Ραδιενεργά

Μαθαίνω ότι στις προσκλήσεις που έχει κάνει το ΥΠΕΝ σε φορείς της ενεργειακής αγοράς για συναντήσεις με τους εμπειρογνώμονες του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που γίνονται αυτές τις μέρες, δεν έχει περιληφθεί ο φορέας που εκπροσωπεί τους προμηθευτές ρεύματος, δηλαδή ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ). Από αβλεψία υποθέτω, γιατί σε αυτή την περίοδο, όπου όλα καταλήγουν στο πως θα φτάσει η ενέργεια με επάρκεια και ανεκτή τιμή στον καταναλωτή, αν δεν κληθούν οι προμηθευτές… ποιος θα κληθεί;  

Πάντως οι δραματικές εξελίξεις στις αγορές και η παράταση στην ανακοίνωση των τιμολογίων Αυγούστου δείχνουν «με το καλημέρα» το αδύνατο σημείο του μοντέλου που νομοθέτησε η κυβέρνηση ως παρέμβαση για να αμβλύνει το βάρος των καταναλωτών. Η "Αχίλλειος πτέρνα" είναι η αδυναμία, μέσα σε τόσο απροσδιόριστες και ευμετάβλητες συνθήκες, να προβλέψουν οι προμηθευτές την εξέλιξη των τιμών με ορίζοντα 1-2 μηνών. Αυτή η δυσκολία, θα έχει ως αποτέλεσμα να ενσωματωθεί στις τιμές το ρίσκο, αλλά και το κόστος των κινήσεων αντιστάθμισης που πρέπει να κάνουν.

Από την άλλη, όπως μου έλεγε πολύ ισχυρός επιχειρηματίας, από τη στιγμή που για πολιτικούς λόγους θέλεις να καταργήσεις τη ρήτρα αναπροσαρμογής (δηλαδή την εκ των υστέρων ενσωμάτωση στην τιμή της όποιας αύξησης κόστους), δεν έχεις και πολλά εργαλεία. Υποχρεώνεσαι να πας στην εκ των προτέρων εκτίμηση και ενσωμάτωση του αυξημένου κόστους.

Παρεμπιπτόντως την Παρασκευή (τελευταία εργάσιμη πριν την ανακοίνωση των τιμολογίων τους την Κυριακή 10 Ιουλίου), τα στελέχη των εταιρειών προμήθειας έτρεχαν και δεν έφταναν. Όχι μόνον γιατί είχε προηγηθεί μια τεράστια προσπάθεια να προσαρμοστούν τεχνικά, αλλά κυρίως γιατί είχαν κάνει ήδη κινήσεις αντιστάθμισης και κάλυψης θέσεων ενόψει της ανακοίνωσης των τιμών Αυγούστου. Μέχρι που ήρθε η επιστολή Σκρέκα με τη νέα ημερομηνία...

Στο παραπέντε ο κ. Σκρέκας μετέθεσε κατά δύο εβδομάδες την ημερομηνία κατά την οποία θα πρέπει να ανακοινώσουν οι προμηθευτές ρεύματος την ενιαία χρέωση των πελατών τους για τον Αύγουστο. Η τεράστια αναταραχή στην Ευρώπη, που ξεκινάει από την αβεβαιότητα για το αν στις 21 Ιουλίου θα επαναφέρουν σε λειτουργία οι Ρώσοι τον αγωγό Nord Stream 1 μετά την προγραμματισμένη διακοπή για συντήρηση είναι η αιτία. Αλλά η απόφαση για παράταση της προθεσμίας ελήφθη όταν ο κ. Σκρέκας επικοινώνησε με τον επικεφαλής ηλεκτρικής εταιρείας, ο οποίος τον ενημέρωσε ότι υπό αυτές τις συνθήκες, η τιμή που πρέπει να ανακοινώσει θα πλησιάζει να έχει το 6 μπροστά... Ποιάς εταιρείας; Νομίζω ότι μπορείτε να καταλάβετε...

Τελικώς η ΡΑΕ, παρά το γεγονός ότι τόσο το ΤΑΙΠΕΔ, που είναι ο φορέας του διαγωνισμού για την υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου στην Καβάλα, όσο και οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές ΔΕΣΦΑ-ΓΕΚ/Τέρνα και Energean επεσήμαναν ότι θα πρέπει, όπως έχει συμβεί και με άλλες υποδομές (λ.χ. Ρεβυθούσα) η κοινωνικοποίηση να προσεγγίσει το 100%, επέμεινε στην αρχική της πρόταση για 50%.

Ουσιαστικά η Αρχή "πέταξε το μπαλάκι" στην Πολιτεία, ζητώντας της να βοηθήσει τους επενδυτές να καλύψουν το κόστος επένδυσης, διατηρώντας ίσης με αυτό αξίας αποθέματα ασφαλείας, αλλά και στους επενδυτές, προκειμένου αυτοί να αναζητήσουν πρόσθετους πόρους σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Η ίδια η Αρχή, με αυτόν τον τρόπου, παραδέχεται ότι αν δεν υπάρξει κρατική βοήθεια και ένταξη σε κάποιο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, το έργο δεν βγαίνει, αφού ο επενδυτής θα μπει μέσα, οπότε για ποιο λόγο να κάνει την επένδυση... 

