Η Ελλάδα στο σταυροδρόμι των ενεργειακών εξελίξεων: Να εκμεταλλευτούμε το momentum που σήμερα υπάρχει

Τα αποτελέσματα της πρόσφατης Συνόδου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, COP 28, στο Dubai είναι νωπά και ιδιαίτερα σημαντικά σχετικά με την διαρκώς αυξανόμενη δέσμευση των κυβερνήσεων για επιτάχυνση του βηματισμού για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Οι ανακοινώσεις της Συνόδου για την δέσμευση υλοποίησης της Συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της παγκόσμιας μέσης αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προ-βιομηχανικά επίπεδα και για την συμφωνία για επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα, για τον τριπλασιασμό της παγκόσμιας ισχύος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τον διπλασιασμό του ρυθμού βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης έως το 2030, δείχνουν την κατεύθυνση που πρέπει επιτακτικά πλέον να κινηθούν οι οικονομίες.

Σε αυτή την προσπάθεια, η παγκόσμια κοινωνία συνειδητοποιεί σταδιακά ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πρέπει να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο και μπορούν να προσφέρουν την αναγκαία ενεργειακή μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία καθώς και την απαραίτητη ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα. 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί και λαμβάνει αποφάσεις και μέτρα για την ταχύτερη πράσινη μετάβαση, με πιο πρόσφατη την συμφωνία που επιτεύχθηκε την προηγούμενη εβδομάδα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με τη αναγκαία μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. Αυτή η συμφωνία φιλοδοξούμε ότι θα βοηθήσει την Ε.Ε. να οικοδομήσει ένα ενεργειακό σύστημα βασισμένο στις ΑΠΕ, να μειώσει τους λογαριασμούς ενέργειας και να προστατεύσει καλύτερα τους καταναλωτές από τις αυξήσεις των τιμών καθώς και να εξασφαλίσει βιώσιμο και ανεξάρτητο ενεργειακό εφοδιασμό στην Ε.Ε, σύμφωνα με τους στόχους του Green Deal, του πλαισίου FiT 55 και του Σχεδίου RepowerEU. 

Οι δε πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις και αναταράξεις στην ευρύτερη περιοχή της χώρας μας κατέστησαν περισσότερο σαφή από ποτέ την ανάγκη για θωράκιση της οικονομίας των Ευρωπαϊκών κρατών και, κατά συνέπεια, και της Ελληνικής από τις επιπτώσεις αυτών των αναταράξεων. Και με την ενέργεια να αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες της οικονομίας που επηρεάζει κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα και κόστος, σημαίνει ότι πρέπει να διαφοροποιήσουμε τις πηγές του ενεργειακού εφοδιασμού μας, κατοχυρώνοντας έτσι την ενεργειακή μας ασφάλεια.

Σε αυτή την προσπάθεια, η παγκόσμια κοινωνία συνειδητοποιεί σταδιακά ότι σήμερα οι ΑΠΕ πρέπει να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο και ότι μόνο αυτές μπορούν να προσφέρουν την αναγκαία ενεργειακή μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία, την απαραίτητη ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα και την παροχή φθηνής ενέργειας για ολόκληρη την κοινωνία. Οι ΑΠΕ αποτελούν σήμερα την φιλικότερη προς το περιβάλλον, αλλά και την φθηνότερη, μορφή  ενέργειας, με το σταθμισμένο κόστος παραγωγής από χερσαία και υπεράκτια αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα να μειώνεται συνεχώς την τελευταία δεκαετία. Αντίστοιχα, το σταθμισμένο κόστος των ορυκτών καυσίμων, με την σταδιακή εξάντληση των αποθεμάτων τους και τις συνεχώς αυξανόμενες περιβαλλοντικές και κλιματικές τους επιπτώσεις, θα συνεχίσει να αυξάνει, με μεγάλη, μάλιστα, μεταβλητότητα που επηρεάζεται από τις γεωπολιτικές αναταράξεις.

Εκτός από τα προφανή ενεργειακά και περιβαλλοντικά οφέλη, η πράσινη μετάβαση θα έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στις οικονομίες και την εργασία. Σημειώνεται ότι οι επενδύσεις σε ΑΠΕ θα βοηθήσουν στην περιφερειακή ανάπτυξη της Ελλάδας, καθώς και στην ανάπτυξη των υποδομών, των μεταφορών, της κατασκευαστικής δραστηριότητας, του τουρισμού, ιδιαίτερα στις περιοχές που θα απολιγνιτοποιηθούν, καθώς και στον εκσυγχρονισμό πολλών παραγωγικών υποδομών της χώρας μας με τη χρήση νέων τεχνολογιών ΑΠΕ.

Σε αυτό το διεθνές και Ευρωπαϊκό πλαίσιο επιτάχυνσης της προσπάθειας για μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία και για επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας, η μεγαλύτερη πρόκληση για την παγκόσμια οικονομία , αλλά και ιδιαίτερα για την Ευρώπη, στην οποία ανήκει η Ελλάδα, και η οποία Ευρώπη υπέστη τις μεγαλύτερες επιπτώσεις της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης, είναι ο χρόνος. Και οφείλει η Ευρώπη (α) να αναγνωρίσει τα εμπόδια που υφίστανται στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, όπως η διασφάλιση ανταγωνιστικού κόστους για την κοινωνία, η εξασφάλιση των απαραίτητων πρώτων υλών για τις τεχνολογίες ΑΠΕ και η διαμόρφωση ευέλικτων, αποτελεσματικών και ξεκάθαρων ρυθμιστικών πλαισίων που να επιτρέπουν την γρήγορη υλοποίηση έργων ΑΠΕ, με σεβασμό πάντοτε στις περιβαλλοντικές ισορροπίες, η αντιμετώπιση του προβλήματος έλλειψης κατάλληλης γης (σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της McKinsey, για να επιτευχθούν οι στόχοι ΑΠΕ για το 2040 στην Γαλλία, την Ιταλία και την Γερμανία θα απαιτηθεί έκταση γης που ισοδυναμεί με την έκταση του Βελγίου) κλπ. και (β) να υλοποιήσει άμεσα λύσεις για να μην χαθεί και άλλος πολύτιμος χρόνος.

