Ρύθμιση για τα 3,5 GW έργων ΑΠΕ: Πώς το νομοσχέδιο για το CCS αλλάζει τους όρους στήριξης της βιομηχανίας

Σημαντικές ανατροπές στο καθεστώς προτεραιότητας των έργων ΑΠΕ που είχαν εξαιρεθεί από περικοπές, με πρόσχημα τη στήριξη της βαριάς βιομηχανίας, φέρνει το άρθρο 63 του νομοσχεδίου για την αποθήκευση CO₂. Η διάταξη επεκτείνει χρονικά και... επαγγελματικά τις υποχρεώσεις των παραγωγών, ανοίγοντας την πόρτα ώστε τα προνόμια να διατηρούνται ακόμη και εάν οι συμβάσεις PPAs δεν συνάπτονται τελικά με ενεργοβόρες βιομηχανίες, αλλά με… βιοτεχνίες ή ακόμη και με data centers.

Το αρχικό πλαίσιο

Τα τελευταία δύο χρόνια, με το επιχείρημα της στήριξης της ελληνικής βιομηχανίας, η Πολιτεία χορήγησε ευνοϊκούς όρους σύνδεσης —ουσιαστικά εξαίρεση από περικοπές— σε συνολικά περίπου 3.500 MW έργων ΑΠΕ.

Το πλαίσιο που ίσχυε ήταν σφιχτό καθώς αφορούσε μόνο επιχειρήσεις ενταγμένες στο Annex 1, δηλαδή τις πραγματικά ενεργοβόρες βιομηχανίες με τις οποίες ήταν υποχρεωτική η σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ενέργειας (PPA).

Η «φιλοσοφία» του μέτρου στηρίχθηκε στην ανάγκη να θωρακιστεί η ελληνική παραγωγή από το υψηλό κόστος ενέργειας και να αποφευχθεί απώλεια επενδύσεων ή παραγωγικών μονάδων.

Η επίμαχη διάταξη

Στο νομοσχέδιο για την αποθήκευση CO₂ ενσωματώθηκε διάταξη η οποία διαφοροποιεί το σκηνικό. Κατάρχάς δίνεται παράταση της προθεσμίας λειτουργίας κατά ένα έτος. Η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των έργων με ευνοϊκούς όρους σύνδεσης μετατίθεται από τις 31.12.2026 στις 31.12.2027.

Πρακτικά, αυτό δίνει έναν ολόκληρο χρόνο παράταση σε δεκάδες έργα που δεν προλάβαιναν τα χρονοδιαγράμματα και κινδύνευαν να χάσουν τα προνόμια σύνδεσης.

Επιπλέον μετατοπίζεται το όφελος σε βιοτεχνίες και data centers. Ενώ το προνομιακό καθεστώς είχε δοθεί αυστηρά για PPAs με ενεργοβόρους κλάδους του Annex 1, το άρθρο 63 προβλέπει ότι τα ίδια προνόμια διατηρούνται, ακόμη κι αν ο παραγωγός δεν υπογράψει τελικά PPA με βιομηχανία του Annex 1 αλλά υπογράψει με βιοτεχνίες ή ακόμη και με data centers.

Δηλαδή, το όφελος που θεσπίστηκε με σκοπό τη στήριξη της βαριάς ενεργοβόρας βιομηχανίας, επεκτείνεται τώρα σε επιπλέον κατηγορίες καταναλωτών.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, αρκετοί παραγωγοί είχαν δυσκολευτεί είτε να κλείσουν PPA με βιομηχανίες που απαιτούν αυστηρά τιμολόγια, είτε να καλύψουν τις απαιτήσεις χρηματοδότησης, είτε να προχωρήσουν κατασκευαστικά μέχρι το 2026.

Το άρθρο 63 επιτρέπει στους συγκεκριμένους παραγωγούς να κρατήσουν τα προνόμια ακόμη κι αν δεν εξυπηρετούν πλέον τον αρχικό σκοπό. Σε κάθε περίπτωση το αποτέλεσμα είναι έργα που είχαν λάβει εξαίρεση από περικοπές με αυστηρό σκοπό, να διατηρούν τα προνόμια χωρίς να τηρούν τις αρχικές υποχρεώσεις ενώ την ίδια στιγμή η ελληνική βιομηχανία —για χάρη της οποίας δημιουργήθηκε το πλαίσιο— βλέπει τώρα το εργαλείο να «απονευρώνεται»