Περικοπές ΑΠΕ: Η νομική ανάγνωση της διάγνωσης εκ μέρους της ΡΑΑΕΥ παραβιάσεων της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας εκ μέρους των Διαχειριστών

Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) εξέδωσε χθες (04.09.2024) την υπ’ αριθ. Ε-181/2024 Απόφαση επί αιτημάτων επιβολής προσωρινών μέτρων κατ’ άρθρο 35 του ν. 4001/2011 κατόπιν σχετικών εμπεριστατωμένων Καταγγελιών που υπεβλήθησαν εκ μέρους παραγωγών ενέργειας από ΑΠΕ, αναφορικά με το μείζον ζήτημα της ακολουθούμενης μεθοδολογίας και των υιοθετούμενων πρακτικών περικοπών έγχυσης της παραγόμενης ενέργειας σταθμών ΑΠΕ από τους αρμόδιους Διαχειριστές (ΔΕΔΔΗΕ, ΑΔΜΗΕ).

Η έκδοση της ανωτέρω απόφασης της αρμόδιας Ρυθμιστικής Αρχής συνιστά, με όρους σοβαρής νομικής και όχι επιφανειακώς επικοινωνιακής ανάγνωσης, μια άκρως σημαντική εξέλιξη για πληθώρα Παραγωγών ΑΠΕ που υφίστανται το τελευταίο διάστημα σημαντικές περικοπές έγχυσης υπό καθεστώς αδιαφάνειας, καθώς ρητά αναγνωρίζεται ότι οι επιβαλλόμενες από τους Διαχειριστές περικοπές έγχυσης οφείλουν να λαμβάνουν χώρα βάσει διαφανών κριτηρίων που δεν εισάγουν διακρίσεις, στο πλαίσιο τήρησης της κείμενης εθνικής νομοθεσίας αλλά και των εφαρμοστέων διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 αναφορικά με τις αυστηρές προϋποθέσεις διενέργειας των εν λόγω περικοπών. Παράλληλα, η ΡΑΑΕΥ διαγιγνώσκει ότι η παράλειψη δημοσιοποίησης πλήρων και διαφανών σχετικών στοιχείων αναφορικά με τον τρόπο διενέργειας των περικοπών έγχυσης σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ εκ μέρους των Διαχειριστών συνιστά ευθεία παραβίαση της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας (βλ. σχετικά και Α. Μεταξά, Περικοπές ΑΠΕ: Θολό σκηνικό επενδυτικής αβεβαιότητας και ανασφάλειας Δικαίου, GREEK ENERGY 2024, https://energypress.gr/news/perikopes-ape-tholo-skiniko-ependytikis-abe…).  

Σύμφωνα με το διατακτικό της απόφασης, τόσο ο ΔΕΔΔΗΕ όσο και ο ΑΔΜΗΕ υποχρεούνται να δημοσιεύουν σε μηνιαία βάση, στους ιστότοπούς τους, λεπτομερή δεδομένα για τους περιορισμούς που επιβάλλονται σε κάθε σταθμό ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ.

Ειδικότερα, οι Διαχειριστές οφείλουν να δημοσιεύουν τα εξής στοιχεία:

1. Στοιχεία των ομάδων αποκοπής (ομάδες σταθμών ΑΠΕ συνδεδεμένων στο ΕΔΔΗΕ) και τα στοιχεία των επιμέρους σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, συμπεριλαμβανομένων της εγκατεστημένης/μέγιστης ισχύος, της τεχνολογίας, της γεωγραφικής θέσης, του επιπέδου τάσης και των συνδεδεμένων υποσταθμών.

2. Στοιχεία των σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που υπόκεινται σε περιορισμούς έγχυσης, με αναφορά στην εγκατεστημένη/μέγιστη ισχύ, την τεχνολογία, το επίπεδο τάσης, τους υποσταθμούς και το εύρος των περιορισμών σε δεκαπεντάλεπτη βάση.

Επιπλέον, ο ΑΔΜΗΕ υποχρεούται να αποστέλλει στη ΡΑΑΕΥ μηνιαίως τα στοιχεία των εντολών που διαβιβάζει στον ΔΕΔΔΗΕ για την επιβολή περιορισμών έγχυσης σε σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ.

