Έρχονται όχι ένας, αλλά αρκετοί δύσκολοι χειμώνες - Να αρχίσουμε να εξοικονομούμε ενέργεια από τώρα

Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες στενάζουν υπό το βάρος των υψηλών τιμών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου. Καθώς οι προοπτικές ανακούφισης είναι λιγοστές, διαφαίνεται ακόμη ένα κύμα περικοπών και διακοπών λειτουργίας.

Αυτό ισχύει πριν την όποια επιλεκτική περικοπή φυσικού αερίου, πιθανώς αργότερα φέτος, στη Γερμανία σε περίπτωση που η Ρωσία μειώσεις τις ποσότητες ακόμη περισσότερο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, πολλές επιχειρήσεις δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να κλείσουν.

Οι περικοπές αερίου μπορεί να φαντάζει μακρινή, όμως η κρίση είναι ήδη παρούσα. Η επίδραση της τιμής στη βιομηχανική δραστηριότητα έρχεται πολύ πριν διαταραχθεί η προμήθεια αερίου. Οι κυβερνήσεις πρέπει να αποφασίσουν αυτή τη στιγμή ποιες εταιρείες θα λάβουν οικονομική στήριξη και ποιες όχι.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να κανονίσουν μια έκτακτη σύνοδο για την ενεργειακή κρίση. Ο επόμενος μήνας θα είναι πολύ αργά. Η Ευρώπη χρειάζεται μια πανευρωπαϊκή εκστρατεία για εξοικονόμηση ενέργειας και μείωση της ζήτησης. Ξεκινήστε τώρα, μην περιμένετε το χειμώνα.

Φτάνουμε πλέον στο σημείο όπου "καμία ιδέα δεν είναι υπερβολικά τρελή": Να μείνουν ανοιχτοί οι πυρηνικοί σταθμοί, να μπουν πλαφόν στις τιμές χονδρικής, να διακοπούν οι αγορές, να απομακρυνθούν τα κόστη και τα όρια CO2, να καταναλωθεί περισσότερος άνθρακας, να επανεκκινήσει η εσωτερική παραγωγή αερίου παρόλο που προκαλεί σεισμούς στην Ολλανδία. Όλα πρέπει να στηριχθούν με δισεκατομμύρια σε δάνεια από τις κυβερνήσεις προς κλάδους-κλειδιά.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι υψηλότατες τιμές ηλεκτρισμού και αερίου. Τα προθεσμιακά συμβόλαια για το 2023, το 2024 και ακόμα και το 2025, με τα οποία κλειδώνουν τα ενεργειακά κόστη, ακριβαίνουν περισσότερο κάθε ημέρα. "Μπορεί να είναι μια παρατεταμένη άνοδος τιμών, όχι κάτι που εξαφανίζεται γρήγορα", δήλωσε σχετικά ο Τζόναθαν Μπρέρλεϊ, επικεφαλής της βρετανικής Ofgem, τον περασμένο μήνα.

Η πολύμηνη κρίση που πολλοί βιομήχανοι προέβλεψαν στα σχέδιά τους μεταμορφώθηκε σε πολυετές πρόβλημα. Η προοπτική ζημιών για μερικούς μήνες ή ίσως για μισό έτος ή ακόμη και ένα έτος ήταν κάτι διαφορετικό από το να χάνεις χρήματα επ αόριστον.

Για παράδειγμα, μια μονάδα αλουμινίου θα έχανε 200 εκατ. δολάρια ετησίως με τις τωρινές προθεσμιακές τιμές ηλεκτρισμού και CO2 για του χρόνου. Και αυτό ισχύει παρά τις ανεβασμένες τιμές του μετάλλου στις αγορές. Το αλουμίνιο ίσως είναι ακραίο παράδειγμα, όμως είναι ένδειξη των πιέσεων που αντιμετωπίζουν οι βιομηχανίες.

Κατ' ιδίαν οι Ευρωπαίοι διευθύνοντες λένε ότι θα χρησιμοποιήσουν τα επόμενα αποτελέσματα τριμήνου στα μέσα Ιουλίου για να ανακοινώσουν περισσότερες διακοπές λειτουργίας εργοστασίων. Οι επηρεαζόμενοι κλάδοι θα είναι αυτοί με την υψηλότερη ενεργειακή ένταση: Λιπάσματα, βασικά μέταλλα και χάλυβας, χημικά, κεραμικά, υαλί και χαρτί. Όμως, όλο και περισσότερο θα εντάσσεται και η παραγωγή τροφής. Τα θερμαινόμενα θερμοκήπια και οι κτηνοτρόφοι πουλερικών θα αντιμετωπίσουν αστρονομικούς λογαριασμούς ενέργειας.

Ορισμένες εταιρείες ανακοίνωσαν ήδη τις προθέσεις τους. Νωρίτερα αυτό το μήνα, η CF Industrieσ Holdings, αμερικανική παραγωγός λιπασμάτων, δήλωσε ότι θα κλείσει ένα από τα εργοστάσια στη Βρετανία μόνιμα καθώς αντιμετωπίζει υψηλό ενεργειακό κόστος. Υπάρχουν και άλλες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα. Το μέλλον της Slovalco, παραγωγού αλουμινίου της Σλοβακίας, όπου διαθέτει την πλειοψηφία η Norsk Hydro, μοιάζει δυσοίωνο με το βασικό της εργοστάσιο να οδεύει μάλλον προς κλείσιμο το 2023.

Ο αγώνας να διατηρηθούν ανοικτές τέτοιες ενεργοβόρες βιομηχανίες έχει να κάνει με το κόστος. Ας δούμε τις προθεσμιακές τιμές ηλεκτρισμού. Παρόλο που τα φυσικά συμβόλαια έχουν υποχωρήσει κάτω από τα επίπεδα-ρεκόρ νωρίτερα φέτος, έχουν κινηθεί πολύ υψηλότερα για το 2023 και το 2024. Ας δούμε το γερμανικό προθεσμιακό δύο ετών που έφτασε πρόσφατα τα 200 ευρώ/MWh. Πρόκειται για ρεκόρ και σημαντικά υψηλότερη τιμή από τις κορυφώσεις του Δεκεμβρίου και του Φεβρουαρίου. Και στις δύο περιπτώσεις, οι φυσικές τιμές εκτοξεύτηκαν. Αντίστοιχη κατάσταση επικρατεί στη Γαλλία, όπου το προθεσμιακό δύο ετών έφτασε τα 220 ευρώ.

Παρόμοια είναι τα πράγματα στην αγορά φυσικού αερίου. Το TTF για το 2024 βρίσκεται στα 65-70 ευρώ/MWh, κοντά σε επίπεδα-ρεκόρ, μετά την αιχμή του Δεκεμβρίου στα 60 ευρώ. Αυτό αναγκάζει τους καταναλωτές να κλειδώνουν πολύ υψηλότερες τιμές από ότι υπολόγιζαν μόλις μερικούς μήνες πριν.

Όπως το έθεσε ένας Ευρωπαίος βιομήχανος, "προετοιμαστήκαμε για υψηλότερη τιμή επί μακρότερον, αλλά ποτέ δεν φανταστήκαμε ότι αυτό σημαίνει αρκετά χρόνια".

Η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να διασώσει κάθε ενεργοβόρο βιομηχανία και ούτε θα έπρεπε. Οφείλει να διαφυλάξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες που απειλούνται και την παραγωγή τροφής πάνω από όλα. Πρέπει να μειώσουμε τη ζήτηση τώρα, όχι όταν διαταραχθεί η προμήθεια αερίου.

(Bloomberg)