Green Tank: Η Ελλάδα θα μειώσει τις εκπομπές άνθρακα κατά 36% έως το τέλος της δεκαετίας - Μεγάλη η συμβολή ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανίας

Σημαντική μείωση των εκπομπών άνθρακα θα πετύχει η Ελλάδα την πενταετία 2026-2030, σύμφωνα με νεότερη ανάλυση του Green Tank, βασιζόμενη στις προβλέψεις του ΕΣΕΚ. Συγκεκριμένα, η χώρα θα επιβαρύνει την ατμόσφαιρα με 257 εκατ. τόνους CO_2eq μειώνοντας τις εκπομπές της κατά 145 εκατ. τόνους (-36%) συγκριτικά με την περίοδο 2018-2022. 

Όπως προκύπτει από την ανάλυση, το 83% αυτής της μείωσης θα προέλθει από τους τομείς της παραγωγής ηλεκτρισμού & θερμότητας (-90 Mt CO_2eq) και της βιομηχανίας (-31 Mt CO_2eq) που ήταν οι πιο ρυπογόνοι την περίοδο 2018-2022.
 

Πιο αναλυτικά, οι εκπομπές του τομέα της παραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας σχεδόν υποτετραπλασιάζονται, από περίπου 123 εκατ. τόνους CO2eq την πενταετία 2018-2022 σε λιγότερο από 33 εκατ. τόνους CO2eq την πενταετία 2026-2030. Η εντυπωσιακή αυτή πρόοδος οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απολιγνιτοποίηση η οποία, σύμφωνα με το ΕΣΕΚ, θα ολοκληρωθεί ως το 2028. Επιπλέον, το ΕΣΕΚ προβλέπει τον δραστικό περιορισμό της χρήσης πετρελαίου στα νησιά, καθώς προγραμματίζεται η ολοκλήρωση των διασυνδέσεών τους με το ηπειρωτικό δίκτυο ως το 2029. Επίσης, προβλέπει μια αξιοσημείωτη μείωση στη χρήση ορυκτού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, ενώ παράλληλα θα αυξηθεί η διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η μείωση των εκπομπών στον τομέα της βιομηχανίας, ο οποίος την πενταετία 2018-2022 ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος ρυπαντής της χώρας με σχεδόν 102 εκατ. τόνους CO2eq. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ), μεταξύ 2013 (έναρξη 3ης φάσης ΣΕΔΕ) και 2023 το ανθρακικό αποτύπωμα της ελληνικής βιομηχανίας μειώθηκε κατά μόλις 9%, τη στιγμή που την ίδια περίοδο οι εκπομπές του τομέα παραγωγής ηλεκτρισμού & θερμότητας περιορίστηκαν κατά σχεδόν 2/3 (-65.8%)12 . Ωστόσο, ως αποτέλεσμα των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει οι μεγάλες βιομηχανίες της χώρας και των έργων που δρομολογούνται13,14,15,16 , τα οποία αντικατοπτρίζονται και στο ΕΣΕΚ, η μείωση των εκπομπών του τομέα την πενταετία 2026-2030 προβλέπεται να υπερβεί το 30%, με αποτέλεσμα ο αντίστοιχος τομεακός προϋπολογισμός να μην ξεπερνά τους 71 εκατ. τόνους CO2eq. Οι δεσμεύσεις αυτές σηματοδοτούν το τέλος μιας μακράς περιόδου στασιμότητας των εκπομπών της ελληνικής βιομηχανίας. 

Ο τομέας των κτιρίων θα συμβάλει λιγότερο στη μείωση αυτή με -11.7 Mt CO_2eq. Ακόμα μικρότερες συνεισφορές θα έχουν οι τομείς της γεωργίας-κτηνοτροφίας (-7.5 Mt CO_2eq) και των LULUCF (-6.3 Mt CO_2eq), ενώ αμελητέα θα είναι η πρόοδος στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων (-1.1 Mt CO_2eq). 

Οπισθοδρόμηση θα σημειωθεί στον τομέα των μεταφορών (+3.1 Mt CO_2eq), ο οποίος θα είναι με διαφορά ο πιο ρυπογόνος τομέας με 105 Mt CO_2eq την πενταετία 2026-2030, κατέχοντας μερίδιο σχεδόν 41% του συνολικού προϋπολογισμού άνθρακα της χώρας.
 

«Οι μεταφορές αναδεικνύονται στον μεγάλο ‘ασθενή’ της εθνικής κλιματικής πολιτικής. Είναι αναγκαίο να επανασχεδιαστούν τα σχετικά μέτρα και οι πολιτικές του ΕΣΕΚ ακολουθώντας το παράδειγμα χωρών όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία, οι οποίες έθεσαν τον πήχη της κλιματικής φιλοδοξίας για τις μεταφορές πολύ ψηλότερα. Η ταχύτερη απανθρακοποίηση του τομέα των μεταφορών, όχι μόνο θα βελτιώσει τις κλιματικές επιδόσεις της χώρας, αλλά θα θωρακίσει αποτελεσματικότερα και τους πολίτες απέναντι στις οικονομικές συνέπειες του νέου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές που έρχεται το 2027.», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής ενεργειακής πολιτικής και συνιδρυτής του Green Tank.