Μαζικές ακυρώσεις slots στη Ρεβυθούσα - Δύο μόλις φορτία και τον Ιούνιο με 52% μικρότερο όγκο από τον αρχικό - Γιατί συμφέρει τις εταιρείες να φέρνουν φθηνό ρωσικό αέριο μέσω Turkstream

03 06 2024 | 07:28

Τα slots στη Ρεβυθούσα ήταν κάποτε περιζήτητα. Τα περυσινά μισθώματα για τις μεγάλης χωρητικότητας χρονοθυρίδες είχαν φτάσει ακόμη και τα 3 με 4 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή 300% και 400% πάνω από τα συνήθη επίπεδα.

Ενα χρόνο μετά η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Το ολικό comeback του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω του αγωγού Turkstream, οι χαμηλότερες κατά 1- 1,5 ευρώ / MWh τιμές στις οποίες πουλά η Gazprom έναντι του LNG και φυσικά οι μειωμένες καταναλώσεις, οδηγούν εγχώριους και ξένους χρήστες της Ρεβυθούσας σε μαζικές ακυρώσεις.

Κανένα πλοίο LNG δεν κατέπλευσε τον Απρίλιο στις εγκαταστάσεις της ΔΕΣΦΑ. Δύο μόνο φορτία αντί για τα τρία προγραμματισμένα, ήρθαν το Μάιο, ενώ δύο αντί για τρία αναμένεται να έρθουν και τον Ιούνιο.

Το μειωμένο ενδιαφέρον γίνεται καλύτερα αντιληπτό, όχι τόσο από τον αριθμό των πλοίων, όσο από τους αισθητά μειωμένους όγκους των αφίξεων LNG έναντι των αρχικών συμφωνιών, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα εκφορτώσεων του ΔΕΣΦΑ .

Το Μάιο ήταν να έρθουν 295.420 κυβικά μέτρα, τελικά ήρθαν 153.618, δηλαδή 48% λιγότερα. Τον Ιούνιο πρόκειται να καταπλεύσουν φορτία 178.286 κυβικών μέτρων, έναντι 369.275 του αρχικού πλάνου, δηλαδή 52% λιγότερα, με τη τάση να δείχνει αυξητική.

Εικόνα για τον Ιούλιο και τους επόμενους μήνες ακόμη δεν υπάρχει. Είναι νωρίς, αφού οι ακυρώσεις ανακοινώνονται το αργότερο ένα μήνα πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία παραλαβής, ωστόσο, ο ρυθμός των ακυρώσεων θα συνεχιστεί, όπως εκτιμούν στελέχη χρηστών της Ρεβυθούσας.

Ο ένας λόγος συνδέεται με το φθηνότερο ρωσικό αέριο μέσω του Turkstream και την εμπορική πολιτική της Gazprom που φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, ενώ παράλληλα δεν διαφαίνεται πρόθεση από την ΕΕ για επιβολή κυρώσεων. Κυρίως όμως είναι ότι οι βραχυπρόθεσμες συμφωνίες, (short term agreements), τις οποίες συνάπτουν οι εταιρείες για εισαγωγή φυσικού αερίου μέσω του αγωγού, συμφέρουν πολύ περισσότερο σε σχέση με ένα μακροχρόνιο συμβόλαιο LNG.

Οταν μια εταιρεία αγοράζει υγροποιημένο φυσικό αέριο «κλειδώνεται» στη συμφωνία, πρέπει και να το καταναλώσει, κάτι που δεν είναι καθόλου βέβαιο σε συνθήκες χαμηλής ζήτησης όπως οι σημερινές, οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με το τοπίο του 2022. Στη παρούσα συγκυρία, οι συμφωνίες βραχείας διάρκειας, λόγω και των μειωμένων τιμών της Gazprom, αποδεικνύονται πολύ πιο συμφέρουσες.

