Ένα εμπορεύσιμο έργο ΥΦΑ για την Κύπρο - Πρόταση της Energean για FLNG στο Βασιλικό

Μία νέα πρόταση της Energean στην τελευταία τριμερή συνάντηση των υπουργών Ενέργειας Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου που πραγματοποιήθηκε στις 11 Απριλίου αναβίωσε την ιδέα των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) από την Κύπρο. Ο Μαθιός Ρήγας, διευθύνων σύμβουλος της Energean, πρότεινε την εξαγωγή φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της εταιρείας στο Ισραήλ στην Κύπρο για υγροποίηση χρησιμοποιώντας πλωτή πλατφόρμα υγροποιημένου φυσικού αερίου (FLNG) στον Βασιλικό και εξαγωγή στις ευρωπαικές και παγκόσμιες αγορές.

Οι τρεις υπουργοί Ενέργειας εξέφρασαν τη στήριξή τους στο έργο, με την υπουργό Πηλίδου να επιβεβαιώνει στη συνέχεια ότι θεωρεί ότι πρόκειται για μία θετική εξέλιξη.

Διαθέτει όλα τα συστατικά που απαιτούνται για να γίνει ένα έργο με πολύ καλή δυνατότητα χρηματοδότησης: πρόσβαση σε φυσικό αέριο, πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υγροποίησης και έμπορο για την αγορά και εμπορία του ΥΦΑ. Εμπορικά, το έργο θα εξακολουθούσε να είναι βιώσιμο ακόμη και αν οι τιμές του φυσικού αερίου μειωθούν στα επίπεδα πριν από την ενεργειακή κρίση – κάτι που δεν αναμένεται αυτή τη δεκαετία. Επιπλέον, δεδομένου ότι το φυσικό αέριο προέρχεται από τα αποθέματα της Energean στο Ισραήλ είναι απαλλαγμένο από περιφερειακές γεωπολιτικές προκλήσεις.

Το έργο

Η στρατηγική εστίαση της Energean είναι στην εξερεύνηση και παραγωγή φυσικού αερίου στη Μεσόγειο.

Η εταιρεία απέκτησε τα κοιτάσματα φυσικού αερίου Karish και Tannin από την Delek του Ισραήλ το 2016. Τώρα υπολογίζεται ότι διαθέτουν αποθέματα 100 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm). Η Energean σχεδιάζει να παράγει αυτό το φυσικό αέριο χρησιμοποιώντας μία πλωτή πλατφόρμα αποθήκευσης, παραγωγής και εκφόρτωσης (FPSO) – με χωρητικότητα επεξεργασίας φυσικού αερίου περίπου 8 bcm/έτος – που θα τοποθετηθεί στο Karish, 90 χλμ υπεράκτια του Ισραήλ και αναμένεται να ξεκινήσει λειτουργία κατά το 3ο τρίμηνο του 2022. Περίπου τα δύο τρίτα αυτού του φυσικού αερίου προορίζονται για την αγορά ενέργειας του Ισραήλ, αλλά η Energean είναι ελεύθερη να εξάγει οποιεσδήποτε πρόσθετες ανακαλύψεις.

Επιπλέον, η εταιρεία απέκτησε το 100% των δικαιωμάτων σε γειτονικά τεμάχια εξερεύνησης 12, 21, 23 και 31 το 2020 – όλα στην παραγωγική λεκάνη Tamar.

Τα νέα τεμάχια εκτιμάται ότι έχουν πιθανά αποθέματα έως και 110bcm. Με βάση αυτό, η Energean έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα γεωτρήσεων που περιλαμβάνει 3-5 γεωτρήσεις το 2022, ξεκινώντας με το Athena-1 στο τεμάχιο 12 τον Μάρτιο, με τα αποτελέσματα να αναμένονται το 2ο τρίμηνο του 2022.

