ΑΠΕ: Casus Belli για ξένους θεσμικούς επενδυτές τυχόν αλλαγή στις σειρές προτεραιότητας εις βάρος της Ομάδας Β – Τι προτείνουν

«Βραχυκύκλωμα» στην εγχώρια αγορά ΑΠΕ θα έφερνε μία τυχόν αλλαγή των σειρών προτεραιοτήτων εξέτασης των αιτημάτων σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ, η οποία θα είχε ως συνέπεια ο επόμενος «κύκλος» εξέτασης να μην ξεκινήσει από υποψήφια έργα που προορίζονται για «πράσινα» PPAs και τα οποία έχουν ενταχθεί στην υφιστάμενη Ομάδα Β. 

Αυτό σημειώνουν πηγές κάποιων εκ των ξένων θεσμικών επενδυτών, προσθέτοντας πως ακόμη και η φημολογία για τροποποιήσεις στην Υπουργική Απόφαση για τις προτεραιότητες (ανεξάρτητα από το αν αυτή θα επιβεβαιωθεί τελικά ή όχι) αρκεί για να προκαλέσει στις εταιρείες έντονη ανησυχία και ερωτηματικά. Κι αυτό γιατί στο παραμικρό ενδεχόμενο να υπάρξουν αλλαγές στις σειρές προτεραιότητας, εις βάρος της Ομάδας Β, θα ανατρέπονταν πλήρως τα δεδομένα με βάση τα οποία προγραμμάτισαν «πράσινες» επενδύσεις στη χώρα μας – δεδομένα που καθόρισε η ίδια η πολιτεία με την Υπουργική Απόφαση για τις προτεραιότητες. 

Για την ένταξη στην Ομάδα Β των εν λόγω επενδύσεων, οι εταιρείες προχώρησαν σε προκαταρκτικές συμφωνίες για PPAs με off-takers. Επομένως, μία ανατροπή στην Υπουργική εκ των πραγμάτων θα «τίναζε στον αέρα» τις συμφωνίες, αφού θα καθιστούσε εντελώς αβέβαιο το πότε (και αν) θα μπορούσαν τα PPA να τεθούν σε εφαρμογή. 

Απούσα η επενδυτική σταθερότητα 

Όπως προσθέτουν τα ίδια στελέχη, μία τέτοια εξέλιξη αυτή θα ήταν εις βάρος και των off-takers, για τους οποίους τα PPA αποτελούν βασικό «όχημα» για να συγκρατηθεί το ενεργειακό τους κόστος. Επομένως, θα χανόταν μία μεγάλη ευκαιρία για να διατηρήσουν ανταγωνιστικό το κόστος παραγωγής τους οι ελληνικές βιομηχανίες. 

Την ίδια στιγμή, η όποια αλλαγή της Υπουργικής Απόφασης θα έδινε «σήμα» εκτός συνόρων πως η Ελλάδα θεωρεί ζήτημα ήσσονος σημασίας την επενδυτική σταθερότητα. Όπως σημειώνουν πηγές της "ομάδας" αυτής των ξένων επενδυτών, δεν έχει λογική να θεσπίζονται σειρές προτεραιότητας, για τις οποίες μόλις 14 μήνες αργότερα να «ανοίγει η συζήτηση» να τροποποιηθούν. Μέσα σε αυτούς τους 14 μήνες, οι εταιρείες έχουν υποχρεωθεί σε σημαντικά έξοδα, αλλά και έχουν επίσης απολέσει σημαντικές ευκαιρίες για δραστηριοποίηση σε άλλες ενεργειακές αγορές. 

Σε αυτό το πλαίσιο, τυχόν αλλαγή της Υπουργικής με αρνητικές συνέπειες για την Ομάδα Β, θα προκαλούσε προσφυγές από ξένους θεσμικούς, τόσο ενώπιον των εθνικών, όσο και των ευρωπαϊκών οργάνων. Με βασικό επιχείρημα ότι το 14μηνο αποτελεί πολύ μικρό χρονικό ορίζοντα, ώστε να μπορεί να υποστηριχθεί πως η έλλειψη ηλεκτρικού «χώρου» διαπιστώθηκε στην πορεία. 