Αλλά ακόμη και αυτό το εγγυημένο έσοδο κάθε άλλο παρά φτάνει το 50% με βάση τις σημερινές συνθήκες. Η ΡΑΕ βάζει ουσιαστικά ταβάνι στα 160 εκατ. , θεωρώντας ότι το κόστος επένδυσης είναι στα 320 εκατ. αλλά με ...τιμές 2020! Είναι χαρακτηριστικό ότι με τις τρέχουσες τιμές φυσικού αερίου, αυτό το κόστος το προσεγγίζει μόνο η προμήθεια του λεγόμενου cushion gas, του αερίου που χρησιμοποιείται ως βάση για τη λειτουργία της αποθήκης, το οποίο η ΡΑΕ με τιμές αερίου 2020 (δηλαδή, υποπολλαπλάσιες των σημερινών) το υπολογίζει στα ...47 με 60 εκατ. ευρώ!

Και, φυσικά, όλη η αλυσίδα υλικών, εργολάβων, προμηθειών κλπ σε σχέση με το 2020 είναι κατά πολύ ακριβότερη. Εν κατακλείδι, η ΡΑΕ "προστατεύει" τους καταναλωτές, αλλά ...αποθήκη φυσικού αερίου πολύ δύσκολα θα δούμε υπό τις παρούσες συνθήκες!

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων σχολιάζοντας  τη διαρροή περί ενδεχόμενης απόσυρσης του αιτήματος της κυβέρνησης για την έγκριση από την Επιτροπή των μηχανισμών Στρατηγικής εφεδρείας των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ και υπηρεσιών Διακοπτόμενου φορτίου της Ζήτησης δήλωσε:

Η διαθεσιμότητα όλων ανεξαιρέτως των λιγνιτικών μονάδων αποτελεί σημαντική παράμετρο στην εξασφάλιση της επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα στην ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο ενεργειακής κρίσης που διανύουμε. Η εμπορική συνεχής λειτουργία πολλών λιγνιτικών μονάδων, όπως των τεσσάρων μονάδων του Αγ. Δημητρίου Ι-IV, δεν είναι δυνατή καθώς υπάρχουν περιορισμοί υπέρβασης περιβαλλοντικών ορίων (SOX, NOX και σκόνη). Αντίθετα περιορίζεται σε περιορισμένο αριθμό ωρών λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων ετησίως. Επομένως αδυνατούμε να αντιληφθούμε τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας αλλαγής στην ενεργειακή πολιτική.

Η απόσυρση επίσης του αιτήματος παράτασης της υπηρεσίας Διακοπτόμενου φορτίου την ίδια στιγμή που προωθείται προφανώς η έγκριση μηχανισμού CRM, μας βρίσκει κάθετα αντίθετους καθώς δεν συνοδεύεται από πρόταση ενός ξέχωρου μηχανισμού που να εξασφαλίζει την ισότιμη  με δίκαιους όρους συμμετοχή της ζήτησης σε όλες τις αγορές   

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ κληθείς να σχολιάσει την ανακοίνωση του χρηματιστηρίου ενέργειας για τη δημιουργία πλατφόρμας δημοπράτησης πράσινων ΡΡΑ  ανάμεσα «σε μικρότερους παραγωγούς και  καταναλωτές που δεν έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματευτούν με αρκετά μεγαλύτερα αντισυμβαλλόμενα μέρη για    μακροχρόνιες συμβάσεις (από 7 έως 20 χρόνια) αγοραπωλησίας ενέργειας.» δήλωσε :

Η ιδέα δεν είναι νέα, έχει ανακοινωθεί εδώ και καιρό χωρίς όμως να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες ως προς το σχεδιασμό της. Σίγουρα η πλατφόρμα από μόνη της δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των μονάδων ΑΠΕ που θα συμμετάσχουν, καθώς μιλάει για αγοραστές με μικρές καταναλώσεις που δεν μπορούν να δεσμευτούν για μεγάλη χρονική διάρκεια και χωρίς αξιόλογη χρηματοοικονομική επάρκεια (ανάγκη έκδοσης εγγυητικών επιστολών στο πλαίσιο του ΡΡΑ) και απέναντι μικρούς παραγωγούς ΑΠΕ που ασφαλώς προτιμούν την κρατική εξασφάλιση από τον ανταγωνισμό στην αγορά.

Άρα η πλατφόρμα θα συμπληρώνεται με κάποιο είδος κρατικής επιδότησης, παρόμοιο με τις λειτουργικές ενισχύσεις που δίδονται σε όσες ΑΠΕ συμμετέχουν στους διαγωνισμούς, όπως ο προσεχής τον Σεπτέμβριο για 1.000MW για τους οποίους έχει δοθεί έγκριση από την Κομισιόν. 

