Θα συνεχιστεί η ανάκαμψη της τιμής του πετρελαίου;

Με την τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent να φτάνει σε νέο υψηλό για το 2015 αυτό το μήνα, οι αναλυτές άρχισαν να "οπισθοχωρούν" στις προηγούμενες προβλέψεις τους για πετρέλαιο στα 40-50 δολάρια. Η ανάκαμψη της τιμής, ωστόσο, μπορεί να μην έχει μεγάλη διάρκεια: Φαίνεται πως οι κερδοσκόποι έχουν διαταράξει το στρατηγικό παιχνίδι της Σαουδικής Αραβίας κατά των Αμερικανών παραγωγών πετρελαίου από σχιστόλιθο.

Η πρόβλεψη των τιμών του πετρελαίου είναι ένα επικίνδυνο εγχείρημα. Καθορίζονται από ένα πλήθος πολιτικών, οικονομικών, ψυχολογικών και σχετιζόμενων με το κλίμα παραγόντων που δεν μπορούν να περιγραφούν με ακρίβεια. Έτσι, οι αναλυτές θα μπορούσαν να υποθέσουν ότι το Brent αυξάνεται λόγω: Της απροσδόκητα ταχείας αύξησης της ζήτησης στην Κίνα. Των νέων προβλημάτων στη Λιβύη, όπου ένα βασικό λιμάνι μεταφοράς πετρελαίου έχει κλείσει. Της συρρίκνωσης των αποθεμάτων αργού των ΗΠΑ. Της συνεχιζόμενης διαμάχης στην Υεμένη. Ενός αριθμού άλλων παραγόντων. 

Είναι ωστόσο εξίσου πιθανό το πετρέλαιο να ανεβαίνει λόγω των hedge funds που κατέχουν μια καθαρή long θέση με 550.000 συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) και συμβόλαια δικαιωμάτων προαίρεσης (options), ή αλλιώς 550.000 βαρέλια φανταστικού πετρελαίου. Όταν η ημερήσια προσφορά πραγματικού αργού πετρελαίου ανέρχεται περίπου στα 92,5 εκατ. βαρέλια, αλλά στην προθεσμιακή αγορά διαπραγματεύονται περί τα 1 δισ. βαρέλια ημερησίως, οι κερδοσκόποι παίζουν σημαντικότερο ρόλο από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα του πραγματικού κόσμου στη διαμόρφωση της τιμής. Οι κερδοσκόποι, ωστόσο, ακούνε τους αναλυτές που λαμβάνουν υπόψιν τις εξελίξεις στον πραγματικό κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένας συσχετισμός που καθιστά τις διακυμάνσεις των τιμών ακόμη πιο απρόβλεπτες. Ορισμένες φορές, ωστόσο, υπάρχει μια μεγαλύτερη αλήθεια που επισκιάζεται από όλο το θόρυβο. 

Είχα προβλέψει την τρέχουσα ανάκαμψη τον περασμένο Νοέμβριο. Ο μεγαλύτερος παράγοντας είναι η συρρίκνωση των επενδύσεων σε πετρέλαιο, απόρροια της απότομης πτώσης των τιμών το προηγούμενο έτος. Ένα υψηλόβαθμο στέλεχος της Saudi Aramco, της κρατικής εταιρείας πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, προέβλεψε το Μάρτιο ότι θα ακυρώνονταν επενδυτικά αξίας 1 τρισ. δολαρίων τα επόμενα χρόνια. Υπήρξε μια σταθερή ροή ανακοινώσεων από πετρελαϊκές εταιρείες με θέμα την περικοπή θέσεων εργασίας και την ακύρωση έργων. Υπάρχει, επίσης, η μείωση του αριθμού των αμερικανικών εξέδρων γεώτρησης που ώθησε την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας να προβλέψει τον περασμένο μήνα ότι η παραγωγή αργού θα κινηθεί πτωτικά από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβριο. 

