Το φράγμα της μισής τεραβατώρας έχουν «σπάσει» στο επτάμηνο οι περικοπές πράσινης ενέργειας - Τι συνέβη στο δίμηνο Ιουνίου - Ιουλίου - Στις 166 οι ώρες με μηδενικές, σχεδόν μηδενικές και αρνητικές τιμές

Σε πάνω από 500 ανέρχονται οι πράσινες γιγαβατώρες που έχουν μείνει στα αζήτητα από την αρχή του έτους μέχρι και χθες, με τις περικοπές να υποχωρούν από τον Ιούνιο και μετά, όχι όμως και να εξαλείφονται. Στο ίδιο διάστημα, οι ώρες με μηδενικές, σχεδόν μηδενικές και αρνητικές τιμές στη χονδρική του ρεύματος αθροίζουν τις 166.

Τα ευρήματα της δεξαμενής σκέψης Green Tank, που στηρίζονται στα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, δίνουν μια πρόγευση για το τι πρόκειται να συμβεί από το φθινόπωρο, όταν θα επανέλθουν οι συνθήκες χαμηλής ζήτησης, που ευνοούν, μαζί με την υπερπαραγωγή ΑΠΕ, τις περικοπές και τις μηδενικές ή και αρνητικές τιμές. Αλλά δείχνουν επίσης και ότι οι περικοπές εδραιώνονται, έστω με μικρότερα νούμερα και στους μήνες με υψηλή ζήτηση, όπως στην καρδιά του καλοκαιριού.

Σύμφωνα με την ανάλυση, από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα οι περικοπές αριθμούν συνολικά 515 πράσινες GWh. Είναι μια αύξηση 126% έναντι του συνόλου των πράσινων όγκων που απορρίφθηκαν ολόκληρο το 2023, και οι οποίες έφτασαν τις 228 GWh. 

Οι περικοπές φέτος έκαναν πρεμιέρα τον Μάρτιο με 49 GWh. Κορυφώθηκαν τον Απρίλιο με 259 GWh, μειώθηκαν τον Μάιο στις 122 GWh, υποχώρησαν περαιτέρω τον Ιούνιο, «γράφοντας» ωστόσο 64 GWh, ενώ στις πρώτες 22 μέρες του Ιουλίου το κοντέρ δείχνει επιπλέον 21 GWh.

Στα αζήτητα 85 GWh Ιούνιο, Ιούλιο

Αυτό που αναδεικνύει η φετινή καμπύλη, με βάση την επεξεργασία του Green Tank, είναι ότι ναι μεν οι περικοπές κορυφώνονται την άνοιξη, ωστόσο μέσα ωστόσο τους δύο πρώτους περίπου μήνες του καλοκαιριού, παρά τη μεγάλη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, «πετάχτηκαν» 85 πράσινες GWh, νούμερο διόλου ευκαταφρόνητο.

Και μπορεί οι μέγιστες ημερήσιες περικοπές του εξαμήνου να καταγράφηκαν στις 28 Απριλίου με 41,7 GWh, αλλά οι μέγιστες του Ιουνίου που σημειώθηκαν την τελευταία μέρα του μήνα δεν ήταν μικρές. Εφτασαν μέσα σε μια μέρα τις 16,2 GWh, όσες περίπου και στις 24 Μαρτίου (19,1 GWh). Επίσης στις 7 Ιουλίου είχαμε περικοπές 14 πράσινων GWh.

Συμπερασματικά, όσο θα αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ, θα λείπουν από το σύστημα οι μπαταρίες και θα διατηρείται η ασυμμετρία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης - όπου η πρώτη κορυφώνεται τα μεσημέρια και η δεύτερη τα βράδια - τόσο θα αυξάνονται και οι περικοπές ακόμη και σε μήνες με πολύ υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

«Σε μια περίοδο που οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού εκτοξεύονται λόγω της αυξημένης χρήσης ορυκτών καυσίμων, δεν έχουμε την «πολυτέλεια» να απορρίπτουμε φθηνές ΑΠΕ. Για αυτό τον λόγο, και έως ότου αναπτυχθούν επαρκείς υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν άμεσα μέτρα «πρώτης γραμμής», όπως η μετατόπιση των ωρών μειωμένου νυχτερινού τιμολογίου τις μεσημεριανές ώρες», αναφέρει ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής και συνιδρυτής του Green Tank.

Τι συνέβη με τις τιμές για 166 ώρες

Τα στοιχεία για τον ιό των περικοπών είναι η μια πτυχή της υπόθεσης, η άλλη αφορά τις σχεδόν μηδενικές, μηδενικές ή και αρνητικές τιμές χονδρικής στο ρεύμα, από την αρχή του έτους μέχρι και σήμερα, οι οποίες έφτασαν τις 166 ώρες. 

Αμιγώς μηδενικές ή αρνητικές τιμές είχαμε για 29 ώρες (11 με αρνητικές). Σε αυτές πρέπει να προστεθούν και 137 ώρες όπου η τιμή ήταν χαμηλότερη του 1 ευρώ / MWh, πρακτικές που έχει βάλει από το Μάιο «στο κάδρο» το ΥΠΕΝ. Είναι αυτές που ακολουθούν συχνά οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ), ώστε να κρατούν τη χονδρεμπορική τιμή με θετικό πρόσημο (π.χ. στα 0,01 - 0,05 ευρώ / MWh), καθώς όταν οι τιμές είναι αρνητικές, ο επενδυτής όχι μόνο δεν εισπράτει λειτουργική ενίσχυση, αλλά πρέπει και να πληρώσει για να εγχυθεί η ενέργεια του έργου του στο σύστημα.

Από το Μάιο το ΥΠΕΝ έχει ζητήσει από τη ΡΑΑΕΥ να αναθέσει μελέτη για τις στρατηγικές των προσφορών (<=1 ευρώ/μεγαβατώρα) που υποβάλλουν οι «πράσινοι» aggregators.

Παγκόσμιο ζήτημα

Το στοίχημα να μετατοπιστεί η ζήτηση στις μεσημεριανές ώρες όπου οι τιμές μηδενίζονται ή και γυρνάνε σε αρνητικές είναι από τα βασικά για τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θόδωρο Σκυλακάκη, προκειμένου να περιοριστούν τις ώρες αυτές οι περικοπές πράσινης ενέργειας και να δοθεί η ευκαιρία στους καταναλωτές να επωφεληθούν από τη φθηνή ενέργεια των ΑΠΕ.

Η έκταση του φαινομένου των αρνητικών τιμών διεθνώς αναλύεται στην πρόσφατη ενδιάμεση έκθεση για την αγορά ηλεκτρισμού του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), που εκδόθηκε τον Ιούλιο.

Σύμφωνα με χθεσινή ανάρτηση του αναλυτή του ΙΕΑ για τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, Eren Çam, η πιθανότητα εμφάνισης αρνητικών τιμών είναι υψηλότερη κατά τη διάρκεια της ημέρας σε πολλές περιοχές του πλανήτη, όπως η Νότια Αυστραλία, η Καλιφόρνια και η Γερμανία. Στις αγορές αυτές, οι αρνητικές τιμές διαρκούν στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων κατά μέσο όρο περισσότερες από 4 ώρες. Στη Νότια Καλιφόρνια, ωστόσο, το 80% τέτοιων φαινομένων διήρκεσε περισσότερο από 8 ώρες, όπως γράφει ο αναλυτής του ΙΕΑ, ο οποίος κάνει ειδική μνεία σε ένα φαινόμενο που βιώνουμε και εδώ στην Ελλάδα, τον «κανιβαλισμό της αγοράς».