Στο υπουργικό συμβούλιο της Κύπρου επιστρέφει η υπόθεση του GSI - Αυτό θα εγκρίνει το ετήσιο έσοδο των 25 εκατ ευρώ παρά την απόφαση της ΡΑΕΚ - Συνεχίζεται το κομφούζιο

Τη σύγχυση στο κυπριακό στρατόπεδο, τις διαφορετικές γραμμές στη κυβέρνηση, αλλά κυρίως την απροθυμία της Λευκωσίας να τηρήσει τη διακρατική συμφωνία του περασμένου Σεπτέμβρη με την Αθήνα, δείχνει το νέο επεισόδιο που φέρνει το θέμα του GSI ξανά πίσω στο υπουργικό συμβούλιο της Κύπρου.

Στον απόηχο της προ ημερών ανοικτής διαφωνίας του υπ. Οικονομικών Μάκη Κεραυνού, με τη ΡΑΕΚ που ενέκρινε το ετήσιο έσοδο των 25 εκατ ευρώ προς τον ΑΔΜΗΕ, χθες ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Αντωνίου, κατέστησε σαφές ότι η υπόθεση θα χρειαστεί να ξαναπεράσει από το υπουργικό συμβούλιο. Το τελευταίο συνεδριάζει σήμερα, ωστόσο οι πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν υπάρχει θέμα GSI στην ατζέντα, που σημαίνει ότι μπορεί να τεθεί σε κάποιο επόμενο.

Μιλώντας χθες στο κρατικό ραδιόφωνο (ΡΙΚ), ο κ. Αντωνίου είπε ότι τη τελική απόφαση θα την πάρει το υπουργικό συμβούλιο και ότι για να εκταμιευθούν τα 25 εκατ ευρώ, πρέπει πρώτα το έργο να είναι υλοποιήσιμο και βιώσιμο.

Στο ερώτημα κατά πόσο οι προϋποθέσεις για την υλοποίηση και τη βιωσιμότητα του έργου εμπεριέχονται στη συμφωνία που είχαν υπογράψει Κύπρος και Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2024, το οποίο ρυθμίζει την καταβολή συνολικά 125 εκατ. στον ΑΔΜΗΕ μέχρι και το 2029, ο κ. Αντωνίου είπε πως η κυβέρνηση θεωρεί ότι απαιτείται και η δική της έγκριση για τη πληρωμή των χρημάτων, μετά και την πρόσφατη απόφαση της ΡΑΕΚ να εγκρίνει τα πρώτα φετινά 25 εκατ ευρώ.

Το πρώτο ερώτημα που γεννάται εδώ είναι ποιο το νόημα της έγκρισης του εσόδου από τη ΡΑΕΚ, που θεωρητικά είναι μια Ανεξάρτητη Αρχή, όπως παντού στην ΕΕ, όταν οι αποφάσεις της χρειάζεται να επικυρωθούν εκ των υστέρων από την εκάστοτε κυβέρνηση.

Το δεύτερο ερώτημα το θέτουν τα ίδια τα κυπριακά δημοσιεύματα, όπως αυτό του «Φιλελεύθερου», που παίρνει αποστάσεις από τις δηλώσεις Κεραυνού και θυμίζει ότι η περυσινή διακρατική συμφωνία για το καλώδιο (20/9/2024) δεν έθετε καμία άλλη προϋπόθεση για την πληρωμή των 25 εκατ. από την Κύπρο, παρά μόνο την αιτιολόγηση αυτών των ποσών μέσω τιμολογίων του ΑΔΜΗΕ στη ΡΑΕΚ.

Κάτι που έγινε με τη προ ημερών απόφαση της Αρχής, η οποία μάλιστα αξιολόγησε ως ανακτήσιμα έσοδα σ’ αυτή τη φάση από τον Διαχειριστή μόνο τα 82 από τα συνολικά 251 εκατ ευρώ που έχει μέχρι σήμερα δαπανήσει.

Το αλαλούμ και οι διαφορετικές γραμμές στη Λευκωσία

Αν και αμφότερα τα μέρη έχουν κάνει πολλά λάθη στην υπόθεση GSI, η κυπριακή πλευρά εμφανίζεται όχι μόνο να έχει επιφυλάξεις για το έργο, αλλά και να μην τηρεί υπογεγραμμένες δεσμεύσεις απέναντι στην Αθήνα με ό,τι κινδύνους θα μπορούσε να δημιουργήσει αυτό για τις καλές σχέσεις των δύο πλευρών, οι οποίες δεν έχουν τη πολυτέλεια να ξαναβρεθούν εκεί που ήταν το περασμένο Σεπτέμβριο.

