Πολιτικές κόντρες για τα σκουπίδια

Ξεπερνά τα 20 χρόνια το χρονικό των ελληνικών παράνομων χωματερών που σχετίζονται με ευρωπαϊκά πρόστιμα και με την εύρεση ενός αποτελεσματικού, οικολογικού και οικονομικού τρόπου για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου αποτελεί την - κατά κάποιον τρόπο - πιο εμβληματική περίπτωση της συγκεκριμένης υπόθεσης. Στην περιοχή λειτουργούν ακόμη 23 παράνομες χωματερές, οι οποίες «εξυπηρετούν» έναν πληθυσμό που αγγίζει σχεδόν το ένα τρίτο (30%) της περιφέρειας - αντίστοιχο ποσοστό αναφέρεται και στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, αλλά στις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας δεν ξεπερνά το 10%.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον δεν είναι παράδοξο να ευδοκιμούν εργολάβοι που αναλαμβάνουν συμβάσεις με δήμους προκειμένου να πετάνε τα σκουπίδια όπου βρουν, ακόμη και σε περιοχές Natura. Εταιρείες που παρέχουν τεχνογνωσία για τη διαχείριση απορριμμάτων και πολλούς λόγους για αντιπαραθέσεις κάθε επιπέδου. Στα τέλη Ιουλίου η Περιφέρεια Πελοποννήσου παρουσία ευρύτερου κλιμακίου υπουργών της κυβέρνησης ανακοίνωσε την ολοκλήρωση ενός διαγωνισμού με τη διαδικασία ΣΔΙΤ για τον ορισμό αναδόχου εταιρείας που θα αναλάβει τη διαχείριση των απορριμμάτων. Η διοίκηση της Περιφέρειας θεωρεί ότι η συγκεκριμένη επιλογή δίνει «οριστική λύση» στο ζήτημα των σκουπιδιών της Πελοποννήσου, η αντιπολίτευση σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο μιλάει ωστόσο για λύσεις που «δεν λύνουν το πρόβλημα και εξυπηρετούν συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα».

Τρεις μονάδες ολικής επεξεργασίας στερεών αποβλήτων και δύο σταθμούς μεταφόρτωσης απορριμμάτων αναλαμβάνει να χωροθετήσει και να κατασκευάσει η ανάδοχος εταιρεία Τέρνα Ενεργειακή εντός των ορίων της Περιφέρειας, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η Περιφέρεια. Το συνολικό κόστος του έργου υπολογίζεται στα 130 εκατ. ευρώ, τα οποία θα επιμεριστούν ισόποσα στην Περιφέρεια και στην ανάδοχο εταιρεία η οποία θα αναλάβει και την προσωρινή διαχείριση των απορριμμάτων ώσπου να κατασκευαστούν οι συγκεκριμένες μονάδες.

«Στόχος η λειτουργία ως το 2015»

«Στόχος μας είναι ο διαγωνισμός να έχει ολοκληρωθεί οριστικά εντός του έτους ώστε να ξεκινήσει η προσωρινή διαχείριση των απορριμμάτων από την ανάδοχο εταιρεία, ενώ η κατασκευή των μονάδων αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ως το 2015. Θεωρώ ότι επιλέχθηκε η καλύτερη δυνατή λύση που συνδυάζει την προστασία του περιβάλλοντος και τα οικονομικά συμφέροντα των πολιτών» σχολιάζει από την πλευρά της η αντιπεριφερειάρχης κυρία Κωνσταντίνα Νικολάκου. «Παράλληλα προχωράμε στην αποκατάσταση των χωματερών που υπάρχουν ακόμη εντός των ορίων της Περιφέρειας, με σκοπό ως το 2020 να έχουν παραδοθεί στους πολίτες ως χώροι αναψυχής και πρασίνου, ένα έργο συνολικού κόστους 30 εκατ. ευρώ».

Οι συγκεκριμένες μονάδες, σύμφωνα την Περιφέρεια Πελοποννήσου, θα διαχειρίζονται περίπου 150.000 τόνους σκουπιδιών τον χρόνο, ενώ η συνολική ετήσια «παραγωγή» της περιοχής αγγίζει τις 220.000 τόνους. Η κατασκευή των μονάδων έχει προγραμματιστεί να συνδυαστεί με μια επέκταση των προγραμμάτων ανακύκλωσης.

Αντιρρήσεις με ανοιχτή επιστολή

«Κατά τη γνώμη μας», επισημαίνει στο «Βήμα» από την πλευρά του ο βουλευτής Αργολίδας του ΣΥΡΙΖΑ κ. Δημήτρης Κοδέλας, «η συγκεκριμένη διαδικασία έχει μια σειρά στοιχεία που την καθιστούν διαβλητή. Αφενός έγινε χωρίς ουσιαστικά να συμμετάσχουν οι δήμοι και οι δήμαρχοι και κατ' επέκταση οι τοπικές κοινωνίες. Αφετέρου είναι απαράδεκτα κάποια επί μέρους στοιχεία, όπως π.χ. η χωροθέτηση, η οποία είναι στη διακριτική ευχέρεια του εργολάβου, κάτι πρωτοφανές όταν μιλάμε για τέτοιου είδους εγκαταστάσεις. Και βέβαια όλα αυτά τα χρόνια η Περιφέρεια, η κυβέρνηση και οι δήμαρχοι που σχετίζονται με αυτήν υποβάθμιζαν πολιτικές σαν την ανακύκλωση, προωθούσαν λύσεις όπως οι δεματοποιητές με τα γνωστά αποτυχημένα αποτελέσματα και τώρα έρχονται να δώσουν με τη μέθοδο του ΣΔΙΤ δημόσιο χρήμα σε ιδιώτες».

