Αμερικανική δυσφορία εις διπλούν για το ενεργειακό άνοιγμα Λαφαζάνη προς Ρωσία

Δυσφορία και υπερατλαντικά έχει αρχίσει να προκαλεί η προσπάθεια μετατόπισης της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας από την αμερικανο-ευρωπαική σφαίρα προς μια πιο “πολύπλευρη πολιτική με ανοίγματα προς κάθε κατεύθυνση” που ωστόσο φαίνεται να προσεγγίζει όλο και στενότερα τα ρωσικά συμφέροντα στην περιοχή.

Χαρακτηριστικά είναι τα όσα άκουσε χθες ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης εκ μέρους αξιωματούχων της αμερικανικής κυβέρνησης και εκπροσώπων ισχυρών λόμπι του ενεργειακού τομέα, αμέσως μετά την τοποθέτησή του περί «πολυδιάστατης ενεργειακής πολιτικής που δεν θα επιτρέψει να γίνει η χώρα ενεργειακή μπανανία και προτεκτοράτο κανενός».

 «Δεν πρέπει να αποσπάστε, να δίνετε δηλαδή έμφαση σε έργα που απέχουν ακόμη χρόνια να υλοποιηθούν ή δεν είναι εφικτά, όπως ο Turkish Stream (σσ: το ρωσικών συμφερόντων αγωγό που διαδέχθηκε το South Stream), ένα σχέδιο που δε φέρνει νέο αέριο στην Ευρώπη, αλλά παλιό αέριο απλά από διαφορετικό δρόμο», είπε με διπλωματικό τρόπο η Ρόμπιν Ντάνιγκαν αναπληρωτής γραμματέας του Στειτ Ντιπάρτμεντ για τα ενεργειακά, απαντώντας στην ουσία στον έλληνα υπουργό.

Είχε προηγηθεί μια ακόμη ομιλία -μανιφέστο του Π. Λαφαζάνη, αυτή τη φορά στο διεθνές συνέδριο “Athens Energy Forum” που διοργανώνει η New York Times, με αναφορές στην «ανεξάρτητη ενεργειακή πολιτική που θα ακολουθήσει η νέα κυβέρνηση», σε «μεγάλες καπιταλιστικές χώρες που βλέπουν στον έλεγχο των ενεργειακών δρόμων το εργαλείο για να καταδυναστεύουν τις μικρότερες» ή ότι «η Ελλάδα είναι πολύ μικρή χώρα για να παραμείνει ένα είδος εξαρτημένου τροϊκανού οικονομικού προτεκτοράτου».

«Σε σχέση με αυτά που είπε ο υπουργός υπάρχουν περιοχές όπου συμφωνούμε και άλλες όπου διαφωνούμε. Συμφωνούμε για παράδειγμα ότι η ενεργειακή πολιτική επηρεάζει κρίσιμα την πρόοδο και την ευημερία και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα έχουν οι πάντες πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια. Αυτά ωστόσο που συμβαίνουν γύρω από την ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη, δεν επηρεάζουν μόνο τους φίλους και συμμάχους μας αλλά και την εθνική μας ενεργειακή ασφάλεια. Η Ρωσία πρέπει να παραμείνει προμηθευτής αλλά όχι ο μόνος. Στη Νότια Ευρώπη υπάρχουν πολλά πράγματα που πρέπει ακόμη να γίνουν. Και ξεκινώ με το Νότιο Διάδρομο και τη σημασία να έρθει αέριο της Κασπίας, μη ρωσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας, και μέσω του TAP στην Ελλάδα. Υπάρχουν όμως δύο εμπόδια. Το ένα είναι η χρηματοδότηση, και το δεύτερο να μην αποσπόμαστε από το στόχο μας, με έργα σαν τον Turkish Stream», είπε με νόημα το στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Λιγότερο διπλωματικός από τη Ντάνιγκαν ήταν ο Ματ Μπράιζα, πρώην υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, με αρμοδιότητα στα θέματα ενεργειακής πολιτικής.

 «Άκουσα τον υπουργό Ενέργειας να επισημαίνει την ανάγκη για πολλές κατευθύνσεις στην ενεργειακή πολιτική και ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν πρέπει να εκμεταλλεύονται τις μικρές. Δεν έχουμε καμία αντίρρηση. Αν αυτοί είναι οι στόχοι της Ελλάδας, το χειρότερο που έχετε να κάνετε είναι ένα βήμα πίσω ως προς τον TAP που είναι μέρος του λεγόμενου Νότιου Διαδρόμου και να επιστρέψετε στο μονοπώλιο (σσ: τη Gazprom) που έφθασε στο σημείο την Ελλάδα να πληρώνει το φυσικό αέριο ακριβότερα από οποιαδήποτε χώρα της Ευρώπης», ανέφερε το πρώην στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μιλώντας στο ίδιο συνέδριο.

Σε κάθε περίπτωση, ο έλληνας υπουργός άφησε ούτε λίγο ούτε πολύ εμβρόντητο το ακροατήριο των επιχειρηματιών, στελεχών πρεσβειών, πολυεθνικών και ξένων κυβερνήσεων με την τοποθέτησή του.

