Ανοίγει η κουβέντα για το τέλος του overbooking - Συνάντηση την Τρίτη μεταξύ ΑΔΜΗΕ και ΡΑΕΕΥ ενώ στο παιχνίδι μπαίνει και το ΥΠΕΝ - Τελική λύση οι ευέλικτοι όροι σύνδεσης

Το τέλος της πολιτικής του overbooking μπαίνει δυναμικά πλέον στο τραπέζι, με όλα τα σενάρια ανοικτά και τους άμεσα εμπλεκόμενους, ΡΑΑΕΥ και ΑΔΜΗΕ να συναντώνται την επόμενη Τρίτη 17 Ιουνίου για να συζητήσουν κατά πόσο πρέπει να διατηρηθεί το σημερινό καθεστώς ή να υπάρξει κάποιο είδος «μορατόριουμ» μέχρι να ισχύσει το νέο πλαίσιο των ευέλικτων όρων σύνδεσης.

Στο θέμα αναφέρθηκε για πρώτη φορά δημόσια χθες από το βήμα του συνέδριου «Ελλάδα 2025-2030» ο πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης, λέγοντας ότι «υπάρχει μια συζήτηση για το πώς θα προχωρήσουμε με τους όρους σύνδεσης των νέων έργων ΑΠΕ» και ότι μετά από τη συνάντηση της επόμενης εβδομάδας με το Ρυθμιστή, το θέμα θα συζητηθεί και με το ΥΠΕΝ.

Στη πραγματικότητα, το ερώτημα είναι τι καθεστώς θα ισχύσει μέχρι να ολοκληρωθεί από τον ΑΔΜΗΕ το νέο πλαίσιο για τους ευέλικτους όρους σύνδεσης που βρίσκεται στη τελική ευθεία. Κατά πόσο δηλαδή θα συνεχιστεί στο μεσοδιάστημα η πολιτική του overbooking ή θα επιλεγεί κάποια προσωρινή αναστολή στη χορήγηση ΟΠΣ, με τον Διαχειριστή να «κατεβάζει» ταχύτητα και να τους εκδίδει με πολύ πιο αργούς ρυθμούς.

Στη λογική αυτή, μια προσωρινή αδειοδοτική «παύση» θα έδινε τη δυνατότητα να διαμορφωθεί μια ευρεία συναίνεση για το νέο πλαίσιο κατακύρωσης ηλεκτρικού χώρου. 

«Δεν υπάρχει κάποιο πάγωμα των όρων σύνδεσης. Όταν εισαχθεί στο ελληνικό Δίκαιο η ευρωπαϊκή ερμηνεία περί ευέλικτων συμβάσεων θα δοθεί η δυνατότητα στον ΑΔΜΗΕ να παρέχει με διαφορετικό τρόπο όρους σύνδεσης», είπε χαρακτηριστικά χθες ο κ. Μανουσάκης, διευρύνοντας περαιτέρω τη συζήτηση που άνοιξε με τη πρόσφατη επιστολή της ΡΑΑΕΥ (https://energypress.gr/news/thema-diakopis-stin-ekdosi-neon-oron-syndesis-thetei-i-raaey-exetazei-thema-i-kybernisi-eyreia), και φωτογραφίζοντας ως πιθανότερο σενάριο ένα σταδιακό «φρένο». Στην ουσία τα όσα είπε παραπέμπουν σε ένα μοντέλο, όπως αυτό στη Βρετανία, όπου ο Διαχειριστής συνεχίζει να εκδίδει προσφορές σύνδεσης, ωστόσο αυτές, αναλόγως την περιοχή, μπορεί να έχουν έναρξη ισχύος μετά από αρκετά χρόνια, π.χ. από το 2035 και μετά.