Με την άρνησή τους να μειώσουν την παραγωγή πετρελαίου το περασμένο φθινόπωρο προκαλώντας, έτσι, τεχνητά πτώση των τιμών, η Σαουδική Αραβία και άλλα μέλη του Οργανισμού Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (OPEC) είχαν βάλει στο μάτι κυρίως τους παραγωγούς αγού από σχιστόλιθο των ΗΠΑ, τα projects των οποίων έχουν υψηλότερο κόστος από ό,τι τα περισσότερα σε Μέση Ανατολή, πρώην σοβιετικά κράτη, Αφρική ή Λατινική American. Ωστόσο, η κατήφεια εξαπλώθηκε σε όλο τον κλάδο και φέτος, οι κερδοσκόποι "γραπώνονται" από την παραμικρή είδηση για να βάλουν στοιχήματα που θα ανεβάσουν ξανά τις τιμές. Κατά συνέπεια, το Brent των 50 δολαριων, δεν κράτησε για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα ούτως ώστε να σπείρει τον όλεθρο στους frackers των ΗΠΑ. Επιβίωσαν και στις τρέχουσες τιμές, θα πρέπει να περιμένουμε και μια μικρή περιορισμένη αντεπίθεση. 

Οι Σαουδάραβες χρειάζονταν περισσότερο χρόνο ή και μια μεγάλη αναστάτωση όπως η επιστροφή του Ιράν στις αγορές πετρελαίου, για να το δουν το παιχνίδι εξουσίας τους να έχει καταστροφικές συνέπειες. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, είχαν μόνο μερική επιτυχία. Το βασίλειο του πετρελαίου έδειξε ότι εξακολουθεί να έχει αρκετή δύναμη στην αγορά. Προξένησε τρόμο στους Αμερικανούς παραγωγούς της υψηλής μόχλευσης και του χαμηλού περιθωρίου κέρδους. Πήρε επίσης πίσω μικρό μερίδιο αγοράς αναγκάζοντας τους άλλους παίκτες να μειώσουν τις επενδύσεις. Ωστόσο, με το να πραγματοποιούν συναλαγές υπό το φόβο της Σαουδικής Αραβίας, οι κερδοσκόποι, στην πραγματικότητα, τον εκτόνωσαν. 

Μπορεί κάλλιστα να ισχύει ότι με τις συνδυασμένες προσπάθειές τους, οι Σαουδάραβες, οι frackers και τα hedge funds έχουν δημιουργήσει μια νέα ισορροπία, και οι τρέχουσες τιμές θα μείνουν για λίγο. Χάρη στο παιχνίδι της Σαουδικής Αραβίας, οι διαχειριστές σχιστολιθικών κοιτασμάτων αντιλαμβάνονται πολύ καλά τον κίνδυνο για να περιορίσουν τις φιλοδοξίες τους. Οι Σαουδάραβες, από την πλευρά τους, δεν μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγή αρκετά γρήγορα για να προκαλέσει περισσότερο πόνο στους παραγωγούς σχιστολιθικού αργού και μπορούν να ζήσουν άνετα με ένα πετρέλαιο στα 65-70 δολάρια. Το ίδιο και οι εκτός-OPEC παραγωγοί, όπως η Ρωσία, που έχουν υποτιμήσει τα νομίσματά τους και έχουν σε μεγάλο βαθμό απορροφήσει τις επιπτώσεις της υποτίμησης. Ο τρέχων προϋπολογισμός της Ρωσίας στηρίζεται στην εκτίμηση για τιμή Brent ύψους 50 δολαρίων και τα όποια επιπλέον έσοδα θα είναι ευπρόσδεκτα. Μόνο οι κερδοσκόποι δεν θα είναι ευχαριστημένοι, καθώς οι τιμές θα σταθεροποιούνται: αγαπούν τη μεταβλητότητα. Όταν η αγορά βρίσκεται σε ισορροπία, το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να ποντάρουν σε τίτλους ειδήσεων. Έτσι, θα υπάρχουν ανεβοκατεβάσμτα, αλλά, για το υπόλοιπο του τρέχοντος έτους, η αγορά του πετρελαίου αναμένεται πιο σταθερή.

* του Leonid Bershidsky

(capital.gr)