ΙΟΒΕ: Νάρκη στην ανάπτυξη και παράθυρο για λαθρεμπόριο από τους φόρους στα καύσιμα

Νάρκη στην ανάπτυξη απειλούν να βάλουν οι νέοι φόροι στα καύσιμα, με το ΙΟΒΕ να προβλέπει “τρύπα” στα έσοδα της επόμενης χρονιάς, έτσι όπως αυτά περιγράφονται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού. 

“Τρύπα” που θα προέλθει αφενός από την περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης ως απόρροια των νέων φόρων 400 εκατ. ευρώ σε πετρέλαιο θέρμανσης, βενζίνες, ντίζελ και υγραέριο, αφετέρου από το νέο παράθυρο που αυτοί ανοίγουν στο λαθρεμπόριο.

Σε αυτό το συμπέρασμα θα καταλήγει έρευνα που παρουσιάζει σήμερα το ΙΟΒΕ, αμφισβητώντας στην ουσία τους στόχους του προϋπολογισμού για επιπλέον έσοδα από φορολογία καυσίμων. Στη μελέτη του το ΙΟΒΕ έχει επεξεργαστεί μια σειρά από σενάρια, από τα οποία, σε συνδυασμό και με το πιεσμένο εισόδημα, προκύπτουν διαφορετικά ποσοστά μείωσης της κατανάλωσης που, σε συνδυασμό με την έξαρση του λαθρεμπορίου, αναμένεται να προκαλέσουν μικρές ή μεγαλύτερες “τρύπες" στα κρατικά έσοδα.

Το κακό είναι ότι η αύξηση των φόρων συμπίπτει με μια αντιστροφή της μέχρι πρότινος πτωτικής τάσης του αργού. Στον απόηχο της συμφωνίας του ΟΠΕΚ στα τέλη Σεπτεμβρίου για πάγωμα της ημερήσιας παραγωγής από τον Νοέμβριο, το πετρέλαιο κινείται σταθερά ανοδικά, έχοντας αυξηθεί τις δύο τελευταίες εβδομάδες από τα 46 στα 51 δολάρια το βαρέλι (μπρεντ).

Σαν αποτέλεσμα, οι καταναλωτές πετρελαίου θέρμανσης πρόκειται να βρεθούν αντιμέτωποι με μια διπλή “κρυάδα” από το Σάββατο 15 Οκτωβρίου, οπότε και ξεκινά η περίοδος διάθεσης του καυσίμου στην αγορά. Αν δεν υπάρξει κάποια σοβαρή ανατροπή στη διακύμανση των τιμών του αργού και στην ισοτιμία ευρω-δολαρίου, το πετρέλαιο θέρμανσης θα κάνει πρεμιέρα κοντά στα 92 λεπτά το λίτρο, έναντι 84-85 λεπτών πέρυσι (+8%). Τα επιπλέον αυτά επτά-οκτώ λεπτά είναι συνέπεια τόσο της αύξησης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) από 23 σε 28 λεπτά το λίτρο, και του ΦΠΑ από 23% σε 24%, όσο και της ανόδου της τιμής διυλιστηρίου. Ταυτόχρονα η ανησυχία για την υγεία της Deutche Bank ταρακουνά το ευρώ έναντι του δολαρίου, δυσκολεύοντας το κοινό νόμισμα να απορροφήσει μέρος από τις αυξήσεις του αργού. 

Υπό αυτή την έννοια, οι εξελίξεις στα καύσιμα συνιστούν μια κρυφή “βόμβα” για το προϋπολογισμό και την επίτευξη των επιπλέον φορολογικών εσόδων 400 εκατ. ευρώ από τη συγκεκριμένη κατηγορία. Και αυτό καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η παγκόσμια οικονομία αφήνει σταδιακά πίσω την εποχή των πτωτικών τιμών του πετρελαίου της προηγούμενης διετίας. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ενώ μέχρι σήμερα τα καύσιμα επενεργούσαν θετικά στο ΑΕΠ της χώρας, δίνοντας ανάσες σε κατανάλωση και παραγωγή, τώρα φαίνεται ότι μπαίνουμε σε μια περίοδο αυξήσεων, αφενός μέσω των φόρων, αφετέρου μέσω των διεθνών τιμών που φαίνεται να παγιοποιούνται στα υψηλά επίπεδα των τελευταίων μηνών.

Δεν χρειαζόταν βέβαια έρευνα του ΙΟΒΕ για να αντιληφθεί κανείς ότι οι φόροι πλήττουν τα έσοδα. Αρκεί μια ματιά στα στοιχεία της Eurostat και του υπ. Οικονομικών που δείχνουν ότι από το 2009 ως σήμερα, οπότε και ξεκίνησε η φοροεπιδρομή στα καύσιμα, οι καταναλώσεις έχουν υποχωρήσει 39% ή και παραπάνω, συμπαρασύροντας μαζί τους και τα έσοδα. Το ίδιο εκφράζονται φόβοι ότι θα επαναληφθεί και του χρόνου όπου τα προσδοκώμενα έσοδα στηρίχτηκαν στις καταναλώσεις του 2015.

Η κλοπή στη μάνικα

Αναφορικά με το λαθρεμπόριο, οι εκτιμήσεις για έξαρση το επόμενο διάστημα, βασίζονται στο γεγονός ότι έπειτα από τόσα χρόνια συζητήσεων και νομοθετημάτων, ακόμη δεν έχει “κλειδώσει” το σύστημα εισροών -εκροών στην αλυσίδα διακίνησης των καυσίμων. Ενώ τα πρατήρια και οι εταιρείες έχουν εγκαταστήσει τα συστήματα, δεν γίνονται οι απαιτούμενοι έλεγχοι από τη Γ.Γ. Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών λόγω έλλειψης στελέχωσης. Σαν να μην έφτανε αυτό, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η εγκατάσταση GPS στα μέσα μεταφοράς καυσίμων όπως και στα πλωτά μέσα διακίνησης.

Εκτός από την μελέτη του ΙΟΒΕ για τις επιπτώσεις από την νέα αύξηση των φόρων, έρευνα πρόκειται να παρουσιάσει σήμερα και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την “κλοπή της μάνικας”. Παλαιότερη έρευνα του Πολυτεχνείου είχε αναδείξει ότι ένα στα δέκα βενζινάδικα έκλεβε στη μάνικα. Η κλοπή αρχικά γινόταν με την τοποθέτηση τσιπ στις αντλίες και με το πάτημα ενός κουμπιού, ο πρατηριούχος μπορούσε από μεγάλη απόσταση να διακόψει τον εφοδιασμό του οχήματος. Πλέον, οι επιτήδειοι εγκαθιστούν στις αντλίες ειδικά λογισμικά και ο έλεγχος τους γίνεται με χρήση τηλεκοντρόλ. Το καλοκαίρι, έλεγχοι που διεξήγαγε το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης είχαν εντοπίσει ότι ένα στα τρία πρατήρια είχε πειράξει τις αντλίες καυσίμων, αδειάζοντας από 5% έως και 11% τα ρεζερβουάρ των οχημάτων και τις τσέπες των οδηγών. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια έχουν εντοπιστεί και εισαγόμενες από τρίτες χώρες αντλίες, που φτάνουν στην Ελλάδα με έτοιμο το πειραγμένο λογισμικό.