Το 2018 η Energean έκανε μία προσφορά να προμηθεύσει την Κύπρο με 0,5-1,0 bcm/έτος φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα του Ισραήλ μέσω υποθαλάσσιου αγωγού. Όμως, παρόλο που ήταν μια ανταγωνιστική προσφορά, αυτή δεν έγινε αποδεκτή με την Κύπρο να προτιμά να προχωρήσει στα δικά της σχέδια για εισαγωγή ΥΦΑ.

Η προοπτική νέων ανακαλύψεων φυσικού αερίου στο Ισραήλ, οι ταχέως μεταβαλλόμενες παγκόσμιες αγορές ενέργειας και η αναζήτηση της Ευρώπης για εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου να αντικαταστήσουν το ρωσικό αυτή τη δεκαετία ώθησαν την Energean να υποβάλει τη νέα της πρόταση στην Κύπρο.

FLNG

Η χρήση FLNG για την υγροποίηση και την εξαγωγή φυσικού αερίου ήταν πάντα μία επιλογή για την Ανατολική Μεσόγειο. Ο πόλεμος την έφερε ξανά στο τραπέζι. Συμπτωματικά, ένα εξαιρετικά κατάλληλο FLNG θα είναι ελεύθερο το 2026.

Το Hilli Episeyo FLNG, που ανήκει στην Golar LNG, είναι επί του παρόντος με σύμβαση υπεράκτια του Καμερούν. Έχει χωρητικότητα υγροποίησης 3,3 bcm/έτος, ακριβώς ό,τι χρειάζεται για το έργο που προτείνει η Energean.

Η Golar σχεδιάζει, κατασκευάζει, κατέχει και εκμεταλλεύεται θαλάσσιες υποδομές ΥΦΑ. Η εταιρεία έχει παράγει περισσότερο ΥΦΑ από πλωτές εγκαταστάσεις από οποιεσδήποτε άλλες παρόμοιες εταιρείες.

Η λήξη της τρέχουσας σύμβασης το 2026 ταιριάζει καλά με το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Energean στο Ισραήλ. Το σχέδιο είναι να τοποθετηθεί το Hilli κοντά στην προβλήτα του VTTI στον Βασιλικό για διαχειριστική υποστήριξη. Θα συνδεθεί με το Karish FPSO μέσω ενός υποθαλάσσιου αγωγού μήκους 200 km, με χωρητικότητα περίπου 4 bcm/έτος.

Η Vitol, ο μεγαλύτερος ανεξάρτητος έμπορος πετρελαίου, φυσικού αερίου και ενέργειας στον κόσμο, έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να είναι ο αποδέκτης του ΥΦΑ, με πιθανές εξαγωγές αρχικά στην Ευρώπη συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, αλλά και σε διεθνείς πελάτες της εταιρείας. Η Ελλάδα ενδιαφέρεται, επίσης, να αγοράσει μέρος του ΥΦΑ.

Η Energean και η Vitol συνεργάζονται ήδη έχοντας υπογράψει προσύμφωνο τον Μάρτιο για την εμπορία των υγρών υδρογονανθράκων από το Karish.

Μόλις γίνουν γνωστά τα αποτελέσματα από τη γεώτρηση Athena-1 είναι πιθανό η Energean, η Golar, η VTTI και η Vitol να συνάψουν συμφωνία για την ανάπτυξη του έργου FLNG.

Στη συνέχεια θα υποβληθεί επίσημη αίτηση στην Κύπρο για την εξασφάλιση των απαιτούμενων αδειών για τη λειτουργία του αγωγού και του FLNG σε κυπριακά ύδατα. Ελπίζεται ότι αυτές θα χορηγηθούν καθιστώντας το έργο την πρώτη εγκατάσταση εξαγωγής ΥΦΑ στην Κύπρο, 8 χρόνια μετά τη χαμένη ευκαιρία να προχωρήσουμε με την πρόταση Noble/Delek για την κατασκευή χερσαίας μονάδας υγροποίησης στον Βασιλικό.