Παρόμοιο σχήμα δεν λειτουργεί στην Ευρώπη, οπότε ας περιμένουμε τις λεπτομέρειες για να τοποθετηθούμε αναλυτικά.

Το σκεπτικό των RES PPA, τα οποία υποστηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποσκοπούν στη μείωση της κρατικής παρέμβασης  και στην ανάπτυξη και χρηματοδότηση νέων ΑΠΕ στη βάση ιδιωτικών συμβάσεων με κατάλληλους αγοραστές που έχουν solid balance sheet και είναι ικανοί και πρόθυμοι  να δεσμευτούν  μακροπρόθεσμα και για σημαντικές ποσότητες, καθιστώντας έτσι τα νέα  ΑΠΕ bankable.

Η πρώτη μας ανάγνωση είναι ότι η παρέμβαση αυτή θα καθυστερήσει ακόμα περισσότερο την πολυπόθητη και πολυδιαφημισμένη θετική επίδραση των νέων ΑΠΕ στις τιμές ρεύματος για όλους, συγχρόνως αφαιρώντας από την ευαίσθητη ενεργειακά βιομηχανία μας το μοναδικό εργαλείο που μπορεί να επιτρέψει την επιβίωσή της.

Υπάρχει μια νομοθετική πρωτοβουλία επί Χατζηδάκη που ήρθε στο πλαίσιο της απλοποίησης του αδειδοτικού ΑΠΕ και στην ουσία έχει δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στους επενδυτές. Αυτό είναι η υποχρέωση νέας ΑΕΠΟ από το μηδέν όταν γίνεται τροποποίηση των όρων της άδειας, ακόμα και αν πρόκειται να μικρύνει η συνολική ισχύς ή και το πολύγωνο εγκατάστασης των αιολικών ή των φωτοβολταϊκών. Όπως επισήμαναν χθες οι εκπρόσωποι της ΕΛΕΤΑΕΝ και του ΕΣΗΑΠΕ, σχετικά με το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, σε αυτό δεν περιλαμβάνονται ρυθμίσεις οι οποίες θα απλοποιούν το μεγαλύτερο «αγκάθι» της αδειοδοτικής διαδικασίας που είναι η λήψη ή η τροποποίηση ΑΕΠΟ. Όπως επεσήμανε ο αντιπρόεδρος του ΕΣΗΑΠΕ κ. Θανάσης Τσαντίλας, τη διετία από το 2018 έως το 2020, από τα 1.450 MW αιολικών πάρκων που εξασφάλισαν "ταρίφα" στις δημοπρασίες της ΡΑΕ, μόνο 250 MW έχουν κατασκευαστεί, παρότι διέθεταν ΑΕΠΟ (Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων), όρους σύνδεσης , είχαν εξασφαλίσει «ταρίφα» και είχαν καταβάλει και τις απαιτούμενες εγγυητικές επιστολές. Και αυτό κυρίως επειδή πρέπει να προχωρήσουν σε τροποποίηση της ΑΕΠΟ, η οποία είναι εξίσου χρονοβόρα σαν να την έβγαζες από την αρχή. Όπως εξηγούν οι επενδυτές, η τροποποίηση είναι απαραίτητη στα περισσότερα έργα, αφού απαιτούνται χρόνια για να ωριμάσουν και να πάρουν ΑΕΠΟ, και στο διάστημα αυτό η τεχνολογία έχει πλέον αλλάξει, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτούνται, για παράδειγμα, λιγότερες ανεμογεννήτριες με μεγαλύτερη ισχύ η κάθε μία. Και μαζί με την αλλαγή των τεχνικών προϋποθέσεων μπλέκεις σε ένα νέο λαβύρινθο για τη νέα ΑΕΠΟ…

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων αναφορικά με τη θέσπιση πλαφόν στους παραγωγούς, σημειώνει σε σημείωμά του προς το energypress ότι αποτελεί μια θετική εξέλιξη, πλην όμως εντοπίζει ένα πρόβλημα που θα δημιουργηθεί στα ΡΡΑ της βιομηχανίας με παραγωγούς ΑΠΕ, το οποίο προκύπτει ως αποτέλεσμα της μη δυνατότητας να  συνάπτονται διμερή συμβόλαια με φυσική παράδοση χωρίς η ενέργεια να περάσει υποχρεωτικά μέσα από το χρηματιστήριο και χωρίς οι συναλλαγές να γίνουν στην οριακή τιμή (ΟΤΣ).

Αναφορικά με τις αντιδράσεις των προμηθευτών ακόμα και κάποιων μεταξύ των καθετοποιημένων ως προς τη δυσκολία διαμόρφωσης των προσφορών τους λόγω αβεβαιότητας πρόβλεψης των τιμών για το επόμενο δίμηνο, δήλωσε ότι "επιβεβαιώνεται η ανάγκη λειτουργίας και στη χώρα μας προθεσμιακής αγοράς με ικανή ρευστότητα, όπως συμβαίνει σε όλες τις ευνομούμενες αγορές.  Δεν φταίει λοιπόν η ρύθμιση της κυβέρνησης, αλλά η στρεβλή λειτουργία της αγοράς".

