Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι αναλυτές για το άλμα τιμών στο φυσικό αέριο - Πιο επιτακτικό το "κοινό μέτωπο" στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας

Η είδηση ότι οι Ολλανδοί πρόκειται να κλείσουν το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου της Ευρώπης, λόγω των σεισμών που προκαλεί στην περιοχή, εκτίναξε μέσα σε λίγες ώρες χθες κατά 28% τις τμές. Αναμενόμενο, αφού το Γκρόνιγκεν αποτελεί βασική πηγή τροφοδοσίας για πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης και μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να επηρεάσει τον εφοδιασμό της. 

Αν και η περίπτωση δεν μπαίνει στην ίδια κατηγορία με τη προσωρινή διακοπή λειτουργίας κάποιων μονάδων στην Νορβηγία, εντούτοις το άλμα κατά 113% το τελευταίο 15νθήμερο του TTF, από 23 στα 49 ευρώ/ MWh χθες (για να πέσει μετά στα 39 ευρώ), θυμίζει την πρόσφατη φράση του Ευάγγελου Μυτιληναίου «έχουμε δει μόνο τα χαμηλά στο φυσικό αέριο».

Βρισκόμαστε ήδη στην αρχή ενός νέου ανοδικού κύκλου; Ουδείς μπορεί να το προβλέψει.

Εξάλλου, σύντομα πρόκειται να επανέλθει η κανονική ροή αερίου από τα νορβηγικά κοιτάσματα, ενώ οι Ολλανδοί διαμηνύουν ότι δεν έχουν ακόμη πάρει οριστικές αποφάσεις για το μέλλον του Γκρόνιγκεν. Αυτό θα γίνει κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου αργότερα αυτόν τον μήνα. Εάν υπάρξει νέα ενεργειακή κρίση ή ο χειμώνας είναι πολύ κρύος, το κοίτασμα δεν θα κλείσει. Εάν πάλι ο χειμώνας αποδειχθεί φυσιολογικός και η ζήτηση από Ευρώπη και από Κίνα διατηρηθεί στα σημερινά επίπεδα, οι τιμές θα παραμείνουν χαμηλές και τα κακά σενάρια θα διαψευσθούν.

Προς ώρας πάντως ξανακάνουν την εμφάνισή τους. Η νευρικότητα που καταγράφεται στην αγορά συνδέεται, σύμφωνα με ανάλυση του Montel, με το ενδεχόμενο μελλοντικών σοκ, καθώς φέτος η Ευρώπη δεν θα βασίζεται καθόλου στον σταθερό εφοδιασμό μέσω των ρωσικών αγωγών.

Πριν τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη βασίζονταν παραδοσιακά στη Ρωσία για το 40% των αναγκών της. Τώρα έχει στραφεί στα φορτία LNG και στις νορβηγικές εισαγωγές. Πάντως, ο αναλυτής Γουέιν Μπράιαν της LSEG βλέπει στα όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες κάποια σημάδια συναγερμού, εφόσον επαναληφθούν τους επόμενους μήνες παρόμοια γεγονότα, προσθέτοντας ότι σε περίπτωση ενός κρύου χειμώνα, τα αποθέματα φυσικού αερίου μπορεί και να έχουν αδειάσει μέχρι τον Μάρτιο του 2024.

Άλλοι κίνδυνοι αφορούν μια τυχόν απότομη αύξηση της ζήτησης LNG από την Ασία, δεδομένης της ανάκαμψης στην Κίνα.

«Το 72% του παγκόσμιου όγκου LNG διαπραγματεύεται με μακροπρόθεσμα συμβόλαια και το υπόλοιπο επί τόπου, για το οποίο και η Ευρώπη παλεύει με την Ασία», αναφέρει στο Montel ο αναλυτής της LSEG.

Σε αυτό το κλίμα αναμέμνεται να διεξαχθεί και το Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας την επόμενη Τρίτη 19 Ιουνίου, με αντικείμενο την νέα αρχιτεκτονική της αγοράς ηλεκτρισμού, αλλά με το ενδιαφέρον να στρέφεται στην πορεία των τιμών.

Τουλάχιστον δύο χώρες, Ελλάδα και Ισπανία εξετάζουν να συστήσουν κοινό μέτωπο απέναντι σε τυχόν νέα ενεργειακή κρίση. Και προτίθενται να ζητήσουν να συμπεριληφθεί στο τελικό κείμενο και ο μηχανισμός ανάκτησης των υπερεσόδων από την χονδρική. Εκείνο δηλαδή το μοντέλο που είχε υιοθετήσει πέρυσι η Κομισιόν, κατ' εφαρμογή του ελληνικού και το οποίο στην πορεία εφάρμοσαν με παραλλαγές μια σειρά από χώρες.

Η πρόταση, την οποία προωθεί η ισπανική κυβέρνηση και η υπουργός Ενέργειας Τερέσα Ριμπέρα, προβλέπει να συμπεριληφθεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός στην νέα αριχτεκτονική της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και να ενεργοποιείται κάθε φορά που θα εμφανίζεται μια κρίση τιμών.

Την πρόταση υποστηρίζουν η Ελλάδα, η οποία θα εκπροσωπηθεί στο συμβούλιο της Τρίτης από τον υπηρεσιακό υπουργό Παντελή Κάπρο, καθώς και άλλες χώρες, με τις οποίες γίνομνται επαφές, προκειμένου η υποβολή της να συγκεντρώσει την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη στήριξη. Επί της ουσίας πρόκειται για τον ευρωπαικό μηχανισμό που είχε εφαρμοστεί και πέρυσι σε μια σειρά χωρών, αντιγράφωντας με παραλλαγές τον αντίστοιχο ελληνικό.