Καλύτερο ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών για την Ελλάδα το 2022 - Πως επηρεάζουν Αλβανία και Β. Μακεδονία - Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ

Καθαρά εισαγωγική ωστόσο με καλύτερο ετήσιο ισοζύγιο φυσικών ροών ενέργειας στις Διασυνδέσεις εμφανίζεται η Ελλάδα το 2022 σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ που περιλαμβάνονται στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης 2024-2033 το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση από την Ρυθμιστική Αρχή.  

Ειδικότερα, όπως αναφέρει ο Διαχειριστής, από τα στοιχεία φαίνεται ότι η Ελλάδα, μέχρι τώρα, είναι καθαρά εισαγωγική χώρα. Σε ότι αφορά το 2022, η Ελλάδα εμφανίσθηκε καθαρά εισαγωγική σε όλες τις διασυνδέσεις, με εξαίρεση αυτήν της Ιταλίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ετήσιο ισοζύγιο φυσικών ροών Ενέργειας στις Διασυνδέσεις (Φυσικές Ροές Εισαγωγών μείον Φυσικές Ροές Εξαγωγών) βαίνει βελτιούμενο αν κανείς δει τα έτη 2021-2022 σε σύγκριση με παλιότερα έτη, όπου οι εισαγωγές υπερτερούσαν κατά πολύ των εξαγωγών, ιδίως την περίοδο 2014-2020, όπως προκύπτει από το παρακάτω γράφημα.  

Ο «παράγοντας» Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία 

Επιπρόσθετα, πέρα από τις υποδομές διασύνδεσης που υπάρχουν και καθορίζουν την ικανότητα διακίνησης ενέργειας προς και από την Ελλάδα, σημαντικό ρόλο στην διασυνοριακή ανταλλαγή ενέργειας διαδραματίζει η διαμόρφωση του Συστήματος της Βαλκανικής βορειότερα από τα σύνορα της χώρας, όπως υπογραμμίζει ο ΑΔΜΗΕ. 

Συγκεκριμένα, σημειώνεται ότι «αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ομάδα χωρών η οποία απαρτίζεται από την Ελλάδα και τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία είναι εισαγωγική με αποτέλεσμα μία από τις κύριες διευθύνσεις ροής ισχύος στην περιοχή των Βαλκανίων να είναι από το Βορρά προς το Νότο». Κατά συνέπεια, όπως επισημαίνεται, η αύξηση της ικανότητας μεταφοράς στη διεύθυνση αυτή οποιασδήποτε από τις προαναφερθείσες χώρες, έχει θετική επίδραση στη λειτουργία του Ελληνικού Συστήματος.  

Νέες διασυνδέσεις του ελληνικού συστήματος  

Το δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης περιλαμβάνει μια σειρά νέες διασυνδέσεις του ελληνικού συστήματος με γειτονικά συστήματα, πράγμα που βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής του διαχειριστή για τα επόμενα χρόνια.

Ενδεικτικά, ο Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής Τεχνολογίας, Ανάπτυξης Συστήματος και Στρατηγικής του ΑΔΜΗΕ κ. Ιωάννης Μάργαρης, μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο του Economist, υπογράμμισε ιδιαίτερα την ανάγκη ενίσχυσης της διασυνδεσιμότητας της χώρας με τις γειτονικές αγορές.

Αναφερόμενος στις διεθνείς διασυνδέσεις, είπε χαρακτηριστικά ότι ακόμη και άπειρο δίκτυο να είχαμε, δεδομένου ότι η ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ θα ξεπερνάει την εγχώρια ζήτηση, τα τελευταία χρόνια στρατηγική προτεραιότητα είναι οι νέοι διάδρομοι μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, προς τον Βορρά από τον Νότο.  

Συγκεκριμένα προβλέπονται τα εξής έργα:  

Δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Βουλγαρίας  

Το έργο αφορά στην υλοποίηση δεύτερης διασυνδετικής γραμμής μεταξύ των Συστημάτων της Ελλάδας και της Βουλγαρίας που πραγματοποιήθηκε με εναέρια διασυνδετική Γ.Μ. 400 kV μεταξύ του ΚΥΤ Ν. Σάντας και του Υ/Σ Maritsa East 1. Η γραμμή διαθέτει ονομαστική μεταφορική ικανότητα 2000 MVA και έχει συνολικό μήκος 151 km περίπου, από τα οποία 30 km περίπου ανήκουν στην Ελληνική Επικράτεια και 121 km περίπου στη Βουλγαρική Επικράτεια. Η νέα γραμμή διασύνδεσης αυξάνει την μεταφορική ικανότητα στα σύνορα των δύο χωρών σε 1400 MW για την κατεύθυνση από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και σε 1700 MW για την κατεύθυνση από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα. Η νέα γραμμή βρίσκεται σε λειτουργία από τον Ιούλιο του 2023.  

Δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Τουρκίας  

Η νέα διασυνδετική εναέρια Γ.Μ. 400 kV απλού κυκλώματος μεταξύ του ΚΥΤ Νέας Σάντας και του Υ/Σ Babaeski στην Τουρκία, θα διαθέτει ονομαστική ικανότητα μεταφορά 2000 MVA και εκτιμάται ότι θα έχει συνολικό μήκος περί τα 130 km, εκ των οποίων τα 70 km βρίσκονται στην Ελληνική επικράτεια και τα 60 km στην επικράτεια της Τουρκίας, καθώς προβλέπεται να οδεύσει παράλληλα με την υφιστάμενη διασύνδεση μεταξύ των δύο χωρών. Η νέα διασυνδετική Γ.Μ. προβλέπεται ότι θα αυξήσει την μεταφορική ικανότητα μεταξύ των δύο χωρών κατά 600 MW και στις δύο κατευθύνσεις. 