Όχι μόνον δεν αυξήθηκε το wacc του ΑΔΜΗΕ σε 7,5% (από 6,9% που ήταν μέχρι τώρα) όπως είχε εισηγηθεί ο Διαχειριστής, αλλά οι πληροφορίες λένε ότι κατά τη χθεσινή ολομέλεια της Αρχής ελήφθη απόφαση για μείωση, στην τρέχουσα ρυθμιστική τετραετία, στο 6,1%. Θα δούμε τι έλαβε υπόψη η Αρχή και τι όχι, αλλά θυμάμαι ότι ο ΑΔΜΗΕ έλεγε ότι το Έσοδο δεν έχει αναπροσαρμοστεί κατάλληλα ώστε ο Διαχειριστής να εισπράττει τα προβλεπόμενα, τόσο για τα έργα που έχει ήδη ολοκληρώσει και ηλεκτρίσει, όσο και για τις αυξημένες λειτουργικές του δαπάνες. Και επιπλέον έχουμε ραγδαία μεταβολή των μακροοικονομικών συνθηκών, πράγμα που αποτυπώνεται στο κόστος δανεισμού για να γίνουν τα έργα.

Υπάρχει κίνδυνος για το ίδιο το επενδυτικό πρόγραμμα; Αυτό διαφαίνεται από όσα έχουν αναφέρει κύκλοι του Διαχειριστή, τη στιγμή μάλιστα που όλοι μιλάνε για την ανάγκη να επιταχυνθεί το εγκεκριμένο από τη ΡΑΕ επενδυτικό του πρόγραμμα ύψους 5 δισ. ευρώ έως το 2030 για να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι που θα αποτυπωθούν στο νέο ΕΣΕΚ.

Πρέπει να επισημανθεί, δε, ότι, ενώ το ύψος του wacc είναι κρίσιμο για την οικονομική βιωσιμότητα του Διαχειριστή ώστε να υλοποιεί απρόσκοπτα τις επενδύσεις του, ελάχιστη είναι η επίπτωση που έχει στον λογαριασμό του τελικού καταναλωτή.  Όπως έχετε ίσως διαβάσει, 1% χαμηλότερο wacc μεταφράζεται σε ετήσιο όφελος μόλις 1,70 με 2 ευρώ για έναν οικιακό καταναλωτή.

Και το ερώτημα είναι, τι συμφέρει τον καταναλωτή; Να γλιτώσει τα 2 ευρώ το χρόνο, ή να γίνουν ομαλά οι διασυνδέσεις που θα μειώσουν πολλαπλάσια τις ΥΚΩ και το ενεργειακό κόστος;

Δώστε βάση σε αυτά που είπε ο Γ. Περιστέρης στη Γενική Συνέλευση της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή για να έχετε μια αίσθηση αυτού που βλέπουμε συνολικά στην επιχειρηματική κοινότητα σχετικά με το πολυαναμενόμενο θεσμικό πλαίσιο για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα:

"Το 2010 κι ενώ είχαν δρομολογηθεί σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις στα θαλάσσια αιολικά πάρκα από Έλληνες και διεθνείς επενδυτές, που θα είχαν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ελληνική οικονομία και την ελληνική βιομηχανία, με μία ακατανόητη απόφασή της η τότε κυβέρνηση πάγωσε κάθε δραστηριότητα στον τομέα. Βρισκόμαστε σήμερα, 12 χρόνια μετά, ακόμα στο ίδιο σημείο. Κι ακόμα ψάχνουμε να βρούμε το άριστο, σε βάρος αυτού που μπορεί άμεσα να υλοποιηθεί και να φέρει ανάπτυξη και άμεσα οικονομικά οφέλη. Ας προχωρήσουμε επιτέλους με τις επενδύσεις που είχαν από το 2010 δρομολογηθεί κι ας δούμε και στην πορεία τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε. Αλλιώς θα συνεχίσουμε να βλέπουμε τα χρόνια να περνούν  χωρίς τίποτα τελικά να γίνεται".

Οι ενεργειακές κοινότητες είναι θεσμός που ανθεί σε άλλες χώρες και έχει ουσιαστικά αποτελέσματα σε αυτό που λέμε ενεργειακή δημοκρατία, δίνοντας δυνατότητες να εμπλακούν στην υπόθεση Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας άτομα και φορείς που δεν θα μπορούσαν αλλιώς. Στη χώρα μας, με το προφανές ταλέντο να ευτελίζουμε ακόμα και δοκιμασμένα σχήματα, οι ενεργειακές κοινότητες χρησιμοποιήθηκαν από πολλούς ως παράδρομοι για να ξεπεραστούν δυσκολίες και να βρεθούν μπροστά οι «έξυπνοι». Ειδικά από τη στιγμή που δόθηκε η δυνατότητα να μετατρέπονται σε Ανώνυμες Εταιρείες και να πωλούνται. Αλλά αυτό που μου διηγήθηκε άνθρωπος του χώρου δεν έχει προηγούμενο: Μεγάλο ιδιωτικό project ΑΠΕ μετατράπηκε σε ενεργειακή κοινότητα, πήρε τις  προτεραιότητες και τα προνόμια που επιφύλασσε ο νόμος στα συνεργατικά σχήματα και στη συνέχεια πουλήθηκε στους ίδιους αρχικούς ιδιώτες! Ας μην απορούν λοιπόν οι μέτοχοι πραγματικών κοινοτήτων που σταδιακά αντί για προνόμια θα θεσμοθετούνται εμπόδια στην ανάπτυξή τους...