Σημειωτέον ότι η υπερδέσμευση capacity (overbooking) είναι μια πολιτική απόφαση που προκρίθηκε από τη προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΕΝ στη λογική να συνεχιστεί η κατακύρωση ηλεκτρικού χώρου, παρά το γεγονός ότι η δυναμικότητα που προβλέπεται για το 2030 (σε συνάφεια με τις εκτιμήσεις για τη ζήτηση τότε) έχει ήδη καλυφθεί. Τόσο από τα εν λειτουργία έργα, όσο και από τους σταθμούς που έχουν ήδη λάβει όρους σύνδεσης, μαζί και με τη δυναμικότητα που έχει δεσμευθεί για «στοχευμένες» εφαρμογές. Στα τέλη του 2024 το «portfolio» αυτό άθροιζε το εξωπραγματικό νούμερο των 32 GW, όταν το ΕΣΕΚ προβλέπει πως το 2030 θα λειτουργούν «πράσινοι» σταθμοί όλων των τεχνολογιών (πλην υπεράκτιων αιολικών και μεγάλων υδροηλεκτρικών) συνολικής ισχύος 22,8 GW.

Προ των πυλών οι ευέλικτοι όροι σύνδεσης

Το πλαίσιο που θα διέπει τα έργα που θα υλοποιηθούν σε καθεστώς overbooking δεν υπάρχει ακόμη, εντείνοντας την απουσία visibility για τους συγκεκριμένους επενδυτές και για το ύψος στο οποίο θα διαμορφώνεται τα επόμενα χρόνια η παραγωγή που θα ρίχνουν στο σύστημα, άρα και για τα έσοδα που θα έχουν. 

«Απάντηση» στα παραπάνω θα δώσει το νέο πλαίσιο για τους ευέλικτους όρους σύνδεσης που επεξεργάζεται ο ΑΔΜΗΕ κατ’ εφαρμογή της σχετικής Οδηγίας (2019/944), και το οποίο βρίσκεται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο. Αν στη συγκεκριμένη περιοχή δεν υπάρχει καθόλου ηλεκτρικός χώρος, ο Διαχειριστής δεν θα εγγυάται στον επενδυτή κάποιο ποσοστό απορρόφησης από τη παραγόμενη ενέργεια του. Αν πάλι σε μια περιοχή, υπάρχει διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος, θα του εγγυάται ένα ελάχιστο ποσοστό απορρόφησης από τη παραγόμενη ενέργεια, το οποίο σταδιακά μπορεί να αυξάνεται, αναλόγως τη πορεία υλοποίησης των έργων στο δίκτυο.

Την εισήγησή του ο ΑΔΜΗΕ πρέπει να τη στείλει προς έγκριση στη ΡΑΑΕΥ και αφού πάρει το πράσινο φως, μετά θα ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο. Σύμφωνα με όσα έχει γράψει το Energypress (https://energypress.gr/news/pro-ton-pylon-i-eisigisi-toy-admie-gia-toys-eyeliktoys-oroys-syndesis-pronoia-gia-pososto), το κείμενο του Διαχειριστή θα αποτυπώνει το γενικό περίγραμμα για την λειτουργία των ευέλικτων όρων, χωρίς να μπαίνει σε λεπτομέρειες. Αυτές θα καθοριστούν μεταγενέστερα με αποφάσεις του ΥΠΕΝ ή του Ρυθμιστή σε κατεύθυνση ερμηνείας και εξειδίκευσης του πλαισίου.

Η εφαρμογή των ευέλικτων όρων σύνδεσης θα γίνει συγκεκριμένα ανά περιοχή στη βάση μελετών που θα διεξαχθούν και θα καθορίζουν τα περιθώρια χωρίς να υιοθετείται μια οριζόντια «φόρμουλα» για το σύνολο της επικράτειας.

Τέτοιες μελέτες θα επαναλαμβάνονται κατά διαστήματα προκειμένου να ενσωματώνουν την επικαιροποίηση της κατάστασης (συνδέσεις νέων έργων ΑΠΕ, έργα αναβάθμισης δικτύου κλπ) με σταθερό γνώμονα τα τελικά «νούμερα» (ποσοστό απορρόφησης παραγόμενης ενέργειας) να παραμένουν στη ζώνη της βιωσιμότητας για τα έργα.

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση μετά την ολοκλήρωση της εισήγησης και την κατάθεση στο ΥΠΕΝ αφορά στην κατάτμηση της χώρας σε επιμέρους περιοχές, πράγμα που όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές. δεν συνιστά εύκολη υπόθεση, ιδίως σε ορισμένες περιοχές της χώρας που συγκεντρώνονται πολλά «στοιχεία» του συστήματος.