Στο τραπέζι η εξαγωγή και αποθήκευση ελληνικού CO2 στη Β. Ιταλία - Τι συζητήθηκε στη Ρώμη για τον ελληνοϊταλικό διάδρομο υδρογόνου και τις έρευνες για φυσικό αέριο στην Κρήτη

Το σενάριο μεταφοράς ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα από ελληνικές βιομηχανίες στο πρώτο έργο δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 που ξεκίνησε να λειτουργεί στη Μεσόγειο, αυτό στη Ραβένα της Ιταλίας, εξετάζει η κυβέρνηση.

Το θέμα τέθηκε χθες κατά τις επαφές που είχε στη Ρώμη ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, προκειμένου η εγκατάσταση στη Βόρεια Ιταλία, η πρώτη φάση της οποίας πήρε μπροστά στα τέλη της περυσινής χρονιάς, να αποτελέσει μια διέξοδο για τις ανάγκες της ελληνικής βιομηχανίας.

«Στον τομέα της δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα μιλήσαμε για την πιθανότητα ελληνικές εταιρείες να αποθηκεύσουν διοξείδιο του άνθρακα στη Ραβέννα — δίνοντας έτσι μια επιπλέον λύση στη βιομηχανία μας για να παραμένει ανταγωνιστική καθώς πορεύεται προς την απανθρακοποίηση», ανέφερε χαρακτηριστικά σε χθεσινή του ανάρτηση ο κ.Τσάφος, δίνοντας το περίγραμμα των συζητήσεων.

Τα παραπάνω ωστόσο γεννούν ένα ερώτημα που συνδέεται με τις δυνατότητες της εγκατάστασης και τη τεράστια ζήτηση που υπάρχει από την ιταλική βιομηχανία. Στη πρώτη φάση του, το έργο «Ravenna CCS», των Eni και Snam, (βασικού μετόχου του ΔΕΣΦΑ), που ξεκίνησε από το περασμένο Σεπτέμβριο να δέχεται όγκους CO2, θα δεσμεύει 25.000 τόνους ετησίως.

Στη δεύτερη φάση του, θα φτάσει σε μια δυναμικότητα αποθήκευσης 4 εκατ. τόνων CO2 ετησίως, με την ιταλική πλευρά να έχει δηλώσει ότι το capacity θα μπορούσε και να πλησιάσει και τους 8 εκατ. τόνους.

Την ίδια ωστόσο στιγμή η ιταλική βιομηχανία εκπέμπει περίπου 60 εκατ. τόνους CO2 το χρόνο.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο μπορεί μια εγκατάσταση με χωρητικότητα 4 (ακόμη και 8 εκατ τόνων), να φτάσει να αποθηκεύει και CO2 από τρίτες χώρες, όταν το λογικό είναι ότι το capacity θα υπερκαλυφθεί από τις ιταλικές επιχειρήσεις.

Στην Αδριατική Θάλασσα υπάρχουν όντως πολλά παλαιά κοιτάσματα φυσικού αερίου, τα οποία κάποια στιγμή θα εξαντληθούν.

Σε αυτά πράγματι, το παιχνίδι θα μπορούσε να ανοίξει μελλοντικά, ωστόσο προτεραιότητα θα έχει πάντα η ιταλική βιομηχανία με τα 60 εκατ. τόνους CO2 τον χρόνο (5 φορές πάνω από τις δικές μας ποσότητες) και μετά όλοι οι άλλοι 

Αναφορά πάντως στο θέμα έκανε στις κοινές του δηλώσεις με την ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Στον τομέα της ενέργειας υπάρχουν και άλλες πτυχές που προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για συνεργασία, όπως τα έργα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, όπου η Ελλάδα έχει τεχνογνωσία και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, η Ιταλία έχει τις κοιλότητες, τους χώρους όπου μπορεί να αποθηκευτεί αυτό το διοξείδιο. Και θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι ένα πρότυπο πιλοτικό πρόγραμμα για να δείξουμε ότι οι χώρες του νότου, αγαπητή Giorgia, είναι στην πρώτη γραμμή αυτής της μεγάλης τεχνολογικής επανάστασης», σημείωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.