Καταρχάς να πω ότι η ΔΕΠΑ Εμπορίας έκανε άριστα που έδωσε το αναλυτικό σημείωμα σχετικά με την εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών της, και ας είναι περίπλοκα αυτά τα θέματα για όσους δεν τα παρακολουθούν στενά. Η πληροφορία να είναι διαθέσιμη και από εκεί και πέρα ας κάνει ο καθένας (κυβέρνηση, αντιπολίτευση, δημοσιογράφοι) τη δική του δουλειά. Από αυτά που βλέπω θα σημειώσω προς ώρας δύο πράγματα:

Πρώτον, ότι το 2021 η εταιρεία αύξησε το μερίδιο αγοράς της κατά 41%, από 39% το 2020 σε 55%, το 2021. Αυτό δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης (που ενέσκηψε το τελευταίο τρίμηνο), αλλά προφανώς άλλων χειρισμών της διοίκησης, περιλαμβανομένης και της διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία το 2020 που έδωσε τη δυνατότητα στη ΔΕΠΑ να είναι ανταγωνιστική και να αυξήσει μερίδια. Η εταιρεία θα είχε λοιπόν, μόνον από την αύξηση του μεριδίου της, σημαντικά επιπλέον κέρδη τη χρονιά αυτή, τα οποία αυξήθηκαν έτι περαιτέρω από τη μεγάλη άνοδο  των τιμών του φυσικού αερίου το διάστημα Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου 2021.

Δεύτερον, ότι από τη διαπραγμάτευση και τη συμφωνία με τους Ρώσους που έγινε το 2021 για την τιμολόγηση του 2022, βλέπουμε τώρα και πράγματα που τότε δεν έγιναν γνωστά, όπως ότι κερδίσαμε, καθώς φαίνεται, 120 εκατ. ευρώ που δεν ήταν καθόλου δεδομένα. Αντιγράφω: «Ήδη από τον Αύγουστο του 2021 η Gazprom κατέθεσε επίσημο αίτημα ( price revision) στην ΔΕΠΑ Εμπορίας για αλλαγές στον τρόπο τιμολόγησης, με ισχύ των αλλαγών από τον ίδιο μήνα, το οποίο συνοδευόταν με  αλλαγές  στο σύνολο των όρων της σύμβασης μέχρι το 2026. Στο πλαίσιο αυτών των όρων ξεκίνησαν εμπορικές Διαπραγματεύσεις μεταξύ των δυο πλευρών οι οποίες ολοκληρώθηκαν με επιτυχία στις 27/12/2021. Τυχόν αποτυχία τους θα οδηγούσε σε διεθνή διαιτησία, όπως προβλέπεται από την σύμβαση, με χρονικό ορίζοντα 2 ή 3 ετών για να ολοκληρωθεί. Αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ήταν μεταξύ άλλων ότι η ΔΕΠΑ Εμπορίας απέρριψε και η πλευρά της Gazprom αποδέχτηκε να μην αναπροσαρμοστεί ο τρόπος τιμολόγησης της σύμβασης για το διάστημα 8/21 έως 12/21. Έτσι, η εταιρία απέτρεψε τον κίνδυνο να επιστρέψει έως 120 εκατομμύρια ευρώ στον προμηθευτή της».

Αυτά που καταγράφει το πόρισμα της ΡΑΕ για τις ζημιές που έχει υποστεί ο κλάδος προμήθειας ρεύματος είναι κοινό μυστικό για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, αλλά είναι η μισή εικόνα. Η άλλη μισή είναι η τεράστια ρευστότητα που χρειάστηκαν και συνεχίζουν να χρειάζονται οι εταιρείες, γεγονός που τις κάνει, αφενός μεν να «αιμορραγούν»  περαιτέρω, αφετέρου δε να λειτουργούν για πολύ μακρύ διάστημα υπό συνθήκες ασφυξίας. Όπως και να έχει, πάντως, τώρα και με τη «βούλα» της ΡΑΕ, τα δεδομένα είναι πάνω στο τραπέζι και συνεπώς κανείς δεν δικαιούται να λέει ότι δεν γνώριζε. Παρεμπιπτόντως, η πρόσφατη επιστολή του ΕΣΠΕΝ, μπορεί να ξαναδιαβαστεί…

