Πυρηνικό «πράσινο φως» Κάμερον

Είκοσι χρόνια μετά την κατασκευή του τελευταίου πυρηνικού εργοστασίου της, η Βρετανία επανέρχεται δυναμικά στην αγορά της πυρηνικής ενέργειας κατασκευάζοντας το Hinkley Point C, «απόγονο» των Hinkley Α και Β που κατασκευάστηκαν, το 1965 και 1976 αντίστοιχα, στο Σόμερσετ. Η κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάμερον άναψε την περασμένη βδομάδα το «πράσινο φως» για την κατασκευή της νέας γενιάς πυρηνικών εργοστασίων στη χώρα και τον εκσυγχρονισμό των 8 από τα 9 που λειτουργούν ήδη, προτάσσοντας τις 25 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας ως ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις φωνές διαμαρτυρίας περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Οι διαμαρτυρίες δεν εστιάζονται μόνο στην ανεξέλεγκτη πυρηνικοποίηση της Ευρώπης με τον πάντα ορατό κίνδυνο ολέθρου και την άγνωστη πολλές φορές κατάληξη των πυρηνικών αποβλήτων, αλλά και στο ύψος της τιμής του ηλεκτρικού που θα πουλά ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός EDF, ο οποίος διαχειρίζεται ήδη τα πυρηνικά εργοστάσια της Βρετανίας και θα κατασκευάσει και το νέο.

Στις 21 δισ. λίρες το κόστος

Ενα κόστος που υπολογίζεται ότι θα φτάσει τις 14-21 δισ. λίρες (περισσότερα και από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου) από τα οποία η γαλλική εταιρεία ζητά, στις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη αυτές τις μέρες, ποσοστό 10%. Ακόμη και αν η κυβέρνηση καταφέρει να κλείσει τη συμφωνία κάτω από το 10%, ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα πέντε εκατομμύρια των καταναλωτών που θα χρησιμοποιούν την πυρηνική ενέργεια θα κληθούν τελικά να πληρώνουν ακριβότερα, λόγω του υψηλού κόστους κατασκευής του εργοστασίου. Γεγονός που καταρρίπτει το μύθο της φτηνής πυρηνικής ενέργειας.

«Ο μόνος δρόμος για να κατασκευαστεί αυτό το εργοστάσιο είναι η κυβέρνηση να δώσει λευκή επιταγή από τους φόρους των Βρετανών φορολογούμενων στα χέρια των Γάλλων επενδυτών», υποστηρίζει ο διευθυντής της οργάνωσης «Friends of the earth's policy» Γκρεγκ Μπένετ. «Ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για να μειώσουμε το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και να δώσουμε ανάσα στη γη είναι ο συνδυασμός της ενεργειακής αποδοτικότητας με την επένδυση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», καταλήγει ο Μπένετ.

Παρ' όλα αυτά τόσο η κυβέρνηση Κάμερον όσο και οι Εργατικοί του Εντ Μίλιμπαντ εμφανίζονται θετικοί ως προς την κατασκευή του νέου πυρηνικού εργοστασίου, η λειτουργία του οποίου αναμένεται στα επόμενα 10 χρόνια.

Η σκιώδης υπουργός Ενέργειας Καρολίνα Φλιντ χαρακτήρισε την απόφαση αυτή «ορόσημο για τη νέα εποχή πυρηνικής ενέργειας στη Βρετανία». Μια πολιτική ταύτιση που εξηγείται σε μεγάλο βαθμό λόγω της «εξοικείωσης» που έχουν οι Βρετανοί με την πυρηνική ενέργεια από το 1950.

Τότε που λειτούργησε το πρώτο πυρηνικό εργοστάσιο, το Wind scale Piles στο Σέλαφιλντ, το οποίο παρήγε πλουτώνιο για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, μια επικερδής επιχείρηση που έκλεισε το 1995.

Στην «αγορά» από το '56

Στην αγορά της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω πυρηνικών εργοστασίων η Βρετανία εισήχθη επίσημα στις 27 Αυγούστου 1956 με τη λειτουργία του Calder Hall, του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου παγκοσμίως που παρήγε ηλεκτρική ενέργεια 5 μεγκαβάτ. Το 1997 η χώρα έφτασε στο απόγειο της πυρηνικής της ενέργειας, η οποία κάλυπτε τις ανάγκες του 26% των νοικοκυριών και επιχειρήσεων στη Βρετανία.

Από τότε έως το 2004 αρκετοί πυρηνικοί σταθμοί έκλεισαν, οι περισσότεροι λόγο παλαιότητας, φτάνοντας εκείνη τη χρονιά το ποσοστό πυρηνικής ενέργειας να καλύπτει το 19,3% των αναγκών που έως το 2009 είχε μειωθεί στο 16%.

Το 2014 πρόκειται να κλείσει ο πυρηνικός σταθμός του Magnox, ο μόνος που δεν ανήκει στη γαλλική EDF, αλλά στην Wylfa Power Station και θα μείνει εκτός των φιλόδοξων βρετανικών σχεδίων. Ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός ότι κανένας πυρηνικός σταθμός δεν βρίσκεται σε έδαφος της Σκοτίας, η οποία είχε απορρίψει το 2010 παρόμοιες προτάσεις.

(της Γιούλας Ζαχιώτη, Ελευθεροτυπία, 24/3/2013)