Τι είπαν για υδρογονάνθρακες

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το θέμα του CO2, μαζί φυσικά με την υπογραφή του MUO μεταξύ ΑΔΜΗΕ- TERNA για το δεύτερο καλώδιο Ελλάδας- Ιταλίας, ήταν τα πιο βασικά θέματα της ενεργειακής ατζέντας των χθεσινών επαφών.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο συζητήθηκαν επίσης το υδρογόνο και οι ελληνικοί υδρογονάνθρακες. Στο θέμα αυτό, η ελληνική πλευρά ενημέρωσε την ιταλική για τις εξελίξεις στη χώρα μας, και για το διεθνή διαγωνισμό με τις τέσσερις νέες παραχωρήσεις κατόπιν της εκδήλωσης ενδιαφέροντος από τη Chevron, για την οποία η Αν. Μεσόγειος (και η Ελλάδα) βρίσκεται ψηλά στον επιχειρηματικό της σχεδιασμό.

Στην Αν.Μεσόγειο δραστηριοποείται εδώ και δεκαετίες η ENI, που το 2015 ανακάλυψε το κοίτασμα Ζορ, και έχει κομβικό ρόλο στο deal που συνήφθη το Φεβρουάριο με Κύπρο και Αίγυπτο. Τη μεταφορά δηλαδή του αερίου από το κοίτασμα Κρόνος, που βρίσκεται ανοικτά της Κύπρου στις εγκαταστάσεις του Zoρ, πριν υγροποιηθεί στο εργοστάσιο Damietta LNG και εξαχθεί στις ευρωπαϊκές αγορές.

Στο ερώτημα, κατά πόσο εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από ιταλικές εταιρείες να συμμετάσχουν στο διεθνή διαγωνισμό της Ελλάδας για τα μπλοκς της Κρήτης και της Ν.Πελοποννήσου, άνθρωποι με γνώση των διεργασιών περιορίζονται στη λακωνική απάντηση «γίνονται πράγματα ενδιαφέροντα στη περιοχή».

Στο τραπέζι και ο ελληνο-ιταλικός διάδρομος υδρογόνου

Ταυτόχρονα, όπως γράφει και στην ανάρτηση του ο κ. Τσάφος «μιλήσαμε για το υδρογόνο και το διάδρομο που μπορεί να ενώσει την Ελλάδα με την Κεντρική Ευρώπη μέσω της Ιταλίας, αξιοποιώντας το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που έχει η χώρα μας στην παραγωγή υδρογόνου από ήλιο και άνεμο». 

Σε αυτό το κεφάλαιο, κεντρικό ρόλο διαδραματίζει ο ΔΕΣΦΑ, βασικός μέτοχος του οποίου είναι η SNAM, ο οποίος, με στόχευση τη προοπτική εξαγωγών πράσινου υδρογόνου προς τη Γερμανία, εξετάζει διάφορες οδεύσεις, μεταξύ των οποίων και ο ελληνο-ιταλικός διάδρομος. Ενα σχέδιο διασύνδεσης της Ελλάδας με τον Νότιο αγωγό υδρογόνου (South H2 Corridor) που φτάνει στην Γερμανία μέσω Ιταλίας και Αυστρίας.

Στο σενάριο αυτό, ο ΔΕΣΦΑ εξετάζει την κατασκευή χερσαίου αγωγού που θα επεκτείνει τον αγωγό φυσικού αερίου Δυτικής Μακεδονίας (που είναι hydrogen ready) προς το Φλωροβούνι Θεσπρωτίας, όπου θα διασυνδεθεί με τον υποθαλάσσιο αγωγό Θεσπρωτίας - Οτράντο. Το δεύτερο σκέλος είναι το γνωστό project αγωγού φυσικού αερίου Ελλάδας-Ιταλίας με φορέα υλοποίησης την IGI Poseidon, ο οποίος μπορεί να αναβαθμιστεί σε αγωγό υδρογόνου.

Εδώ και καιρό εξετάζεται ο ελληνο-ιταλικός διάδρομος υδρογόνου να υποβληθεί ως ενιαίο project στη δεύτερη λίστα των Έργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος της ΕΕ (PCI/PMI) που βρίσκεται υπό κατάρτιση.