Σημάδια εκτόνωσης στην διένεξη Λιβάνου - Ισραήλ με επίκεντρο το κοίτασμα φυσικού αερίου Καρίς μεταφέρει σημερινό ρεπορτάζ του Reuters, μετά και την επίσκεψη του Άμος Χοχστάιν στη Βηρυτό. Η διήμερη επίσκεψη ολοκληρώθηκε και φαίνεται ότι ο Λίβανος δεν θα επιμείνει στην θέση του για διεκδικήσεις στη λεγόμενη "Line 29", η οποία αγγίζει και το Καρίς, αλλά θα εστιαστεί στη "Line 23 και λίγο παραπέρα", όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το Reuters.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, για τον ενεργειακό απεσταλμένο των ΗΠΑ, θέμα σχετικά με το κοίτασμα Καρίς ήταν εκτός οποιασδήποτε συζήτησης. Άλλωστε, τις προηγούμενες μέρες, ισραηλινά ΜΜΕ όπως η αγγλόφωνη έκδοση της εφημερίδα Χααρέτζ επεσήμαιναν ότι η περιοχή του Καρίς δεν περιλαμβανότανστους χάρτες ο Λίβανος είχεκαταθέσει στον ΟΗΕ στο πλαίσιο των συζητήσεων για τον καθορισμό ΑΟΖ προ δεκαετίας.

Μάλιστα, η Χααρέτζ παρουσίασε και δορυφορική φωτό με το FPSO "Energean Power", προβάλλοντας την θέση του τελευταίου στον χάρτη και επισημαίνοντας ότι το FPSO και το κοίτασμα βρίσκονται 10 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά έξω από το σημείο που ο Λίβανος είχε υποδείξει ως τη δυνητική ΑΟΖ του.

Όπως είναι γνωστό, το θέμα ήρθε στην επικαιρότητα έπειτα από δηλώσεις του Προέδρου του Λιβάνου Μισέλ Αούν περί λιβανέζικης κυριαρχίας στο Καρίς, οι οποίες ακολούθησαν την άφιξη του Energean Power στο Καρίς την προηγούμενη εβδομάδα.Οι αιτιάσεις της Βηρυτού είχαν απορριφθεί κατηγορηματικά με κοινή δήλωση των ΥπουργώνΕξωτερικών, Άμυνας και Ενέργειας του Ισραήλ...

image.png

Οι Βρυξέλλες δεν φημίζονται για την ταχύτητα στη λήψη των αποφάσεων. Το είδαμε με το σχέδιο Ισπανίας - Πορτογαλίας, το βλέπουμε τώρα και με τον ελληνικό μηχανισμό παρέμβασης στη χονδρική αγορά ρεύματος. Αυτό που μου μεταφέρεται από την κυβέρνηση είναι ότι δεν έχουν καταγραφεί αντιρρήσεις από τα στελέχη της Κομισιόν, ωστόσο η διαδικασία έχει τους ρυθμούς της. Είναι έτσι; Θα δούμε, γιατί ακούω και άλλες εκδοχές για την ουσία των εκκρεμών θεμάτων, καθώς, όπως καταλαβαίνετε, τα λόμπι δουλεύουν... φουλ. Για να επιταχυνθούν οι ρυθμοί πάντως, όπως λένε από το ΥΠΕΝ, ο υπουργός Κώστας Σκρέκας, ο οποίος όπως θυμάστε είχε πάει ο ίδιος στις Βρυξέλλες για να παρουσιάσει την ελληνική πρόταση, θα έχει επαφή την Τρίτη στην Αθήνα με τη γενική διευθύντρια της DG Energy της Κομισιόν Ditte Juul -Joergensen. Το «άγχος» του υπουργού είναι να προλάβει να πάρει το πράσινο φως, να καταθέσει τη νομοθετική ρύθμιση στο νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ και βέβαια να εφαρμόσει το νέο σύστημα από 1ης Ιουλίου. Για να δούμε, μετά το "αρχική συμφωνία για τον νέο μηχανισμό που θα εφαρμοστεί στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από τον Ιούλιο" που ανακοίνωσε το ΥΠΕΝ στις 23 Μαϊου, πότε θα δούμε το τέλος και... τι τέλος θα δούμε!

Σας έχω γράψει κι εγώ για τις σπασμωδικές αποφάσεις και κινήσεις που κάνει η κυβέρνηση, υπό το βάρος της οργής των πολιτών και της πίεσης της αντιπολίτευσης, όσον αφορά τη διαχείριση του πραγματικά πολύ δύσκολου θέματος της ενεργειακής ακρίβειας. Αλλά τα λέει καλύτερα επί του θέματος ο (πρώτος μου διευθυντής) Κώστας Καλλίτσης:

«Αντί η επικοινωνιακή πολιτική να κληθεί να υπηρετήσει την άσκηση μιας δίκαιης και αυστηρής πολιτικής, η δημοσιονομική πολιτική κλήθηκε να υπηρετήσει τις ανάγκες της κυβερνητικής επικοινωνίας»

Μπορεί η μεταγραφική περίοδος στο ποδόσφαιρο να άνοιξε μόλις σήμερα και όλοι οι οπαδοί πλέον περιμένουν να δουν τι μεταγραφές θα κάνουν οι ομάδες τους, όμως η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων του ΥΠΕΝ Αλεξάνδρα Σδούκου έχει ήδη φροντίσει για την αναβάθμιση του επιτελείου της με μια νέα προσθήκη, από αυτές που οι συνάδελφοι του αθλητικού ρεπορτάζ θα χαρακτήριζαν “από το πάνω ράφι”.