Μάλιστα, λίγους μήνες αργότερα από την αρχική Υπουργική, και πιο συγκεκριμένα τον περασμένο Ιανουάριο, υπήρξε τροποποίηση που αύξησε το μέγιστο όριο ισχύος προσφορών σύνδεσης της Ομάδας Β, στα 4.000 Μεγαβάτ από τα 1.500 Μεγαβάτ που ήταν αρχικά. Αυτό σημαίνει πως το «μήνυμα» της πολιτείας προς τους επενδυτές ήταν το ακριβώς αντίθετο: ο διαθέσιμος ηλεκτρικός «χώρος» όχι μόνο δεν είναι περιορισμένος, αλλά επαρκεί για να κατακυρώσουν δυναμικότητα έργα ΑΠΕ πολλαπλάσιας ισχύος, τα οποία προορίζονται για PPAs. 

Μπαταρίες μπροστά από τον μετρητή 

Σύμφωνα με κάποιους από τους ξένους θεσμικούς επενδυτές, ο ηλεκτρικός «χώρος» είναι όντως ένα περιορισμένο και δημόσιο αγαθό, το οποίο θα πρέπει να αξιοποιείται με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει κατʼ αρχάς να διασφαλιστεί πως τα έργα που έχουν ήδη δεσμεύσει δυναμικότητα (και τα οποία αγγίζουν τα 15 Γιγαβάτ) βαίνουν προς υλοποίηση εντός εύλογου χρόνου. 

Επομένως, θα πρέπει να τεθούν αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την ωρίμανσή τους, ώστε η δέσμευση «χώρου» να ανακαλείται, στην περίπτωση που δεν τηρηθούν οι σχετικές διορίες. Προφανώς και τα χρονοδιαγράμματα θα πρέπει να είναι επίσης ρεαλιστικά, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν καθυστερήσεις που δεν ανήκουν στη «σφαίρα ευθύνης» των επενδυτών – όπως καθυστερήσεις στην εισαγωγή του εξοπλισμού ή στις αδειοδοτήσεις από τους αρμόδιους δημόσιους φορείς. 

Επενδυτές επισημαίνουν παράλληλα ότι θα πρέπει να καταργηθούν πλέον οι διαγωνισμοί για «απλά» φωτοβολταϊκά, ώστε εφεξής να «κλειδώνουν» λειτουργική ενίσχυση μόνο ηλιακά πάρκα με μπαταρίες. Όπως επισημαίνουν, η τεχνολογία έχει ωριμάσει σε τέτοιο βαθμό, που ένα «απλό» φωτοβολταϊκό δεν χρειάζεται κρατική ενίσχυση για να είναι βιώσιμο, συμμετέχοντας απευθείας στις αγορές. 

Όσον αφορά τα φωτοβολταϊκά της Ομάδας Β, οι ίδιοι κύκλοι προτείνουν να υποχρεωθούν τα έργα να συνδυαστούν με συστήματα αποθήκευσης – με κάποια μίνιμουμ τεχνικά χαρακτηριστικά που θα καθορίσει ο Διαχειριστής. Ωστόσο, θα πρέπει οι μπαταρίες να είναι μπροστά από τον μετρητή («ανάντη του μετρητή», «in front of the meter»), με τη δυνατότητα επίσης να απορροφούν ηλεκτρική ενέργεια από το σύστημα. 

Σε μία τέτοια περίπτωση, τα έργα θα έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν επιπλέον υπηρεσίες στο σύστημα, αποκτώντας μία πρόσθετη πηγή εσόδων. Με αυτό τον τρόπο, οι παραγωγοί θα μπορούν να υλοποιήσουν τις επενδύσεις τους (παρά το γεγονός ότι το κόστος τους θα αυξηθεί), διατηρώντας τις ίδιες τιμές στα PPAs, χωρίς να χρειαστεί να υπάρξει κρατική ενίσχυση.