Το Ιράν σε στρατηγικό σταυροδρόμι

Το ιρανικό καθεστώς είναι αντιμέτωπο με μια από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις από το 1979.

Παρά την διαφαινόμενη επιτυχή καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων, τίποτα δεν έχει λυθεί για την Τεχεράνη. Μάλλον ισχύει το αντίθετο. Μαζί με την έλευση του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln στον Περσικό, μια κίνηση που αναμφισβήτητα προκαλεί σοβαρή ανησυχία στο Ιράν, το καθεστώς αντιμετωπίζει και μια πολύ πιο επικίνδυνη πραγματικότητα: Τα οικονομικά του αποθεματικά λιγοστεύουν.

Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν να συμβιβάζεται σε θέματα που συνιστούν τη βάση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ιδίως τόσο σύντομα μετά τον αυτοχαρακτηρισμό του ως ο ηγέτης που απέτρεψε το "αμερικανικό σχέδιο" ανατροπής του καθεστώτος. Ο Χαμενεΐ δεν ξέχασε επίσης ποιος διέταξε τη δολοφονία του Κασέμ Σολεϊμάνι, μια μορφή με τεράστια συμβολική και στρατηγική σημασία για το σύστημα.

Κι όμως, ο Χαμενεΐ έχει επιδείξει τακτική ευελιξία στο παρελθόν. Αυτή τη φορά, όμως, η ευελιξία ενδέχεται να μην επαρκεί. Αυτό που απαιτείται από τον ίδιο δεν είναι ο συμβιβασμός, αλλά η συνθηκολόγηση. Και αυτός είναι ο πυρήνας του διλήμματος του καθεστώτος: Το Ιράν δεν έχει καλές επιλογές μπροστά του.

Το καθεστώς μπορεί είτε να εγκαταλείψει έναν από τους κεντρικούς ιδεολογικούς πυλώνες, τον εμπλουτισμό ουρανίου και το όλο πυρηνικό σχέδιο, υπονομεύοντας έτσι τη ιδεολογική του νομιμότητα, ή μπορεί να διατηρήσει αυτόν τον πυλώνα βεβαιώνοντας ότι η ιρανική οικονομία θα συνεχίσει το καθοδικό της σπιράλ προς τη χρεοκοπία και εν τέλει προς την κατάρρευση του καθεστώτος.

Το πρόσφατο κύμα διαδηλώσεων μάλλον θα μείνει στην ιστορία ως η αρχή του τέλους της Ισλαμικής Δημοκρατίας - είτε μέσω αναγκαστικής ιδεολογικής αλλαγής, είτε μέσω εμμονής στην ιδεολογία μέχρι το σύστημα να καταρρεύσει κάτω από το βάρος του.

Βραχυπρόθεσμα, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι το σύστημα θα πέσει ή ότι θα ξαναπροκύψουν διαδηλώσεις μετά την άνευ προηγουμένου καταστολή. Όμως, στον ευρύτερο ορίζοντα η διατήρηση ενός λειτουργικού κράτους με συνέχιση των υψηλών επενδύσεων στη στρατιωτική ισχύ γίνεται όλο λιγότερο βιώσιμη.

Σε αυτή την αντιπαράθεση, ο χρόνος δεν είναι με την πλευρά της Τεχεράνης.