Συμφέρει ακόμη και αν πληρώνουν penalty για τα slots

Τι σημαίνουν όλ’ αυτά στη πράξη; Ότι το ρωσικό αέριο μέσω του Turkstream έχει γίνει ξανά τόσο ανταγωνιστικό, ώστε το όφελος για τους χρήστες ισοφαρίζει ακόμη και το όποιο τυχόν penalty χρειαστεί να πληρώσουν στο ΔΕΣΦΑ για την ακύρωση κάποιου slot. Διόλου αμελητέες ποινές, οι οποίες μπορεί να φτάσουν ακόμη και το ένα εκατομμύριο ευρώ.

Ενα είναι βέβαιο. Η αγορά του LNG δεν έχει καμία σχέση με εκείνη των προηγούμενων ετών. Και αρκετοί χρήστες έχασαν χρήματα όταν στα τέλη του 2022 έδιναν ενοίκια 2, 3 και 4 εκατομμυρίων το χρόνο για τις μεγάλες χρονοθυρίδες της Ρεβυθούσας, δηλαδή τέσσερις και πέντε φορές περισσότερα χρήματα απ' ότι το 2021, ποντάροντας σε εκτόξευση της ζήτησης για LNG από τα Βαλκάνια.

Ήταν τέτοια η ζήτηση από τη περιοχή για LNG, με τη Ρωσία να εκτοξεύει απειλές ότι μετά τη Βουλγαρία θα διακόψει το αέριο και σε άλλες χώρες, ώστε ελληνικές και ξένες εταιρείες έβλεπαν τεράστιες ευκαιρίες κερδοφορίας για τα επόμενα έτη. Ετσι εξηγείται και η παλαιότερη ανάρτηση του ΔΕΣΦΑ στο linkedin, (DESFA’s Post [Video]) ότι τα slots για τα έτη 2024 και το 2025 έχουν δεσμευτεί στο έπακρο. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ανάρτηση, για το 2024 είχαν δεσμευτεί και οι 45 διαθέσιμες χρονοθυρίδες (δηλαδή 36 GWh) από συνολικά οκτώ χρήστες και για το 2025 και οι 41 (35 TWh) από επτά χρήστες.

Οι προσδοκίες δεν επαληθεύτηκαν. Και ενώ το 2022 και ως ένα βαθμό και το 2023 οι εξαγωγές από την Ελλάδα προς τα Βαλκάνια αυξάνονταν με ραγδαίο ρυθμό, φέτος μειώνονται εξίσου ραγδαία. Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, στο πρώτο τρίμηνο εξάγαμε μόλις 0,29 TWh, δηλαδή λιγότερες ποσότητες από το ίδιο διάστημα πέρυσι κατά 94,89%!

Κι αυτό, καθώς οι γειτονικές χώρες αγοράζουν απευθείας αέριο από τους Ρώσους, μέσω του Turkstream, και μάλιστα πιο φθηνά, χωρίς να χρειάζεται ο διαμετακομιστικός ρόλος της Ελλάδας ως εξαγωγέα LNG. Εξέλιξη που εγείρει κι άλλα ζητήματα, δηλαδή για το μέλλον του Κάθετου Διαδρόμου (από Ελλάδα μέχρι Ουκρανία), εφόσον οι τιμές του πωλούμενου φυσικού αερίου δεν καταφέρουν να είναι ανταγωνιστικότερες του ρωσικού.

Το πρόγραμμα εκφορτώσεων από Απρίλιο έως Δεκέμβριο

Σε κάθε περίπτωση, το volatility που επικρατεί στην αγορά φυσικού αερίου, εξηγεί γιατί οι χρήστες της Ρεβυθούσας αναμένουν για να ακυρώσουν μέχρι και τη τελευταία στιγμή τις παραλαβές των προγραμματισμένων φορτίων. Μέχρι δηλαδή και τη τελευταία ημέρα μετά την οποία θα κληθούν να πληρώσουν penalty.