Πρόκειται γαι τον Δημήτρη Καρδοματέα, ο οποίος προ ημερών προσελήφθη σε θέση μετακλητού συνεργάτη στο ιδιαίτερο γραφείο της κ. Σδούκου.

Ο κ. Καρδοματέας, ο οποίος το τελευταίο διάστημα δραστηριοποιούνταν ως ενεργειακός σύμβουλος, έχει διατελέσει, μεταξύ άλλων Γενικός Δ/ντής Στρατηγικής & Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ, πρόεδρος της ΜΟΔ και μέλος Δ.Σ. ENTSOG και GIE. Οι αναγνώστες του energypress τον ξέρουν βέβαια και από τα πολύ ενδιαφέροντα άρθρα του που σημειώνουν «πρωτιές» αναγνωσιμότητας...

Σχετικά με τις παρεμβάσεις στο ρεύμα, εκείνο που πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι, όπως έχουμε πεί και άλλες φορές, ότι τεχνικές μπορεί να υπάρχουν διάφορες (άλλες αρέσουν στην Κομισιόν, άλλες δεν αρέσουν, άλλες περνάνε, άλλες δεν περνάνε) αλλά στο τέλος εκείνο που μένει είναι το δει δη χρημάτων. Με λίγα λόγια, πόσα λεφτά έχεις για να ελαφρύνεις το βάρος των καταναλωτών. Και εγώ καινούργια λεφτά δεν βλέπω, εκτός και αν τα δώσει ο προϋπολογισμός. Ιδού τι εννοώ:

Πρώτον, επειδή οι προμηθευτές θα συνεχίσουν να αγοράζουν στην Οριακή Τιμή Συστήματος, όπως μέχρι τώρα, δεν μπορεί να υπάρξει οριζόντια μείωση των τιμών του ρεύματος όπως ίσως θα προσδοκούσε κανείς εάν πέρναγε η αρχική λύση που προωθούσε η κυβέρνηση.

Δεύτερον, τα «παλιά» έσοδα του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης παραμένουν περίπου ως έχουν: πλειστηριασμοί δικαιωμάτων ρύπων, επιστροφές από ταρίφες ΑΠΕ, πλεονάσματα ΥΚΩ.

Τρίτον, το νέο έσοδο του ΤΕΜ είναι τα υπερβολικά έσοδα των ηλεκτροπαραγωγών (λιγνίτες, νερά, φυσικό αέριο και κάποιες λίγες ΑΠΕ που έχει λήξει η 20ετία της σταθερής ταρίφας τους) που θα «πιάνονται» κατευθείαν στην πηγή, δηλαδή στην εκκαθάριση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Πόσα είναι αυτά; Είναι πολύ πρόσφατος ο υπολογισμός που έκανε η ΡΑΕ: 920 εκατ. το εξάμηνο, δηλαδή 1,850 δις για τον ένα χρόνο που θα ισχύσει ο ιδιότυπος αυτός κόφτης. Είναι αυτά καινούργια λεφτά; Για το ΤΕΜ είναι, αλλά για το συνολικό σύστημα, που μας ενδιαφέρει, δεν είναι. Διότι κατά το τελευταίο εξάμηνο, αυτά τα 920 εκατ. ευρώ διοχετεύθηκαν (όπως μας βεβαιώνουν κυβέρνηση και εταιρείες, μη φοβούμενες μάλιστα την έγερση ζητημάτων ανταγωνισμού) σε ελαφρύνσεις προς τους καταναλωτές (εκπτώσεις, διατήρηση σταθερών τιμολογίων κ.λπ.) και ό,τι απομένει θα φορολογηθεί με το 90% των περίφημων «ουρανοκατέβατων».

Τέταρτον, αν πάρεις «στην πηγή» από τους παραγωγούς (και κυρίως από τη ΔΕΗ, μην γελιόμαστε) αυτά τα 920 εκατ. στο εξάμηνο, θα πρέπει να αναπροσαρμόσουν τα οικιακά και επαγγελματικά τιμολόγιά τους στη λιανική, ιδίως τα σταθερά, αλλιώς θα μπαίνουν μέσα «με τα τσαρούχια». Αλλά όσο αυξάνουν τα ονομαστικά τιμολόγια των εταιρειών, τόσο μεγαλύτερα ποσά χρειάζεται το κράτος για επιδοτήσεις.

