Αποχωρούν Αμερικανοί επενδυτές από τα φωτοβολταϊκά

Ρήγμα στην αγορά των φωτοβολταϊκών συστημάτων (που το 2011, εν μέσω κρίσης, πέτυχε κύκλο εργασιών 1 δισ. ευρώ) φοβούνται οι εκπρόσωποι του κλάδου. Ως αιτίες αναφέρουν την έλλειψη ρευστότητας και τις καθυστερήσεις της ΔΕΗ να εξασφαλίσει όρους σύνδεσης με το δίκτυο. Από ανεξάρτητες πηγές γίνεται γνωστό ότι μεγάλα επενδυτικά σχήματα του εξωτερικού αποχωρούν από την Ελλάδα και κατευθύνονται σε γειτονικές χώρες. Αυτό ύστερα από πολύμηνη και άκαρπη αναμονή να εξασφαλίσουν όρους σύνδεσης από τη ΔΕΗ, για σημαντικές επενδύσεις στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Δύο μεγάλα αμερικανικά επενδυτικά κεφάλαια αποχώρησαν από την Ελλάδα. Χαρακτηριστικά, το ένα από αυτά έχει στους σχεδιασμούς του συνολικές επενδύσεις 4 εκατομμυρίων δολαρίων σε φωτοβολταϊκά συστήματα. Ύστερα από πολύμηνη άκαρπη αναμονή, αφού δεν εξασφάλισαν όρους σύνδεσης με το δίκτυο της ΔΕΗ για μια σειρά φωτοβολταϊκών πάρκων των 100 MW ανά την επικράτεια, οι εκπρόσωποι του σχήματος εγκαταλείπουν την Ελλάδα και διοχετεύουν τις επενδύσεις στην Ιταλία.

Σε αυτές τις συνθήκες, ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) εξαπολύει μετωπική επίθεση στη ΔΕΗ. Ζητεί άμεση κυβερνητική παρέμβαση, ώστε να εφαρμοστεί ο νόμος και να σταματήσει η τακτική των μεγάλων καθυστερήσεων, όσον αφορά στη διατύπωση των όρων σύνδεσης. Οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου επισημαίνουν ότι χιλιάδες αιτήσεις για μικρές και μεγάλες επενδύσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων, συνολικού ύψους άνω των 2 δισ. ευρώ, καθυστερούν περισσότερο από 18 μήνες να πάρουν όρους σύνδεσης από τη ΔΕΗ. Ορατός είναι ο κίνδυνος να υπάρξει έντονη ανάσχεση στον τομέα των φωτοβολταϊκών, ο οποίος ανθεί εν μέσω κρίσης. Ταυτοχρόνως, υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για αυθαίρετη και παράνομη πρακτική, η οποία θα πρέπει να λήξει άμεσα. Υπενθυμίζουν ότι ο σχετικός νόμος (3851/2010) ορίζει ότι «ο αρμόδιος διαχειριστής, με απόφασή του, χορηγεί σε τέσσερις μήνες την προσφορά σύνδεσης που ζητήθηκε, η οποία οριστικοποιείται και καθίσταται δεσμευτική.

Οι εκπρόσωποι του ΣΕΦ επισημαίνουν ότι η έλλειψη ρευστότητας αναμένεται να παγώσει πολλά επενδυτικά προγράμματα τόσο στην Ελλάδα, όσο και διεθνώς. Για την Ελλάδα ειδικότερα, σημειώνουν ότι η χρηματοδότηση θα αποτελέσει «όρο ζωής και θανάτου» για κάποιες εταιρείες του κλάδου. Για να συντηρηθούν οι 7.000 μόνιμες και άλλες 11.000 θέσεις εργασίας στην ευρύτερη οικονομία, θα πρέπει να παραμείνει η κερδοφορία σταθερή. Δεδομένης της πτώσης των τιμών, αυτό σημαίνει αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος. Παράλληλα, γίνεται γνωστό ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ετοιμάζει μείωση των εγγυημένων τιμών αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Με γνώμονα ότι, τους τελευταίους μήνες, έχουν πραγματοποιηθεί μεγάλες μειώσεις στο κόστος αγοράς των «πάνελ», αλλά και με στόχο να μειωθεί η δαπάνη αγοράς της «πράσινης» ενέργειας.

Οι εκπρόσωποι του ΣΕΦ θεωρούν εύλογη τη διόρθωση των εγγυημένων τιμών. Παράλληλα, ζητούν να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς, η περιορισμένη ρευστότητα των τραπεζών, τα υψηλότερα επιτόκια για μικρότερη διάρκεια δανεισμού, η υψηλή φορολογία, τα επενδυτικά ρίσκα και οι συχνά απρόβλεπτοι χρόνοι ωρίμανσης των έργων, ώστε οι νέες τιμές να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των επενδύσεων. Επίσης, ζητούν οι νέες τιμές να μην ισχύσουν για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις, ή όσες έχουν συμφωνήσει τις τιμές με τον Διαχειριστή του Συστήματος, αλλά μόνο για τις νέες. Πράγμα για το οποίο, βέβαια, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ έχει αναλάβει δημόσιες δεσμεύσεις. Η νομοθεσία προβλέπει ήδη σταδιακή απομείωση των τιμών αγοράς της «πράσινης» ενέργειας κατά 5% ανά εξάμηνο. Μια πρόταση που συζητείται είναι να εφαρμοστούν, από φέτος, οι τιμές του 2013, δηλαδή να γίνει μείωση των τιμών κατά 10%.

Επιπλέον αίτημα του ΣΕΦ είναι να λυθεί νομοθετικά το πρόβλημα που προέκυψε με τις χρήσεις γης (συγκεκριμένα, με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας), με επαναφορά σε ισχύ της ρύθμισης που ίσχυε μέχρι πέρυσι. Επίσης, να ξεκαθαρίσει η εκκρεμότητα με τα αγροτικά φωτοβολταϊκά, καθώς από τις 6.000 αιτήσεις που κατατέθηκαν έχουν υλοποιηθεί μόνο οι 50. Όμως, οι υπόλοιπες παραμένουν ενεργές και εμποδίζουν την υλοποίηση άλλων επενδύσεων. Καθώς, σύμφωνα με τη νομοθεσία, έχουν προτεραιότητα έναντι των ιδιωτών επενδυτών, χωρίς να υπάρχει, όμως, προοπτική υλοποίησής τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου το 2011, παρά την κρίση και τις δυσκολίες, εγκαταστάθηκαν φωτοβολταϊκά ισχύος 400 μεγαβάτ, μέγεθος αυξημένο κατά 165% σε σχέση με το 2010. Ιδιαίτερη ανάπτυξη κατά τη διάρκεια του 2011 γνώρισαν τα μικρά οικιακά συστήματα, που έφτασαν σε μόλις δύο χρόνια να κατέχουν μερίδιο 15%-20%. Ο ΣΕΦ προβλέπει ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί και το 2012.

Πάντως, όσον αφορά τις γενικότερες τάσεις για το 2012, ο ΣΕΦ εκτιμά ότι το κόστος των συστημάτων αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα της χρονιάς. Στη συνέχεια, θα σταθεροποιηθεί, αφού, όπως τονίζει ο σύνδεσμος, τα περιθώρια συμπίεσης του κόστους έχουν περιοριστεί.

(του Αργύρη Δεμερτζή, Ισοτιμία, 22/1/2012)