Νέες προκλήσεις και "άλλου είδους" προετοιμασία απαιτεί το target model από τους επενδυτές ΑΠΕ

Σε συνέχεια της δημοσιοποίησης και διαβούλευσης των κωδίκων του Target Model, αλλά και των διατάξεών του που καταλαμβάνουν ήδη τα έργα με Feed in Premium του ν. 4414,  στην αγορά φαίνεται να επικρατεί «πυρετός» προετοιμασιών για τους επικείμενους διαγωνισμούς σε αιολικά και φωτοβολταϊκά.   Η αποσαφήνιση των κρίσιμων παραμέτρων του πλαισίου λειτουργίας για ένα έργο ΑΠΕ υπό το Feed in Premium καθεστώς του ν. 4414 και συγκεκριμένα το ζήτημα της άρσης προτεραιότητας έγχυσης στο σύστημα όσο - εξίσου σημαντικό και αυτό- του κόστους εξισορρόπησης-αποκλίσεων φαίνεται πως έχουν αλλάξει όλα όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα στο επενδυτικό τοπίο των ανανεώσιμων και ιδιαίτερα στις προετοιμασίες και υπολογισμούς των επενδυτών.   

Και αν μεν για τους μικρούς του χώρου τα πράγματα είναι μάλλον ξεκάθαρα πως στην πλειονότητά τους σε πρώτη τουλάχιστον φάση θα απέχουν από το νέο άνοιγμα των ΑΠΕ με όρους αγοράς,  στους μεσαίους παίκτες (τα χαρτοφυλάκια δηλαδή των αρκετών MW) φαίνεται πως επικεντρώνεται το μεγάλο ενδιαφέρον, αφού οι πολύ μεγάλοι και διεθνείς όμιλοι μάλλον έχουν ήδη κάνει τους βασικούς υπολογισμούς τους.   

Το μοντέλο των διαγωνισμών που ήδη ισχύει στα φωτοβολταϊκά από το 2016 και τώρα επεκτείνεται και στα αιολικά, φέρνει στους επενδυτές την ανάγκη να σταθμίσουν και να τιμολογήσουν στις προσφορές τους μια σειρά από παραμέτρους που πριν δεν τους απασχολούσαν.  Τέτοιοι όπως αναφέρθηκε είναι το ζήτημα της προτεραιότητας έγχυσης η οποία κατά την διάρκεια της 20ετούς λειτουργίας τους οπωσδήποτε δεν θα υφίσταται, αλλά και αυτό του κόστους αποκλίσεων.   Ειδικά μάλιστα το δεύτερο επειδή συνδυάζεται με εντελώς καινούργιες έννοιες που εισάγει το Target model και που έχουν να κάνουν ιδίως με την αγορά εξισορρόπησης και που μπορεί το κόστος της ως ποσοστό επί του τζίρου να φθάσει σε διψήφια μεγέθη,  η σωστή προηγουμένως μελέτη των τιμών που  θα προσφέρει κάθε επενδυτής στους διαγωνισμούς, με βάση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσδοκώμενης παραγωγής κάθε έργου, αποκτά κρίσιμη σημασία.   

