Ember: «Άλμα» έως και 400% στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα data centers στην Ελλάδα το 2035 – «Αγκάθι» ο κορεσμός των δικτύων

Γιγάντωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από τα data centers στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια, προβλέπει νέα έκθεση του Ember, σύμφωνα με την οποία η ζήτηση στη χώρα μας, αναμένεται για το 2035 από 3 έως και 5 φορές πάνω, σε σχέση με τα επίπεδα του 2024.

Ειδικότερα, η ενέργεια που θα χρειαστούν τα ευρωπαϊκά κέντρα δεδομένων εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στις 168 γιγαβατώρες το 2030 και στις 236 γιγαβατώρες το 2035, αντικατοπτρίζοντας ένα άλμα σχεδόν 150%, μέσα σε μόλις μια δεκαετία. Μάλιστα σε χώρες όπως η Σουηδία, η Νορβηγία και η Δανία, η ζήτηση πρόκειται να τριπλασιαστεί ήδη μέχρι το 2030. Σε ότι αφορά την Ελλάδα, η έκθεση την κατατάσσει στην κατηγορία των χωρών εκείνων που θα ακολουθήσουν την τάση αυτή τα επόμενα 5 χρόνια, με την ζήτηση να τριπλασιάζεται έως και να πενταπλασιάζεται μέχρι το 2035.

Όπως είναι γνωστό, στη χώρα μας βρίσκονται στα σκαριά μια σειρά επενδύσεων, ανάμεσα σε αυτές το πλάνο της ΔΕΗ για data center hub στην Δυτική Μακεδονία, ενώ ήδη βρίσκονται σε λειτουργία άλλες υποδομές, όπως αυτή που εγκαινίασε πρόσφατα στο Ηράκλειο της Κρήτης η Digital Realty.

Ο παράγοντας ηλεκτρικά δίκτυα και οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής

Κατά γενική ομολογία, τα κέντρα δεδομένων αποτελούν το “κλειδί” για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Σε αυτή την κατεύθυνση, η ΕΕ έχει εκπονήσει το σχέδιο InvestAI, μέσω του οποίου σχεδιάζεται να κινητοποιηθούν 200 δισ. ευρώ σε σχετικές επενδύσεις.

Ωστόσο, τον πιο κομβικό παράγοντα για την ανάπτυξη των επενδύσεων, σύμφωνα με όσα υπογραμμίζει η ανάλυση, αποτελεί η συμφόρηση στα δίκτυα και συνεπώς οι μεγάλοι χρόνοι σύνδεσης των έργων.

Βασική εκτίμηση του Ember, αποτελεί ότι αφενός το AI παρουσιάζει σημαντικές οικονομικές δυνατότητες για την Ευρώπη, αφετέρου, οι περιορισμοί των δικτύων αποτελούν τροχοπέδη στην ανάπτυξη των data centers.

Μάλιστα σε ότι αφορά τη χώρα μας, έχει επισημανθεί από τον ΑΔΜΗΕ το πρόβλημα κορεσμού του δικτύου της Αττικής, η οποία αποτελεί τον βασικό επενδυτικό προορισμό μεγάλων τεχνολογικών κολοσσών.

Ήδη, οι υποδομές αυτές αφήνουν τεράστιο αποτύπωμα στα τοπικά δίκτυα της Ευρώπης. Ενδεικτικά, το 2023, τα κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν το 33% με 42% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στο Άμστερνταμ, το Λονδίνο και τη Φρανκφούρτη και σχεδόν το 80% στο Δουβλίνο.

Στον αντίποδα σημειώνεται πως, τα σκανδιναβικά κράτη και χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, που δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα συμφόρησης και χρονοβόρων συνδέσεων στο δίκτυο, αναμένεται να δουν αύξηση ζήτησης 110% έως το 2030, σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό από τις προαναφερόμενες αγορές που ηγούνται στον τομέα αυτόν, αλλά θα δουν ανάπτυξη 55%. Η τάση αυτή προβλέπεται να συνεχιστεί και το 2035, όπου η μισή δυναμικότητα της Ευρώπης σε data centers αναμένεται να αναπτυχθεί εκτός των “παραδοσιακών” data center hubs.

Σε ότι αφορά τους μακρόσυρτους χρόνους αναμονής, αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά για τους developers των έργων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, η σύνδεση ενός project στο δίκτυο μπορεί να διαρκέσει έως και 13 (!) χρόνια. Στον αντίποδα βέβαια, η έκθεση τονίζει πως, οι στρατηγικές επιλογές των διαχειριστών και των επενδυτών μπορούν να συμβάλουν ώστε να ξεπεραστούν οι περιορισμοί του δικτύου, επιταχύνοντας την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων και περιορίζοντας την απαιτούμενη επέκταση των υποδομών.

Χωροταξικός σχεδιασμός και ευελιξία στη σύνδεση

Σύμφωνα με όσα σημειώνει συμπερασματικά το Ember, κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει καταρχήν να αναγνωρίσουν τα δίκτυα ως στρατηγική υποδομή για την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα.

Επιπλέον, συστήνει τον καθορισμό ζωνών προτεραιότητας AI και ένα στρατηγικό χωροταξικό σχεδιασμό για τα κέντρα δεδομένων. Ταυτόχρονα, προκρίνεται η ενσωμάτωση μεγαλύτερης ευελιξίας, με επιλογές σταδιακής ή μη μόνιμης σύνδεσης των έργων με το δίκτυο, ως μέτρο που θα μπορούσε να μειώσει τον χρόνο αναμονής για την υλοποίηση των projects σε μόλις ένα έτος.