Τις διαφορετικές γραμμές στη Λευκωσία για το θέμα, τα «μπρος- πίσω» και το πόσο μπερδεμένο είναι το κυπριακό κουβάρι, δείχνει και το γεγονός ότι ο ίδιος ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε ξαναδηλώσει πρόσφατα ότι θα ισχύσουν οι ειλημμένες αποφάσεις για το GSI, «οι οποίες αφορούν ένα συγκεκριμένο ποσό, 25 εκατομμύρια για μια πενταετία, χωρίς να επιβαρυνθεί ο Κύπριος καταναλωτής».

Το κάδρο συμπληρώνουν κυπριακά δημοσιεύματα, όπως του «Πολίτη» που μιλούν για επικείμενο ανασχηματισμό, φέροντας τον υπ. Οικονομικών Μ.Κεραυνό να έχει εκδηλώσει καιρό τώρα την επιθυμία του να αποχωρήσει από τη κυβέρνηση (τα δημοσιεύματα επικαλούνται διάφορα θέματα, αλλά και τον GSI) προσθέτοντας ότι για τη θέση του προορίζεται η υφυπουργός παρά τω Προέδρω, Ειρήνη Πική.

Τα σενάρια περί ανασχηματισμού διαψεύστηκαν προ ημερών από το Διευθυντή του Γραφείου Τύπου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Βίκτωρα Παπαδόπουλο, ωστόσο η διάσταση απόψεων εντός της κυβέρνησης δεν κρύβεται, όπως επιβεβαίωσε χθες ο κ. Αντωνίου.

Και ενώ στη Λευκωσία αναζητούν μια κοινή γραμμή, στην Αθήνα ο ΑΔΜΗΕ αναμένει την εφαρμογή της απόφασης της ΡΑΕΚ, βάσει της οποίας θα αρχίσει να πληρώνεται από 1η Σεπτεμβρίου, ενώ σε γεωπολιτικό επίπεδο, το θέμα GSI συζητήθηκε στη προχθεσινή συνάντηση του υπ. ΠΕΝ Σταύρου Παπασταύρου με το νέο Επιτετραμμένο της Πρεσβείας των ΗΠΑ, Josh Huck. Λεπτομέρειες δεν έγιναν γνωστές.

Στη δε, Γαλλία, η Nexans μίλησε για πρώτη φορά προ ημερών ανοικτά για Plan B και αξιοποίηση της παραγωγής του καλωδίου σε άλλα έργα, χωρίς να μπει σε λεπτομέρειες για τα σενάρια που έχει επεξεργαστεί.

Σε κάθε περίπτωση, αν η κυπριακή κυβέρνηση αποδεχτεί και επίσημα τη θέση Κεραυνού ότι το έργο είναι παγωμένο για γεωπολιτικούς λόγους, τότε ενεργοποιείται η περίφημη ρύθμιση του 50%-50%, (αντί για το αρχικό 63% η κυπριακή, 37% η ελληνική). Είναι η διάταξη της διακρατικής συμφωνίας που είχε αλλάξει κατόπιν απαίτησης από την κυπριακή πλευρά και σύμφωνης γνώμης από την ελληνική, η οποία πίστευε ότι έτσι θα πειστεί πιο εύκολα η Λευκωσία να μπει μετοχικά στον GSI.

Σύμφωνα με τη ρύθμιση, που δεν συμφέρει ούτε την ελληνική, ούτε τη κυπριακή πλευρά, κάθε μια για τους δικούς της λόγους, στο απευκταίο σενάριο που το έργο μπλοκάρει για λόγους ανωτέρας βίας και χωρίς υπαιτιότητα του φορέα υλοποίησης (ΑΔΜΗΕ), ο τελευταίος μπορεί να ανακτήσει τις μέχρι τότε δαπάνες, ισόποσα, 50%-50% μεταξύ των καταναλωτών των δύο χωρών. Και η κυπριακή πλευρά αντί για τα 25 εκατ ευρώ που καλείται σήμερα να πληρώσει, θα κληθεί να καταβάλει 125 εκατ ευρώ, όσο το 50% των μέχρι τώρα συνολικών δαπανών του ΑΔΜΗΕ (251 εκατ).