Balkan Energy: Οι 5+1 λόγοι για την εκτόξευση των τιμών στις χονδρικές αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης – Ο κρίσιμος ρόλος των ελληνικών προσφορών

Στην ελληνική αγορά και στις προσφορές που υποβάλλουν οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας εντοπίζει το Balkan Energy σε ανάλυσή του, μία από τις αιτίες για την εκτόξευση των τιμών στις χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η ανάλυση εστιάζει στις απαρχές της κρίσης (ημερολογιακά) καταγράφοντας τους λόγους που οδήγησαν στη τρομακτική άνοδο των τιμών σε μια σειρά αγορές ρεύματος, με τον απόηχο να παραμένει μέχρι και σήμερα, παρά τα όποια σκαμπανεβάσματα συμβαίνουν από μέρα και σε μέρα ως προς την διαμόρφωση των τιμών στα «ταμπλό» των Χρηματιστηρίων Ενέργειας.

Ειδικότερα, η έκθεση του Balkan Energy αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «ένας λόγος για τις υψηλές τιμές είναι η αύξηση των τιμών προσφοράς πώλησης σε όλες τις αγορές, κύρια στην ελληνική αγορά. Η πίεση στην αγορά τροφοδοτεί ακόμη υψηλότερη πίεση. Η πρώτη εξαιρετικά πιεστική μέρα (08/07/2024) προκάλεσε την αύξηση των τιμών προσφοράς πράγμα που οδήγησε σε ακόμη υψηλότερες τιμές αγοράς, οι οποίες με την σειρά τους ενισχύθηκαν περαιτέρω από την αύξηση των τιμών πώλησης για την επόμενη μέρα και την μεθαυριανή μέρα».

Όπως συμπληρώνει η έκθεση «Δεν είναι μόνο η έλλειψη ενέργειας η οποία προκάλεσε τις υψηλές τιμές στο HUPX αλλά και η τιμή της ενέργειας από την ίδια πηγή προσφέρθηκε σε πολύ υψηλότερη τιμή σε σχέση με πριν». Πιο συγκεκριμένα, για την ελληνική αγορά αναφέρει ότι «τα τελευταία 2000 MW ενέργειας προσφέρθηκαν σε πολύ υψηλότερη τιμή σε σχέση με τις αντίστοιχες ώρες της αμέσως προηγούμενης εβδομάδας. Κάθε μέρα περίπου 2.000 MW προσφέρονται στην ελληνική αγορά σταδιακά, ωστόσο το πρώτο βήμα προσφέρθηκε στα 190€/MWh στις 04.07.2024, στα 300€/MWh στις 08.07.2024 και στα 530€/MWh στις 10.07.2024.

Μια τόσο αυξημένη τιμή στις προσφορές πώλησης δημιουργεί επιφυλάξεις στους traders να προτείνουν εξαγωγές από την Ελλάδα στα σύνορα με την Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία με σκοπό να παραδώσουν ενέργεια στην Ουγγαρία, την Κροατία ή την Ρουμανία. Ο πανικός προκαλεί αύξηση των τιμών και η αύξηση των τιμών προκαλεί πανικό.

Καταλήγοντας ως προς την παράμετρο «Ελλάδα», η έκθεση συμπεραίνει ότι δεν υπάρχει έλλειψη ενέργειας στις αγορές Ελλάδας, Βουλγαρίας, Βόρειας Μακεδονίας, Αλβανίας, Μοντενέγκρο, Σερβίας και Κροατίας. Είναι απλώς η περίπτωση που η διαθέσιμη ενέργεια προσφέρεται σε πολύ υψηλότερες τιμές σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η πραγματική έλλειψη ενέργειας υπάρχει μονάχα στις αγορές της Ουγγαρίας και της Ρουμανίας.

Οι υπόλοιπες αιτίες για την εκτόξευση των τιμών αφορούν συνοπτικά στα εξής:

• Η ροή ενέργειας βάσει του Maximal Flow Based Market Coupling (FBMC) μειώθηκε κατά πολύ μετά τις 08.07.2024. Μάλιστα σημειώνεται ως ο βασικός λόγος για τις υψηλές τιμές στα Χρηματιστήρια της Ουγγαρίας και της Ρουμανίας. Επιπρόσθετα, οι συντάκτες της έκθεσης αναφέρουν ότι κατά την εξεταζόμενη περίοδο δεν υπήρξαν συντηρήσεις των καλωδίων σε Κεντρική – Ανατολική Ευρώπη που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την απότομη μείωση στη δυναμικότητα των καλωδίων. Μάλιστα συμπληρώνουν ότι είναι δύσκολο να εκτιμήσουμε μέχρι πότε θα διαρκέσει αυτή η μείωση καθώς είναι δύσκολο να αναγνωρίσουμε ποιες ακριβώς εργασίες συντήρησης προκάλεσαν την εν λόγω μείωση.
• Η δυναμικότητα της διασύνδεσης Βουλγαρίας – Ρουμανίας μειώθηκε από 1.700 MW στα 1.200 MW λόγω συντηρήσεων στο δίκτυο μεταφοράς μέχρι τις 22.07.2024, γεγονός που κατέστησε την Ρουμανία εξαρτημένη από τις εισαγωγές από Ουγγαρία στη διασύνδεση Ουγγαρίας-Ρουμανίας λόγω της εξαιρετικά χαμηλής παραγωγής των αιολικών στη Ρουμανία και της αυξημένης κατανάλωσης στη Ρουμανία εν μέσω υψηλών θερμοκρασιών.
• Η δυναμικότητα της διασύνδεσης Σερβίας-Ουγγαρίας μειώθηκε από 800 MW στα 200 MW από τις 25.06.2024
• Η πυρηνική μονάδα του Κοζλοντούι καθυστέρησε σε «μπει» στο σύστημα, χωρίς να σταθεροποιεί την παραγωγή της στα 2,100 MW.
• Τέλος, η είσοδος της μονάδας Κοζλοντούι με 1000 MW θα έχει μειωμένο αντίκτυπο στη διαμόρφωση των τιμών στο Χρηματιστήριο της Ουγγαρίας τις ώρες 19:00 με 24:00.

Οι τιμές σήμερα

Μετά την αναρρίχηση των τιμών σε νέα υψηλά επίπεδα με την μέση τιμή για την Δευτέρα να κλείνει στα 219 ευρώ ανά Μεγαβατώρα και την μέγιστη ωριαία τιμή στα 850 ευρώ, επακολούθησε υποχώρηση για σήμερα Τρίτη 23 Ιουλίου.

Ειδικότερα, η μέση τιμή στην προημερήσια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε στα 140,51 ευρώ ανά Μεγαβατώρα με την μέγιστη ωριαία στα 471 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το φυσικό αέριο ηγείται του ενεργειακού μίγματος σήμερα με το μερίδιο του να φτάνει το 42.07% και ακολουθούν οι ΑΠΕ με 30.80%, οι εισαγωγές με 10.17%, ο λιγνίτης με 7.65% και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά με 4.78%.

Βρείτε ολόκληρη την έκθεση του Balkan Energy σε μορφή pdf στο κάτω μέρος του κειμένου στα συνοδευτικά αρχεία.