Διαδοχικοί διαγωνισμοί από το 2024 για έργα ΑΠΕ με μπαταρίες 2 GW και αυστηρό χρόνο ηλέκτρισης - To σχέδιο Σκυλακάκη για το πρόβλημα του ηλεκτρικού χώρου 

Διαγωνισμοί, πέραν του ενός, με αφετηρία τις αρχές του 2024, για έργα ΑΠΕ με μπαταρίες, ισχύος γύρω στα 2 GW και με δικαίωμα συμμετοχής για όσους επενδυτές έχουν ήδη όρους σύνδεσης, είναι ο πυρήνας του σχεδίου του υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θοδωρή Σκυλακάκη για το πρόβλημα του ηλεκτρικού χώρου. Η απόφαση φαίνεται να έχει ληφθεί, όπως είπε και κατά τη χθεσινή του συνέντευξή στο συνέδριο Renewable & Storage Forum, αποφεύγοντας τις λεπτομέρειες, καθώς εκρεμμούν προς διευθέτηση μια σειρά από τεχνικές πτυχές.

Κλειδί στο σχέδιο του υπουργείου φαίνεται ότι είναι η συμπερίληψη στις προκηρύξεις ενός απαράβατου όρου για πολύ αυστηρό χρονικό ορίζοντα ηλέκτρισης των έργων στο δίκτυο. Με άλλα λόγια, τα έργα που θα πάρουν «ταρίφα» στον πρώτο διαγωνισμό, θα πρέπει να έχουν ηλεκτριστεί έως τις 31/12/2024. Στον δεύτερο διαγωνισμό, ο οποίος θα βγει σύντομα μετά τον πρώτο, η υποχρέωση ηλέκτρισης θα είναι, για παράδειγμα, την 1η/2/2025. Το ίδιο αυστηρά χρονοπαράθυρα θα έχουν και οι επόμενοι διαγωνισμοί.

Το ακριβώς αντίθετο δηλαδή από αυτό που συμβαίνει με τα έργα 3 GW που παρ’ ότι έχουν πάρει όρους σύνδεσης από τον Οκτώβριο του 2020, εντούτοις ακόμη να ηλεκτριστούν, όπως είπε από πλευράς του χθες ο CEO του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης, μιλώντας για την ανάγκη να αυστηροποιηθεί το πλαίσιο.

Ποιοι θα συμμετάσχουν σε αυτούς τους διαγωνισμούς; Οσοι επενδυτές έχουν έργα με όρους σύνδεσης (16 GW), πιθανώς όμως και άλλοι, χωρίς το υπουργείο να έχει ακόμη καταλήξει. Ο στόχος της απόφασης διττός. Πρώτον, η δημιουργία περισσότερου ηλεκτρικού χώρου για υγιείς επενδύσεις ΑΠΕ και δεύτερον ο περιορισμός της «ουράς» των 16 GW με όρους σύνδεσης, που σήμερα περιμένουν στην πόρτα.

Και ακριβώς επειδή θα είναι αυστηροί οι χρόνοι ηλέκτρισης, δηλαδή θα προσέρχονται μόνο όσοι μπορούν πραγματικά να κάνουν τα έργα, ο ΑΔΜΗΕ θα γνωρίζει πότε θα έχει ηλεκτρικό χώρο και θα ενημερώνει τους επενδυτές πότε ακριβώς θα λάβουν όρους σύνδεσης. Με άλλα λόγια θα δοθούν όροι σύνδεσης σε αυτά που θα δημιουργήσουν νέο ηλεκτρικό χώρο. Κι αυτό, καθώς το 50% ενός έργου ΑΠΕ με μπαταρία είναι νέος ηλεκτρικός χώρος, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΑΔΜΗΕ. Οταν δηλαδή γίνεται ένα φωτοβολταικό 200 MW με μπαταρία, τα 100 MW αφορούν παραγόμενη ενέργεια που αποθηκεύεται για να χρησιμοποιηθεί όταν το σύστημα θα την χρειαστεί.

Στο σκεπτικό αυτό βασίζεται το σχέδιο του υπουργείου, το οποίο προσδοκά ότι θα υπάρξει μεγάλη ανταπόκριση και ότι έτσι θα επιλυθεί η αναντιστοιχία που υπάρχει μεταξύ της έλλειψης ηλεκτρικού χώρου και της μεγάλης ουράς έργων που θέλουν να μπουν στο σύστημα.

Την εκτίμηση ότι θα υπάρξει ανταπόκριση ενισχύει και η έκρηξη του επενδυτικού ενδιαφέροντος για μονάδες ΑΠΕ με μπαταρίες στον κύκλο Οκτωβρίου της ΡΑΕ. Τα αιτήματα αφορούσαν νέα έργα 2,4 GW, όταν στο μητρώο της δίνουν ήδη το παρών άλλα 75 έργα 4,3 GW, άρα αθροίζεται ένας όγκος 7,7 GW, όταν την ίδια στιγμή το Εθνικό Σχέδιο για το 2030 προβλέπει μονάδες αποθήκευσης για 3,1 GW. Σε επίπεδο δηλαδή αιτημάτων, έχουμε επιπλέον 4,6 GW έργων με μπαταρία απ' όσα θα χρειαστεί η χώρα.

Όσο για την υπουργική απόφαση, αυτή δεν αλλάζει, όπως είπε χθες και ο Θ.Σκυλακάκης. Το ΥΠΕΝ δεν πρόκειται να μεταβάλλει την ιεράρχηση βάσει των οποίων οι κατηγορίες των έργων ΑΠΕ πρόκειται να πάρουν όρους σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ  Ούτε πρόκειται να δοθεί κάποια ενίσχυση για έργα ΑΠΕ με μπαταρίες επειδή αυξάνεται το κόστος των επενδυτών. Το μήνυμα του υπουργείου είναι ότι όποιος θέλει να προσέλθει στους διαγωνισμούς, ας το κάνει, άλλωστε τα περιθώρια κέρδους είναι τέτοια ώστε «χωράει» στον προυπολογισμό ενός επενδυτή μια μπαταρία. 

Ταυτόχρονα με το σχέδιο των διαγωνισμών για έργα ΑΠΕ με μπαταρίες, οι ενδεικνυόμενες παρεμβάσεις του υπουργείου για το πρόβλημα του ηλεκτρικού χώρου θα κινηθούν στην προώθηση του demand-response με την αξιοποίηση των έξυπνων μετρητών, καθώς και με την αξιοποίηση του μέτρου για λελογισμένες περικοπές.

Αν πάντως δεν υπάρξει ανταπόκριση στους διαγωνισμούς, επειδή κάποιοι θεωρήσουν ότι είναι ακριβό το κόστος και θέλουν ενίσχυση, τότε δε μένει παρά να συνεχίσουν οι περικοπές, όπως λένε πηγές του ΥΠΕΝ, οι οποίες όσο αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ, θα γίνονται όλο και μεγαλύτερες.