Δεύτερη Διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας 

Πρόκειται για τη διασύνδεση GR.ITA 2, ένα έργο που υπολογίζεται σε 750 εκατ. ευρώ και θα συνδέσει τη Θεσπρωτία με τη Γαλατίνα. Το συνολικό μήκος θα είναι 350χμ, εκ των οποίων τα 250χμ θα είναι υποθαλάσσια. 

Με τον τρόπο αυτό πρόκειται να αναβαθμιστεί η υφιστάμενη διασύνδεση των 500 MW ανάμεσα στις δύο χώρες. Σημειώνεται, όπως έχει γράψει το energypress, ότι ο Ιταλός διαχειριστής δικτύου TERNA έχει ξεκινήσει δημόσια διαβούλευση για το έργο που θα αυξήσει την συνολική μεταφορική ικανότητα των δύο χωρών στα 1500 MW.  

Διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ  

Υπενθυμίζεται ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει αναλάβει πρόσφατα Φορέας Υλοποίησης του έργου μετά και τις παλινωδίες που υπήρξαν ως προς την ωρίμανσή και υλοποίησή του. Το τμήμα του έργου 3.10.2 Διασύνδεση Κύπρου – Ελλάδας (Κρήτη), συνολικού μήκους 898 km, έχει λάβει χρηματοδότηση 100 εκ. € από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του εθνικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κύπρου και 657 εκ. € από τον CEF. Η ολοκλήρωση των μελετών εκτιμάται εντός του 2023 και η έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών εκτιμάται εντός του 2024. 

Διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου  

Ως γνωστόν, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου, GREGY – Green Energy Interconnector, προτάθηκε να ενταχθεί στη λίστα Έργων Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος (PMI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για υποθαλάσσια διασύνδεση χωρητικότητας 3,000 MW και μήκους 950 χλμ που θα απλώνεται από τις ακτές της Αιγύπτου ως την ηπειρωτική Ελλάδα.  

Αναβάθμιση διασύνδεση Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας  

Στο πλαίσιο των Πανευρωπαϊκών Δεκαετών Προγραμμάτων Ανάπτυξης (TYNDP) 2018 και 2020 του ENTSO-E, οι μελέτες για τη διερεύνηση των αναγκών της ενίσχυσης του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφοράς, με χρονικό ορίζοντα το 2040, εντόπισαν την αναγκαιότητα της ενίσχυσης της ικανότητας της μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ του Συστήματος της Ελλάδας και του Συστήματος της Βόρειας Μακεδονίας για τα σενάρια τα οποία εξετάσθηκαν. Το έργο το οποίο προτάθηκε από τον ΑΔΜΗΕ και τον Διαχειριστή της Βόρειας Μακεδονίας (MEPSO) για την αντιμετώπιση αυτής της αναγκαιότητας, ήταν η αναβάθμιση της διασυνδετικής Γ.Μ. 400 kV Μελίτη - Bitola. Αυτό το έργο εντάχθηκε αρχικά στο TYNDP 2018 ως έργο υπό θεώρηση (under consideration), με ορίζοντα υλοποίησης μετά το 2030. Το έργο υποβλήθηκε εκ νέου και στο Πανευρωπαϊκό Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης (TYNDP) 2020 ως έργο υπό θεώρηση (under consideration) ενώ η σκοπιμότητα υλοποίησης της εν λόγω διασύνδεσης θα εξεταστεί στο επόμενο διάστημα. 

Δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Αλβανίας  

Η νέα διασυνδετική Γ.Μ. προβλέπεται ότι θα αυξήσει την μεταφορική ικανότητα μεταξύ των δύο χωρών κατά τουλάχιστον 200 MW και στις δύο κατευθύνσεις. Το έργο θα διευκολύνει τη διείσδυση περισσοτέρων ΑΠΕ στα δύο Συστήματα, θα ενισχύσει την σύγκλιση των αγορών και θα συνδράμει στην επίτευξη των στόχων για την μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη. 

Επίπεδο και δείκτες διασυνδεσιμότητας  

Αξίζει τέλος να αναφερθεί ότι το ελληνικό σύστημα μεταφοράς παρουσιάζει ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα ως προς το επίπεδο και τους δείκτες διασυνδεσιμότητας.  

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης, το Ελληνικό διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό σύστημα, με την ολοκλήρωση της 2ης διασυνδετικής γραμμής Ελλάδας - Βουλγαρίας που τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούνιο του 2023 και την προβλεπόμενη ολοκλήρωση μελλοντικών διασυνδετικών έργων των γειτονικών χωρών έως το τέλος του 2023, θα πληροί το στόχο του 15% και πριν από το 2025 δηλ. νωρίτερα από το έτος – στόχο 2030 με την πλήρη αξιοποίηση των διασυνδέσεων αυτών. Για το έτος 2030 το ποσοστό διασυνδεσιμότητας διαμορφώνεται σε 16,8%.