Τοίχο βρήκε ξανά η γαλλική πρόταση - Οι «9», μεταξύ των οποίων η Γερμανία, απέρριψαν κάθε σκέψη η χονδρική να αντανακλά το κόστος του μείγματος

Στο ίδιο έργο θεατής με εκείνο του Οκτωβρίου είναι και πάλι ο ευρωπαϊκός Νότος, καθώς ο Βορράς επιμένει εμμονικά ότι οι ενεργειακές αγορές λειτουργούν αποτελεσματικά, και πως η εργαλειοθήκη της Κομισιόν αρκεί για να συγκρατήσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις (https://www.energylive.cloud/). Χάσμα προσεγγίσεων του προβλήματος χωρίζει τα δύο μπλοκ, όπως αποδείχθηκε περίτρανα για μια ακόμη φορά κατά το χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες.

Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα και Ρουμανία, δηλαδή το λεγόμενο μέτωπο του Νότου, βρήκε ξανά απέναντί του στοιχισμένους τους «9» του Βορρά. Αρνούμενες δογματικά να συζητήσουν οποιαδήποτε ουσιαστική μεταρρύθμιση στην αγορά, εννέα χώρες, γνωστών θέσεων από το προ μηνός έκτακτο συμβούλιο, δηλαδή Αυστρία, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Φινλανδία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Λετονία και Ολλανδία, απέρριψαν κάθε σκέψη η χονδρική τιμή στο ρεύμα να αντανακλά στο εξής το κόστος του ενεργειακού μείγματος. Αρνήθηκαν δηλαδή να συζητήσουν τη γαλλική πρόταση, με την οποία στοιχίζεται και η Ελλάδα, επιμένοντας ότι η αγορά λειτουργεί ανταγωνιστικά και πως το φυσικό αέριο πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί διαμορφωτή των χονδρικών τιμών στο ρεύμα.

Το αποτέλεσμα του Συμβουλίου είχε διαφανεί μια μέρα πριν. Σε επιστολή - «απάντηση» των εννέα (δείτε στα συνοδευτικά αρχεία), στην γαλλική πρόταση, οι συγκεκριμένες κυβερνήσεις, ευθυγραμμιζόμενες πλήρως με την άποψη του ευρωπαίου ρυθμιστή ACER, αρνούνται να επιτραπεί στα κράτη-μέλη να επιβάλλουν τη δική τους «δίκαιη τιμή» βασισμένη στα κόστη του εθνικού ενεργειακού μείγματος.

Τρεις ενστάσεις από τους Βόρειους

Συγκεκριμένα θεωρούν, με βάση και την ανάλυση του ACER, ότι εναλλακτικές προσεγγίσεις του τρόπου λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού, όπως μέσες τιμές βασισμένες στο εθνικό μείγμα, μπορούν να :

• Θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του εφοδιασμού, καθώς με την αλλαγή του τρόπου καθορισμού της τιμής χονδρικής από την πιο ακριβή μονάδα, θα «πεταχτεί» εκτός αγοράς ένας μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων που δεν θα είναι πλέον σε θέση να ανακτά το επενδυτικό του κόστος. Το γεγονός εγκυμονεί κινδύνους εξόδου από την αγορά και αποθάρρυνση των νεοεισερχομένων.
• Αυξήσουν το κόστος ενσωμάτωσης της παραγωγής από ΑΠΕ μακροπρόθεσμα, καθώς τα μηνύματα που αυτές θα εισπράττουν από την αγορά δεν θα είναι αρκετά για τις απαιτούμενες επιλογές ευελιξίας.
• Υπονομεύσουν την ενιαία αγορά, καθώς η δυνατότητα στις χώρες - μέλη να επιβάλουν τη λογική της δικής τους «δίκαιης τιμής» μπορεί να αποθαρρύνει το trading, επομένως να περιορίσει τη δυνατότητα των κρατών να μετριάζουν τις κρίσεις τιμών και συστημάτων μέσω του διασυνοριακού εμπορίου με γειτονικές χώρες.

Επιμονή στην εργαλειοθήκη της Κομισιόν

Απόρροια όλων των παραπάνω είναι ότι οι εννέα «δεν μπορούν να υποστηρίξουν κανένα μέτρο που έρχεται σε σύγκρουση με την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς κάτι τέτοιο θα υπονόμευε την οικονομικά αποδοτική απανθρακοποίηση και θα διακινδύνευε την ασφάλεια του εφοδιασμού».

Στην επιστολή τους, επιμένουν στην εργαλειοθήκη της Κομισιόν για τη συγκράτηση των αυξήσεων, καθώς και ότι αυτές πρέπει να αντιμετωπιστούν με στοχευμένα εθνικά μέτρα. Συμμερίζονται την ανάλυση του ACER, ότι ο σχεδιασμός της αγοράς παρέχει ικανά εργαλεία να εξομαλυνθεί η αστάθεια, κυρίως όμως στέκονται στην ανάγκη να αυξηθεί η διασυνοριακή δυναμικότητα και το trading, προκειμένου να αυξηθεί ο ανταγωνισμός. Αναδεικνύουν δηλαδή ως πρώτιστο μέλημά τους να διαφυλάξουν ως κόρη οφθαλμού τη σύζευξη των αγορών για την οποία και δημιουργήθηκε το Target Model. Τυχόν μεταρρύθμιση της χονδρικής αγοράς θα σήμαινε ανατροπές στο διασυνοριακό εμπόριο, γι’ αυτό και δεν τη δέχονται.

Καταλήγουν δε, επικαλούμενες πάλι πρόταση του ευρωπαίου ρυθμιστή, σύμφωνα με την οποία μια τελική ανάλυση τον Απρίλιο του 2022 θα αναδείξει περαιτέρω δράσεις πάντα μέσα στο υφιστάμενο πλαίσιο λειτουργίας των αγορών.

Ελπίζοντας σε αλλαγή συσχετισμών

Στο δια ταύτα είναι προφανές ότι σε αυτή τουλάχιστον τη φάση, η αποσύνδεση της χονδρικής από το φυσικό αέριο και ο υπολογισμός της με βάση το κόστος του ενεργειακού μείγματος δεν έχει καμία τύχη. Η πρόταση της γαλλικής κυβέρνησης, που συντάχθηκε με τις άλλες 5 χώρες επειδή βλέπει την ιδιωτική πλέον EDF να βγάζει υπερκέρδη από τα πυρηνικά και τη λαική δυσαρέσκεια για τα τιμολόγια να μεγαλωνει - γι’ αυτό και θέλει να διατιμηθεί στην ουσία η τιμή πώλησης της παραγόμενης από πυρηνικά ενέργειας- δεν περνά. Αμετακίνητες οι χώρες του Βορρά, χωρίς αλλαγή οι συμμαχίες. Στον αντίποδα, το θετικό της όλης προσπάθειας είναι ότι για δεύτερη φορά μέσα σε ένα μήνα, καταγράφηκε η διαφωνία ενός ισχυρού μπλοκ από έξι χώρες - στο οποίο συμμετέχει και η Ελλάδα- το οποίο προφανώς και θα την επαναφέρει σύντομα σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο. Η ελπίδα είναι ότι καθώς η πολιτικη πίεση από τους καταναλωτές θα αυξάνεται, μαζί και οι τιμές, οι συμμαχίες ίσως τροποποιηθούν, κάποιες σκληρές ίσως λειανθούν, ενώ πιθανόν να παρέμβουν οι Βρυξέλλες, επιχειρώντας να γεφυρώσουν τις διαφορές των μπλόκ, με μια δική τους, ενδιάμεση πρόταση.