Ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια σταθερή πολιτική ενεργειακής ασφάλειας και καταβάλλει προσπάθεια απεξάρτησής της, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, από εξωτερικές πηγές ενέργειας

Η αναγκαιότητα διασφάλισης της απρόσκοπτης παροχής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πρόσβασης των πολιτών της Ένωσης στην ενέργεια καθίσταται, υπό τις παρούσες συνθήκες, επιτακτική και καίρια. Η κρίση στην Κριμαία, οι διαφωνίες Ρωσίας και Ουκρανίας ως προς την τιμή του φυσικού αέριου και οι αυξημένες προβλεπόμενες ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ενέργεια, οριοθετούν ουσιαστικά το όλο ζήτημα, που αφορά στην προσπάθεια υλοποίησης μιας πολιτικής ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει σήμερα το 53% της ενέργειας την οποία καταναλώνει και η οποία προέρχεται από το αργό πετρέλαιο, από το οποίο εξαρτάται από εισαγωγές σε ποσοστό 90%, το φυσικό αέριο σε ποσοστό 66%, σε στερεά καύσιμα σε ποσοστό 42% και σε πυρηνικά καύσιμα σε ποσοστό 40%. Τα στατιστικά αυτά στοιχεία καταδεικνύουν το υψηλό ποσοστό εξάρτησης της ευρωπαϊκής ενέργειας από εξωγενείς πόρους, γεγονός που με τη σειρά του επιτείνει την αναγκαιότητα διασφάλισης ενεργειακής ασφάλειας εντός της Ένωσης.Το κυριότερο ζήτημα που αφορά στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης είναι η εξάρτησή της από ένα μόνο εξωτερικό προμηθευτή, ειδικά όσον αφορά την προμήθεια σε φυσικό αέριο.

Ως προς τούτο αναφέρεται ότι έξι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαρτώνται αποκλειστικά και μόνο από τη Ρωσία ως προμηθεύτρια χώρα φυσικού αερίου, ενώ τρία άλλα κράτη χρησιμοποιούν ρωσικό φυσικό αέριο για την κάλυψη πέραν του 25% των συνολικών ενεργειακών τους αναγκών. Το 2013 μάλιστα η προμήθεια φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη έφτασε το 29%, το οποίο, συσχετιζόμενο με το συνολικό ποσοστό εξαγωγής φυσικού αερίου από τη Ρωσία, ανέρχεται στο 71% της ρωσικής παραγωγής φυσικού αερίου, με τις μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου να χρησιμοποιούνται στη Γερμανία και την Ιταλία.

Το συνολικό κόστος για την αγορά των εξωτερικών πηγών ενέργειας ανήρθε το 2013 σε 400 δισεκατομμύρια ευρώ, με το ένα τρίτο του ποσού αυτού να πληρώνεται στη Ρωσία. Είναι γι' αυτούς ακριβώς τους λόγους, όπως οριοθετούνται συνοπτικά πιο πάνω, που η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια σταθερή πολιτική ενεργειακής ασφάλειας και καταβάλλει προσπάθεια απεξάρτησής της, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, από εξωτερικές πηγές ενέργειας. Ιδωμένο το όλο θέμα υπό τις εκτιμήσεις ότι μέχρι το 2030 οι ενεργειακές ανάγκες ανά το παγκόσμιο θα αυξηθούν κατά 27%, η αναγκαίοτητα διασφάλισης της παροχής ενεργείας στην Ευρώπη καθίσταται επιτακτική.

Επιτακτικός, εν τοιαύτη περιπτώσει, καθίσταται και ο ρόλος των κυπριακών υδρογονανθράκων, που μπορούν να συμβάλουν καταλυτικά στην απεξάρτηση της Ευρώπης από εξωτερικές πηγές ενέργειας και στην εξασφάλιση ασφαλών συνθηκών παροχής ενέργειας, συντείνοντας έτσι στην ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη. Λαμβάνοντας υπόψη την αλληλεξάρτηση των κρατών-μελών υπό το πρίσμα των πιο πάνω, το κλειδί για τη διασφάλιση της ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ουσιαστικά στην αντιμετώπιση του όλου ζητήματος σε συλλογικό επίπεδο μέσω της ουσιαστικής βελτίωσης της εσωτερικής αγοράς ενέργειας στην Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεργασίας σε τοπικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει προκρίνει ένα συγκεκριμένο οδικό χάρτη για την εκμετάλλευση και αξιοποίηση των υδρογονανθράκων της, η οποία πρέπει, υπό τις πιο πάνω εξελίξεις, να υποστηριχθεί σθεναρά από το σύνολο της ευρωπαϊκής οικογένειας.

* του Αντώνη Στυλιανού, Λέκτορας Νομικής και Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

(Η Σημερινή)