Στην εν θέματι απόφαση η Ρυθμιστική Αρχή απορρίπτει μεν το αίτημα λήψης προσωρινών μέτρων για την απαγόρευση επιβολής μελλοντικών περικοπών στους σταθμούς ΑΠΕ των καταγγελλόντων, "για λόγους δημοσίου συμφέροντος που ανάγονται στην ασφάλεια του συστήματος και στην αποσόβηση του κινδύνου θέσης του σε ολική σβέση (black out)", αναγνωρίζει δε ρητά την παραβίαση εκ μέρους των Διαχειριστών κρίσιμων διατάξεων του εθνικού και ενωσιακού δικαίου, που διέπουν τις διαδικασίες ανακατανομής εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής, συνομολογώντας κατ ουσίαν τον μέχρι σήμερα αδιαφανή, και συνεπώς, με νομικούς όρους, μη σύννομο τρόπο με τον οποίο επιβάλλονται από τους αρμόδιους Διαχειριστές οι επίμαχες περικοπές έγχυσης στους Παραγωγούς ΑΠΕ. Κατά τούτο, η Αρχή επιβεβαιώνει την πλήρωση προϋποθέσεων δυνάμει των οποίων οι θιγόμενοι Παραγωγοί ΑΠΕ δύνανται να συγκροτήσουν την εξειδικευμένη έννομή τους προστασία για την αποκατάσταση της ζημίας που τυχόν ήδη υπέστησαν αλλά και ενδεχομένως υποστούν στο μέλλον για όσο διάστημα οι Διαχειριστές δεν συμμορφώνονται με τις επιταγές της κείμενης νομοθεσίας, σύμφωνα και με το διατακτικό της εκδοθείσας απόφασης της Ρυθμιστικής Αρχής. Είναι νομικώς σαφές ότι δεν εμπίπτει προφανώς στην αρμοδιότητα της ΡΑΑΕΥ η επιδίκαση αποζημιώσεων επί παρανόμου συμπεριφοράς των Διαχειριστών, καθότι τούτο συνιστά αποκλειστική αρμοδιότητα των αρμοδίων Δικαστηρίων.  

Συγκεκριμένα, η Αρχή σημειώνει ότι η "παράλειψη δημοσιοποίησης των στοιχείων περικοπών έγχυσης ΑΠΕ/ΣΥΘΗΑ εκ μέρους των Διαχειριστών συνιστά, κατά προφανή τρόπο, ευθεία παραβίαση της εθνικής νομοθεσίας και ειδικότερα της ως άνω υποχρέωσης ανάρτησης στους διαδικτυακούς ιστότοπους των καταγγελλομένων Διαχειριστών πληροφοριών και δεδομένων των περικοπών σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 120 του νόμου 5106 / 2024, ενώ παράλληλα δεν φαίνεται να αποκλείεται σοβαρή πιθανολόγηση παράβασης του άρθρου 13 του Κανονισμού ΕΕ 2019 / 943 από την πλευρά των Καταγγελλομένων ως προς την τήρηση των κανόνων της διαφάνειας και της μη διακριτικής μεταχείρισης σταθμών  ΑΠΕ, η οποία μάλιστα είναι σε θέση να νοθεύσει τις συνθήκες του υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην οποία δραστηριοποιούνται οι Καταγγέλλοντες." Η Αρχή στην εν λόγω απόφαση συνεχίζει επισημαίνοντας ότι "η εφαρμογή μέτρων που σχετίζονται με τη δημοσιοποίηση στοιχείων και πληροφοριών για τις επιβαλλόμενες περικοπές αποτελεί μέτρο αποκατάστασης της νομιμότητας δεδομένου ότι η δημοσίευση αυτή συνιστά εκ του νόμου υποχρέωση των Διαχειριστών, η οποία δεν εκπληρώθηκε, αλλά και μέτρο ενίσχυσης της διαφάνειας κατ' επιταγή του Κανονισμού ΕΕ 2019 / 943, και ως εκ τούτου είναι αναλογικό, αναγκαίο και πρόσφορο, καθώς στοχεύει στην τήρηση της εθνικής νομοθεσίας και των ευρωπαϊκών κανόνων περί διαφάνειας, στην αποφυγή διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ των παραγωγών ΑΠΕ/ΣΥΘΗΑ και στη διαφύλαξη των δικαιωμάτων τους."

Επιμέλεια: Δικηγορική Εταιρεία «Μεταξάς & Συνεργάτες» (www.metaxaslaw.gr)