Η χώρα μας μπορεί να πρωτοστατήσει και να αναδειχθεί όχι μόνο σε πρωτοπόρο στην πράσινη μετάβαση, αλλά και να μετατραπεί σε έναν ιδιαίτερα σημαντικότατο ενεργειακό κόμβο στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου, αξιοποιώντας τα δικά της τρία συγκριτικά στοιχεία: τον ήλιο, τον άνεμο και την γεωγραφική της θέση, η οποία, παρά τις ευαίσθητες γεωπολιτικές ισορροπίες που δημιουργεί, προσφέρει και τεράστιες ευκαιρίες.

Και η Ελλάδα πρέπει να διασφαλίσει ότι δεν θα χαθεί το χρυσό «momentum» που αυτή την στιγμή υπάρχει για να μπορέσει να καταστεί η «ατμομηχανή» της Βόρειας Ευρώπης και να εξοπλίσει την ενεργειακή της φαρέτρα με άφθονη πράσινη ενέργεια σε ανταγωνιστικές τιμές, που να καλύπτει και τις δικές της ανάγκες και να εξάγει την καθαρή ενέργεια προς τον Βορρά. Η δε γεωγραφική της θέση προσφέρει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της γειτνίασης με χώρες όπως η Αίγυπτος, η οποία διαθέτει εξαιρετικά υψηλό δυναμικό για ΑΠΕ, πολύ μεγάλες διαθέσιμες εκτάσεις γης, σαφή πολιτική υποστήριξης υλοποίησης έργων ΑΠΕ και μια εξωστρεφή πολιτική για συνεργασία με την χώρα μας. Κατά συνέπεια, η μεταφορά πράσινης ενέργειας από την Αίγυπτο στην Ελλάδα και, δια μέσου της Ελλάδας, στην Ευρώπη, σε ανταγωνιστικές τιμές θα συνδράμει αποφασιστικά στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και στην δημιουργία συνθηκών ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού, σε όφελος της αγοράς και των καταναλωτών.

Ο Όμιλος Κοπελούζου, με το όραμα του για ανάπτυξη και υλοποίηση στρατηγικής σημασίας ενεργειακών έργων, των οποίων ο αντίκτυπος ξεπερνάει τα σύνορα της χώρας μας, καθώς και με την εκτεταμένη και πολυσχιδή εμπειρία του στον τομέα των ΑΠΕ και της νέας ενεργειακής αγοράς, όπως αυτή διαμορφώνεται, αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ενεργειακής μετάβασης της χώρας μας, με επενδύσεις τόσο στις παραδοσιακές μορφές ΑΠΕ, όπως αυτές της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας μέσω του εκτεταμένου χαρτοφυλακίου έργων, όσο και στις νέες τεχνολογίες ΑΠΕ. Σε αυτές περιλαμβάνεται η μοναδική σήμερα Άδεια Παραγωγής υπεράκτιου αιολικού πάρκου ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, το ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον του Ομίλου για τα νέα υπεράκτια πάρκα που θα υλοποιηθούν στην Ελλάδα, τις εφαρμογές πράσινου υδρογόνου στον τομέα των μεταφορών και τις μονάδες αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες. Παράλληλα, ο Όμιλος, μετά την επιτυχία ένταξης του εμβληματικού έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος-Αιγύπτου GREGY στην 1^η λίστα έργων PMI της Ε.Ε., που σηματοδοτεί την υποστήριξη και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο έργο και την σημασία του για ολόκληρη την Ευρώπη λόγω της πράσινης ενέργειας 3,000MW σε ανταγωνιστικές τιμές που το GREGY θα μεταφέρει, επιταχύνει και τα επόμενα βήματα ανάπτυξής του, για το οποίο έργο η νέα χρονιά θα είναι σημαντική, με την εκπόνηση των οριστικών μελετών του, ώστε να πλησιάσουμε στην οριστική επιχειρηματική απόφαση υλοποίησής του (FID). 

Η νέα χρονιά πιστεύω ότι θα είναι μία καθοριστική χρονιά για την Ελληνική ενεργειακή αγορά αλλά και για την αναβάθμιση του ρόλου της χώρας μας, εφόσον ελέγξουμε την πρόκληση του χρόνου και εκμεταλλευθούμε το εξαιρετικό momentum που σήμερα υπάρχει, με τα ρεαλιστικά ενεργειακά έργα εμβληματικής σημασίας, όπως αυτά που προανέφερα, τα οποία θα κατατάξουν την Ελλάδα στους ενεργειακούς ηγέτες της περιοχής, επ’ ωφελεία της Ελληνικής οικονομίας, του περιβάλλοντος και της ευημερίας και ασφάλειας της κοινωνίας. 

* Ο κ. Γιάννης Καρύδας είναι Διευθύνων Σύμβουλος ΑΠΕ και Αποθήκευσης Ενέργειας του Ομίλου Κοπελούζου