Ευκαιρίες

Η υλοποίηση αυτού του έργου προσφέρει στην Κύπρο μία σειρά από εξαιρετικά συμφέρουσες ευκαιρίες και επιλογές.

Η παρουσία του FLNG παρέχει στην Κύπρο εφεδρική «ασφάλεια προμηθειών» σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών στο έργο εισαγωγής ΥΦΑ – ένα έργο που αντιμετωπίζει ήδη όλο και πιο δύσκολα προβλήματα. Παρόλο που έχει προγραμματιστεί εκ νέου να ολοκληρωθεί το 2023, δεν είναι πιθανό να είναι έτοιμο πριν από το 2024. Αλλά, ακόμα και τότε αντιμετωπίζει σοβαρά συμβατικά προβλήματα, προβλήματα κατασκευής και υπέρβασης κόστους που διαβρώνουν συνεχώς την αποτελεσματικότητα του έργου.

Εάν το έργο ματαιωθεί η Energean θα μπορούσε να προμηθεύσει την Κύπρο με φυσικό αέριο σε ανταγωνιστικές τιμές μέσω του προτεινόμενου αγωγού. Παρόλο που η εταιρεία επικεντρώνεται στην πρότασή της για FLNG, είμαι βέβαιος ότι δεν θα ήταν αντίθετη να προμηθεύσει και την Κύπρο με φυσικό αέριο εάν παρουσιαστεί η ευκαιρία.

Στην πραγματικότητα, εάν η Κύπρος ζητήσει φυσικό αέριο νωρίτερα η Energean ανέφερε ότι θα μπορούσε να κατασκευάσει τον αγωγό και να παραδώσει φυσικό αέριο στο νησί από το 2024.

Η παρουσία του FLNG, του αγωγού και υποδομών θα μπορούσε, επίσης, να προσφέρει ευκαιρίες για μελλοντική επέκταση εάν άλλα κοιτάσματα φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου εξασφαλίσουν εξαγωγικές αγορές.

Η υλοποίηση αυτού του έργου θα ενίσχυε, επίσης, τη σχέση Ισραήλ-Κύπρου, όπως έχει κάνει η εξαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου στη σχέση Ισραήλ-Αιγύπτου.

Και με τουλάχιστον ένα μέρος του ΥΦΑ να προορίζεται για την Ελλάδα, το έργο θα ενίσχυε, επίσης, την τριμερή σχέση μεταξύ Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας. Όπως και η κατασκευή του EuroAsia Interconnector, που θα συνδέει το Ισραήλ με την Κύπρο και στη συνέχεια με την Ελλάδα.

Δεδομένων των παγκόσμιων ενεργειακών εξελίξεων αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα να πάρουν την ευκαιρία και να εγκρίνουν αυτά τα έργα το συντομότερο δυνατό, πηγαίνοντας από τη συζήτηση στη δράση. Συμβάλλουν στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά και την ευρύτερη εφαρμογή της ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην περιοχή.

Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η προσπάθεια να απεξαρτηθεί η Ευρώπη από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχουν αναποδογυρίσει τα αποδεκτά δεδομένα στην παγκόσμια ενέργεια. Στην Ανατολική Μεσόγειο δημιουργούν νέες ευκαιρίες και αναβιώνουν έργα που προηγουμένως θεωρούνταν μη βιώσιμα. Η περιοχή πρέπει να διαμορφώσει νέες ενεργειακές στρατηγικές για να αντικατοπτρίζει αυτές τις αλλαγές και τον αντίκτυπό τους στην περιφερειακή γεωπολιτική. Η πρόταση FLNG της Energean είναι ένα αποτέλεσμα αυτής της αλλαγής.

*Ο Χαράλαμπος Έλληνας είναι ανώτερος συνεργάτης στο Παγκόσμιο Κέντρο Ενέργειας του Ατλαντικού Συμβουλίου.

(Πολίτης)