Πέμπτον, είναι γεγονός ότι η κυβέρνηση θα έχει μεγαλύτερη άνεση να διαχειριστεί με βάση κάποια κριτήρια και με καλύτερη στόχευση τα συνολικά χρήματα που θα δώσει για επιδοτήσεις. Στο τέλος της ημέρας όμως, για να ικανοποιήσει τους στόχους που έχει υποσχεθεί, αλλά και τις προσδοκίες που έχει ο καταναλωτής μετά τις πανηγυρικές εξαγγελίες, πρέπει να έρθει η τιμή της κιλοβατώρας όχι πάνω από τα 14 λεπτά (μιλάμε για το ανταγωνιστικό σκέλος, όχι στο σύνολο) δηλαδή να είναι αυξημένη μέχρι 30% σε σχέση με το γενικό τιμολόγιο της ΔΕΗ πριν την κρίση και μάλιστα για το μεγαλύτερο εύρος της κατανάλωσης και για όλους τους καταναλωτές. Για να γίνει κάτι τέτοιο, τα λεφτά που χρειάζεται να δοθούν από τον προϋπολογισμό είναι πολύ πολύ περισσότερα από το 1,1 δις. ευρώ που έχει εγγραφεί.

Έκτον, οι δυνατότητες του προϋπολογισμού μιας χώρας που έχει ως στόχο την επενδυτική βαθμίδα μέσα στο 2023 και σήμερα δυσκολεύεται πολύ να αντλήσει λεφτά από την αγορά με ικανοποιητικά επιτόκια, είναι πεπερασμένες και περιορισμένες. Εάν δοθούν τα χρήματα που απαιτούνται για να ελεγχθεί κάπως η φωτιά που έχει ανάψει στην κοινωνία από το εξωφρενικό ενεργειακό κόστος, τότε η τρύπα που θα ανοίξει στον προϋπολογισμό θα είναι δυσκόλως διαχειρίσιμη.

Έβδομον, γιαυτό οι εκλογές το Φθινόπωρο, μην σου πω και νωρίτερα, είναι μάλλον αναπόφευκτες…

Μπορεί η έκθεση της Κομισιόν να τοποθετεί το κλείσιμο της οικονομικής συναλλαγής για τη ΔΕΠΑ Υποδομών στα μέσα Ιουνίου, ωστόσο τα σύννεφα με τους Ιταλούς δεν έχουν πάψει να υπάρχουν. Δεν ξέρω τι εικόνα είχαν σχηματίσει (και προφανώς εδώ έχει ευθύνες το ΤΑΙΠΕΔ που έπρεπε να έχει ξεκαθαρίσει τα πράγματα) αλλά οι επιτελείς της Italgas είναι πολύ ενοχλημένοι, όπως μου μεταφέρεται… Βρε, μήπως το έχουν μετανιώσει με όλα αυτά που συμβαίνουν περί το φυσικό αέριο; Ή για τα –πράγματι- πολλά λεφτά που δώσανε;

Πάντως, κύκλοι της ΡΑΕ αναφερόμενοι στο θέμα που έχει προκύψει λένε ότι η Αρχή είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο ανεξάρτητα από το ποια εταιρεία έχει απέναντί της. Συμπληρώνουν ότι δεν θέλουν να δημιουργήσουν κανένα πρόσκομμα στην Italgas ως αγοραστή της ΔΕΠΑ Υποδομών, ούτε να της στερήσουν τη δυνατότητα χειρισμών σε ό,τι αφορά τη διοικητική και οργανωτική δομή της εταιρείας, αρκεί να τηρούνται όσα προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Παρόλα αυτά, από την ίδια πηγή προκύπτει η πληροφορία ότι η απόφαση της ΡΑΕ για την πιστοποίηση των εταιρειών διανομής (ΕΔΑ ΘΕΣΣ, ΕΔΑ Αττικής και ΔΕΔΑ), η οποία φαίνεται ότι έχει δημιουργήσει την ανησυχία στην Italgas, δεν πρόκειται να αλλάξει. Απλά είναι πιθανόν να υπάρξει αναλυτικότερη τεκμηρίωση και αποσαφήνιση των υποχρεώσεών τους στο κείμενο αιτιολόγησης της απόφασης.

Βλέποντας κανείς το κείμενο τεκμηρίωσης που συνοδεύει την ανακοίνωση της Κομισιόν για την εφαρμογή του Σχεδίου REPowerEU (δείτε εδώ), του σπουδαιότερου πλέον στρατηγικού σχεδίου της Ε.Ε., διαπιστώνει ότι τα δεδομένα που λαμβάνει υπόψη προέρχονται κατά κύριο λόγο από τα μοντέλα PRIMES που έχει τρέξει για λογαριασμό της Επιτροπής το εργαστήριο Ε3Μ Lab του ΕΜΠ που διευθύνει o καθηγητής Παντελής Κάπρος. Δεν είναι η πρώτη φορά (άλλωστε το green deal και το Fit for 55 στηρίχτηκαν επίσης στα μοντέλα του συγκεκριμένου εργαστηρίου), ωστόσο είναι πραγματικά εντυπωσιακό να συνειδητοποιεί κανείς το πόσο έχουν προχωρήσει στον τομέα αυτό οι έλληνες επιστήμονες. Αλλά να πω και κάτι ακόμα: Επειδή ο καθηγητής Κάπρος παρεμβαίνει συχνά δημοσίως για τα ενεργειακά θέματα, η εμπλοκή του στις επεξεργασίες της Κομισιόν είναι ένας λόγος παραπάνω για να παρακολουθεί κανείς με προσοχή τις επισημάνσεις του...