνέβαλαν λιγότερο απ’ όσο θα έπρεπε στην συνολικότερη διαχείριση της «πράσινης» ενέργειας, καλώντας τους να καταβάλουν τις σχετικές αποζημιώσεις. 

Την σχετική εικόνα των περικοπών συμπληρώνει η «εκστρατεία» εγκατάστασης συστημάτων set-point (συστήματα τηλεχειρισμού και τηλεελέγχου) σε μικρούς και μεσαίους σταθμούς ΑΠΕ στο ΕΔΔΗΕ με την σχετική διαδικασία να προχωρά χωρίς ωστόσο να λείπουν τα «παρατράγουδα» με παραγωγούς να κωλυσιεργούν στην εκτέλεση της υποχρέωσης. 

Η διαδικασία εγκατάστασης των συστημάτων και διασύνδεσης τους με το σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ έχει ολοκληρωθεί στο μεγαλύτερο μέρος των 5.500 πάρκων που έχουν την σχετική υποχρέωση. Την ίδια στιγμή και λαμβάνοντας υπόψη τα δεσμευτικά χρονικά ορόσημα που υπάρχουν, ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ξεκινήσει να ενημερώσει τον ΔΑΠΕΕΠ για τους «απείθαρχους» με τον τελευταίο να αναμένεται εντός του επόμενου έτους να προχωρήσει στην επιβολή οικονομικών κυρώσεων σε βάρος τους.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στην ανασκόπηση του energypress με τις 10 σημαντικότερες εξελίξεις του 2025