Το energypress συζήτησε το θέμα με τον Πρόεδρο του ΣΠΕΦ Στέλιο Λουμάκη, ο οποίος και μας μετέφερε την εικόνα πως σημαντικό κομμάτι των επενδυτών που μετείχαν στον πιλοτικό διαγωνισμό των φωτοβολταϊκών στα τέλη του 2016 για να διεκδικήσουν Τιμή Αναφοράς (ΤΑ), φαίνεται να μην είχε αντιληφθεί επαρκώς τα δύο κρίσιμα αυτά ζητήματα που τώρα με τους κώδικες του Target Model ήρθαν στο φως αναλυτικότερα.   Οι επενδυτές δηλαδή φαίνεται να εκτίμησαν πως η τιμή που τελικώς θα αποζημιώνονται για όλη την παραγωγή τους ανά MWh σε όλο τον κύκλο ζωής του έργου τους, θα ισούται ή τέλος πάντων πως θα βρίσκεται πολύ κοντά  με την τιμή ΤΑ που διεκδίκησαν και κλείδωσαν στον διαγωνισμό.   Η πραγματικότητα ωστόσο που αποκαλύπτει το Target model και οι κώδικες είναι παρασάγκας διαφορετική.   Όπως εξηγεί ο κ. Λουμάκης, οι επενδυτές επουδενί θα πρέπει να συγχέουν την ειδική προσαύξηση ακρίβειας πρόβλεψης που προσφέρει, πλην των φωτοβολταϊκών, ο ν. 4414 μεταβατικά προς το Target model και την τυχόν απώλειά της για εκτός ορίων αποκλίσεις ή την αμοιβή των Φο.Σ.Ε. ή Φο.Σ.Ε.Τε.Κ. για την διαχείριση ενδεχομένως του έργου τους στις αγορές, με το κόστος εξισορρόπησης καθ´ εαυτό που θα τους εκκαθαρίζει δηλαδή καθημερινά με μη ρυθμιζόμενο τρόπο η εν λόγω αγορά του Target model στην πλήρη λειτουργία της.  Σε ό,τι αφορά επιπλέον την αρχή της προτεραιότητας έγχυσης, η επίδραση της κατάργησης της, όπως είναι προφανές, θα αποβεί έτι περαιτέρω καταλυτική.   

Το νέο αυτό τοπίο, όπως υπογραμμίζει ο κος Λουμάκης, φέρνει στους παίκτες του χώρου ανάγκες εξειδικευμένων μελετών πριν την κάθοδο σε διαγωνισμό,  ούτως ώστε οι τιμές που θα προσφερθούν και θα ανταγωνιστούν μεταξύ τους να μην βρίσκονται εκτός των ορίων βιωσιμότητας του business plan εκάστου έργου ή και των αντοχών τους συνολικά ως εταιρείες.  Οι ίδιες, ίσως και περαιτέρω αυξημένες προκλήσεις,  λαμβάνουν χώρα και σε άλλες αγορές που αντίστοιχα μετασχηματίζονται προς την κατεύθυνση του Μοντέλου Στόχου.  Στην Κύπρο λ.χ. σύμφωνα με τον κ. Λουμάκη, μετά την ολοκλήρωση του Εθνικού Σχεδίου Χορηγιών δηλαδή αντίστοιχα του μοντέλου Feed in Tariff, εισήχθη για τα νέα έργα μεταβατικά προς το Target Model το σύστημα της σύναψης διμερών συμβολαίων με Προμηθευτές με υποχρέωση προβλέψεων και εκκαθάρισης ανισοζυγίων (δηλαδή αποκλίσεων) σε μηνιαία βάση σε ποινολογούμενη τιμή ιδίως πέραν κάποιων ορίων.  Με δεδομένο ωστόσο ότι στην Μεγαλόνησο δεν υπάρχουν εναλλακτικοί Προμηθευτές πλην της ΑΗΚ και επειδή η δεσπόζουσα επιχείρηση από τον εκεί Νόμο έχει ορισθεί ως μη συμμετέχων στην αγορά, οδηγεί τους νέους ανανεώσιμους παραγωγούς προς την κατεύθυνση της παράλληλης δημιουργίας εταιρειών Προμήθειας, ώστε να μπορέσουν να προωθήσουν αποτελεσματικά το παραγόμενο ρεύμα τους απευθείας στην λιανική.   

Σε κάθε περίπτωση όπως καταλήγει ο Στέλιος Λουμάκης ως τεχνοκράτης που δραστηριοποιείται μελετητικά και συμβουλευτικά προς εταιρείες ΑΠΕ και στις δύο χώρες, πέραν των προκλήσεων, όλα αυτά δημιουργούν και ισάριθμες ευκαιρίες για τους επαρκείς σε μέγεθος και τεχνογνωσία παίκτες, αφού ένεκα της πολυπλοκότητας, του ρίσκου αλλά και της εξειδίκευσης που πλέον υπεισέρχονται, αποκλείονται αυτομάτως από την διεκδίκηση μεριδίου αγοράς μεγάλα τμήματα απαρτιζόμενα από μικρομεσαίους.