Η πιο έντονη πολιτική σύγκρουση με φόντο τα πελοποννησιακά σκουπίδια δόθηκε πριν από περίπου 15 ημέρες, όταν τρεις βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ από τη συγκεκριμένη περιφέρεια (Θανάσης Πετράκος, Δ. Κοδέλας και Κώστας Ζαχαρίας) με ανοιχτή επιστολή τους προς τους αρμόδιους υπουργούς έθεσαν ζήτημα ηθικής τάξεως για τον περιφερειάρχη Πελοποννήσου όσον αφορά την επιλογή της αναδόχου εταιρείας.

Στην επιστολή αναφέρεται μεταξύ άλλων: «Κύριοι υπουργοί, δεν σας είχαν δημιουργηθεί ερωτήματα όταν πανηγυρίζατε για την υπεργολαβική σχέση, ιδιαίτερα κατά το έτος 2012, της τεχνικής εταιρείας Ηλιοχώρα του ομίλου Τέρνα και της κατασκευαστικής εταιρείας ΚΑΣΤΑΤ, συμφερόντων της οικογένειας Τατούλη; Δεν γνωρίζετε ότι στο ΔΣ της ΚΑΣΤΑΤ είναι αντιπρόεδρος η κυρία Χρισταλένη Τατούλη του Πέτρου και πρόεδρος ο κ. Βασίλειος Τατούλης με βάση το ΦΕΚ 11516/1 Νοεμβρίου 2011;».

Ο περιφερειάρχης απαντά

Από την πλευρά του ο περιφερειάρχης κ. Πέτρος Τατούλης μιλώντας στο «Βήμα» απάντησε στις αιτιάσεις των βουλευτών: «Με "ξαναζεσταμένη σούπα" ελλείψει άλλων επιχειρημάτων προσπαθούν στο όνομα του περιφερειάρχη Πελοποννήσου να συκοφαντήσουν και να ανακόψουν το τεράστιο έργο που συντελείται στην Περιφέρεια. Τους τρομάζουν τα γοργά και αποφασιστικά βήματα με τα οποία μεταμορφώνεται η Περιφέρεια Πελοποννήσου. Γιατί, αλήθεια, τι θα γίνουν όλοι αυτοί χωρίς το"μπάχαλο" και τη μιζέρια που τους τρέφει; Κανείς δεν έχει αμφισβητήσει ποτέ στην πολυετή συγκρουσιακή μου πολιτική ιστορία το ήθος μου. Ούτε καν αυτοί οι επίδοξοι ηγετίσκοι δεν άρθρωσαν λέξη στην πρόσφατη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου. Πετούν - νομίζουν - λάσπη εκ του ασφαλούς. Πλανώνται οικτρά».

Ανησυχίες δημάρχων

«Αγκάθια» η χωροθέτηση και τα τέλη

Το ζήτημα αγγίζει, όπως είναι φυσικό, και τις δημοτικές αρχές. Οι ανησυχίες των δημάρχων έχουν να κάνουν με μια σειρά ζητήματα όπως η χωροθέτηση των χωματερών και οι πιθανές αντιρρήσεις οι οποίες αναμένεται να προκύψουν από τις τοπικές κοινωνίες, κυρίως όμως εκείνα που αφορούν το κόστος της συγκεκριμένης μεθόδου το οποίο αναγκαστικά θα μεταβιβαστεί στους δημότες μέσω των δημοτικών τελών. Παρά την πρόσφατη δέσμευση του περιφερειάρχη Πελοποννήσου κ. Πέτρου Τατούλη ότι δεν θα ξεπερνά τα 61 ευρώ (συν 13% ΦΠΑ), αρκετοί δήμαρχοι παραμένουν δύσπιστοι. «Ωσπου να δούμε την οριστική χωροθέτηση δεν μπορούμε παρά να είμαστε επιφυλακτικοί. Μακάρι όλα να γίνουν γρήγορα επειδή η περιοχή μας είναι ιδιαιτέρως επιβαρυμένη» λέει στο «Βήμα» ο δήμαρχος Τρίπολης κ. Γιάννης Σμυρνιώτης. «Κατά τη γνώμη μου, το πιο σημαντικό είναι να βοηθηθεί ο κάθε δήμος να προχωρήσει το δικό του πρόγραμμα διαλογής, ανακύκλωσης και κομποστοποίησης» καταλήγει.

(Γ. Πουλιόπουλος, Το Βήμα, 8/9/2013)