Αυτός είναι και ο λόγος που το αναθεωρημένο πρόγραμμα εκφορτώσεων του ΔΕΣΦΑ αποτυπώνει μια εικόνα με δύο όψεις. Ακυρώσεις και μειωμένους όγκους έναντι των αρχικών μέχρι και τον Ιούλιο. Και μικρές αυξήσεις παραλαβών από τον Αύγουστο μέχρι το Δεκέμβριο, με πηγές της αγοράς να εκτιμούν ότι τα νούμερα αυτά θα αλλάξουν τους επόμενους μήνες. Η εικόνα είναι χαρακτηριστική:

Απρίλιος: Στις αρχικές δημοπρασίες είχαν προγραμματιστεί να έρθουν τον Απρίλιο συνολικά 3 φορτία όγκου 369.275 κ.μ. από τις εταιρείες Mitilineos, Kolmar NL και MET Energy. Τελικά, δεν εκφόρτωσε κανείς.

Μάιος: Στο αρχικό πρόγραμμα προβλέπονταν 3 φορτία, τελικά ήρθαν δύο. Τα 295.420 κυβικά μέτρα έγιναν 153.618 κ.μ. Δηλαδή 48% λιγότερα. Αλλά στον αρχικό προγραμματισμό είχαν κλείσει slots οι Mytilineos, ΔΕΗ και Elpedison. Ο πρώτος ακύρωσε, ενώ Elpedison και ΔΕΠΑ μοιράστηκαν το ίδιο πλοίο και έφεραν 86.000 κυβικά μέτρα.

Ιούνιος: Αρχικά ήταν να καταπλεύσουν 3 πλοία στη Ρεβυθούσα (δύο της Mytilineos και ένα της ΔΕΠΑ, με συνολικά φορτία 369.275 κ.μ.), αλλά τελικά θα έρθουν 2, (ένα της ΔΕΗ και ένα της Mytilineos, 178.286 κ.μ.). Δηλαδή 52% μικρότερη ποσότητα.

Ιούλιος: Το αρχικό πλάνο μιλούσε για τέσσερα φορτία (δύο από τη Mytilineos και από ένα για ΔΕΠΑ και Elpedison), συνολικού όγκου 516.985 κ. μέτρων. Σήμερα προβλέπονται πάλι 4 φορτία, τρία φορτία του Mytilineos και ένα της Elpedison, συνολικού όγκου 466.468 κ.μ. Μείωση 10%. Τα νούμερα αυτά πιθανότατα να αλλάξουν μέσα στον Ιούνιο.

Αύγουστος: Δεν υπάρχει κάποια αλλαγή στις παραλαβές. Ισχύει προς ώρας ό,τι και στο αρχικό πρόγραμμα, δηλαδή 443.130 κ.μ. από Mytilineos, Elpedison και ΔΕΠΑ.

Σεπτέμβριος: Αντί για τα τρία φορτία του αρχικού πλάνου (ΔΕΠΑ, Mytilineos, ΜΕΤ Energy, συνολικών 369.275 κ.μ), αναφέρεται ότι θα έρθουν τέσσερα φορτία, από δύο της MET Energy, και από ένα για Mytilineos και ΔΕΠΑ, συνολικού όγκου 394.385 κ.μ. Αυξηση 7%.

Οκτώβριος: Αναμένονται 342.539 κ.μ. έναντι αρχικού προγραμματισμού για 295.420 κ.μ.. Αύξηση 16%

Νοέμβριος: Αναμένονται 392.170 κ.μ. έναντι πλάνου για 369.275 κ.μ. Επιπλέον 6%.

Δεκέμβριος: Δεν υπάρχει ακόμη κάποια αλλαγή. Αναμένονται έξι συνολικά φορτία, συνολικού όγκου 738.550 κυβικών μέτρων, όσα ακριβώς και στο αρχικό πλάνο.