Ξεκίνησε λέγοντας πως «οι μικρές χώρες κινδυνεύουν να καταστούν αθύρματα και να γίνουν ένα είδος δουλοπαροικιακών ενεργειακών εξαρτημάτων των ισχυρών», συνέχισε με επίθεση στην ΕΕ για τις «δογματικές της πολιτικές» και τις «νεοφιλελεύθερες απορρυθμίσεις στην ελληνική αγορά ενέργειας τα τελευταία χρόνια” και κατέληξε λέγοντας πως «η Ελλάδα είναι πολύ μικρή χώρα για να παραμείνει ένα είδος εξαρτημένου τροϊκανικού οικονομικού προτεκτοράτου και ενεργειακή μπανανία».

Διεμήνυσε ότι «η χώρα δεν θα γίνει εξαρτημένο πιόνι μονομερών ενεργειακών επιλογών ή και αξόνων στο όνομα δήθεν της κατά τα άλλα αναγκαίας διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών της ΕΕ», ότι “θα επιδιώξει πολυεπίπεδες διεθνείς ενεργειακές σχέσεις και διασυνδέσεις με όλες τις χώρες της περιοχής μας”, και ότι “αντιτίθεται στην πρόταση της Κομισιόν να ελέγχει εκ των προτέρων τις συμφωνίες των κρατών - μελών με τρίτες χώρες γιατί έτσι υπονομεύεται η εθνική κυριαρχία”.

Πως μας βλέπουν οι ξένοι

Απαντώντας στον κ. Λαφαζάνη από το βήμα του ίδιου συνεδρίου ο πρώην υπουργός Ενέργειας Ι. Μανιάτης αντέτεινε ότι “αν η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τη συμμετοχή της στα ευρωπαϊκά δρώμενα ως ενεργειακή μπανανία, τότε η χώρα οδηγείται σε διεθνή ενεργειακή απομόνωση”.

Στο ίδιο μήκος κύματος, το κλίμα στα πηγαδάκια με στελέχη πολυεθνικών και ξένων πρεσβειών ήταν σκεπτικισμός και παντελής απουσία ενδιαφέροντος όσον αφορά τις ενεργειακές επενδύσεις στην Ελλάδα και τη συμμετοχή εταιρειών στον επικείμενο διαγωνισμό του Μαΐου για τα πετρέλαια.

«Δεν νομίζω ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, τόσο λόγω της τιμής του πετρελαίου, όσο και εξαιτίας της ασάφειας των ελληνικών θέσεων, υπάρχει περίπτωση να κατέβει κάποια μεγάλη ξένη εταιρεία στο διαγωνισμό του Μαΐου για τις έρευνες υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και Κρήτη», ανέφερε χαρακτηριστικά στέλεχος πρεσβείας μεγάλης χώρας.

Κριτική στην κυβέρνηση για απουσία θέσεων ως προς τις εξελίξεις στο deal ΔΕΣΦΑ-Socar, τον TAP, και τις έρευνες για υδρογονάνθρακες, έκανε και ο πρώην υφ. Ενέργειας Ασ. Παπαγεωργίου.

Σε κάθε ωστόσο περίπτωση, η χθεσινή είδηση είναι ότι η επιχειρούμενη μετατόπιση της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας προκαλεί τις πρώτες αντιδράσεις δημοσίως, και υπερατλαντικά.

«Δεν είναι βιώσιμος ο Turkish Stream»

Αναφορικά με το σχέδιο του προέδρου Πούτιν για κόμβο φυσικού αερίου στα ελληνοτουρκικά σύνορα, ο Μπράιζα όπως και η Ντάνιγκαν, εξέφρασαν την εκτίμηση ότι δεν πρόκειται να λειτουργήσει. Σημειωτέον πως παρ’ ότι δεν το έχει δηλώσει δημοσίως, η ελληνική πλευρά δεν κρύβει ότι φλερτάρει με μια εμπλοκή της χώρας στο ενεργειακό αυτό σχέδιο. Ο Μπράιζα ωστόσο εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι Βρυξέλλες δεν πρόκειται να αφήσουν τους Ρώσους να αποκτήσουν ένα ακόμη κλειδί για την τροφοδοσία της Ευρώπης καθώς κάτι τέτοιο αντίκειται στις πολιτικές της.

Μιλώντας για την τουρκική ενεργειακή πολιτική είπε ότι η Άγκυρα θέλει να προσελκύσει όσο γίνεται περισσότερο φυσικό αέριο ώστε να γίνει βασικός κόμβος και ενεργειακή πύλη για την Ευρώπη, εκτίμησε ωστόσο πως η Τουρκία δεν θέλει να “σκοτώσει” το Νότιο Διάδρομο φυσικού αερίου γιατί θέλει να έχει διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στη Gazprom και δεν θέλει να μαζέψει όλα τα αυγά στο “καλάθι” της Ρωσίας.