Παρουσιάζεται σήμερα στο Υπουργικό το Νομοσχέδιο για επιτάχυνση της αδειοδότησης ΑΠΕ και ηλεκτρικών δικτύων – Η Οδηγία RED III, οι «Περιοχές Επιτάχυνσης και η «Υπηρεσία μιας Στάσης»

Παρουσιάζεται σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον Υφυπουργό Νίκο Τσάφο το νομοσχέδιο για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέσω της ενσωμάτωσης των Οδηγιών (ΕΕ) 2023/2413, 2024/1405 και της μερικής ενσωμάτωσης της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788.

Τον περασμένο Δεκέμβριο, η Κομισιόν απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη για μη πλήρη ενσωμάτωση της Οδηγίας RED III για τις ΑΠΕ (Οδηγία 2023/2413). Η αιτιολογημένη γνώμη είναι το πρώτο βήμα στη διαδικασία για την παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αφού η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει ενσωματώσει τμήματα της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο ως τις 21 Μαΐου 2025. Η πρώτη κρούση είχε γίνει τον περασμένο Ιούλιο οπότε είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα και σε άλλα 25 κράτη μέλη. Τον Δεκέμβριο όμως, η Κομισιόν επανήλθε με νέα αιτιολογημένη γνώμη, αυτή τη φορά για την Ελλάδα και άλλες επτά χώρες, καθώς οι υπόλοιπες 17 συμμορφώθηκαν. Η Ελλάδα έχει τώρα ως τα μέσα Φεβρουρίου περίπου για να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αίτημα οικονομικών κυρώσεων.

Η “RED III” εισάγει, μεταξύ άλλων, αυστηρούς κανόνες για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης των μονάδων ΑΠΕ αλλά και των ηλεκτρικών δικτύων τα οποία θα βοηθήσουν στην ενσωμάτωση της πράσινης ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα. Επίσης, θέτει σαφείς, σύντομες προθεσμίες, καθιερώνει την έννοια των “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ”, ενισχύει την “Υπηρεσία μιας Στάσης” στην αδειοδότηση έργων και αναγνωρίζει τα έργα ΑΠΕ και τις υποδομές δικτύων ως υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος. 

Σε ότι αφορά τις “Περιοχές Επιτάχυνσης των ΑΠΕ”, η εν λόγω πρόβλεψη της RED III έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία ήδη από την άνοιξη του 2023 (ν.5037/2023, αρθ.164), πριν δηλαδή τη θέση σε ισχύ της Οδηγίας. Εκκρεμεί ο καθορισμός των επιμέρους περιοχών, διαδικασία που είναι εν εξελίξει και συνδέεται άμεσα με το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ. Σημειωτέον ότι η οδηγία θέτει ως καταληκτική ημερομηνία την 21 Φεβρουαρίου 2026, ώστε τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι αρμόδιες αρχές εγκρίνουν ένα ή περισσότερα σχέδια που ορίζουν περιοχές επιτάχυνσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για έναν ή περισσότερους τύπους ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σε ότι αφορά τις διαδικασίες αδειοδότησης, το εθνικό δίκαιο προβλέπει συχνά αυστηρότερες προθεσμίες από τη RED III. Το πρόβλημα είναι ότι δεν τηρούνται στην πράξη από τους  αρμόδιους φορείς, χωρίς να υπάρχουν συνέπειες για αυτούς.

Μετά από πολλές καθυστερήσεις, η πιλοτική λειτουργία του Π.Σ.Α.Π.Ε. (υπηρεσία μιας στάσης) ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025 και ως προς αυτό τουλάχιστον η χώρα έχει να επιδείξει πρόοδο. Το ίδιο και με επιμέρους άρθρα της Οδηγίας που ενσωματώθηκαν με το ν.5151/2024.

Τέλος σε ότι αφορά την αναγνώριση των ΑΠΕ και τις υποδομές δικτύων ως υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος, η χώρα διαθέτει αντίστοιχη νομοθεσία ήδη από το 2010. Χρειάζεται απλώς μια επαναδιατύπωση για να θεωρηθεί ότι είναι σύννομη ως προς την RED III.