Ραδιενεργά

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει, αλλά έχει πράγματι βουήξει η δημόσια σφαίρα για ευθύνες του ηλεκτρικού δικτύου για τις πυρκαγιές και ειδικά για τη φωτιά στο Ρέθυμνο. Απο τον ΔΕΔΔΗΕ μου λένε ωστόσο ότι απο αλλού ξεκίνησε και κατά κανόνα ξέρουν τι λένε. Όχι ότι δεν χρειάζεται προσοχή και πρόνοια... Παντού και πάντα υπάρχουν φωτιές που προκαλούνται από τα ελεύθερα δίκτυα (στις ΗΠΑ είναι το 3%, εδώ σε εμάς είναι το 1%). Απλά να κρατάμε την ψυχραιμία μας και να ψάχνουμε την κάθε περίπτωση. Όχι εύκολες εξηγήσεις που απλώς ικανοποιούν το κοινό αίσθημα...

Μπορεί η αντιστάθμιση κινδύνου για τους προμηθευτές, όπως προβλέπεται στην ευρωπαϊκή οδηγία 2024/1711 να ενσωματώνεται τώρα στο εθνικό δίκαιο και να καλείται η ΡΑΑΕΥ να διαμορφώσει την σχετική "φόρμουλα", που όπως σας γράψαμε δεν συνιστά καθόλου απλή υπόθεση, ωστόσο το θέμα είναι γνωστό σε κύκλους της αγοράς με την τελευταία μάλιστα να έχει διατυπώσει προ καιρού προτάσεις και σχόλια επ' αυτού. 

Αξίζει να θυμίσουμε ότι ο ευρωπαϊκός σύνδεσμος των ανεξάρτητων προμηθευτών ενέργειας (EER) με πρόεδρο πλέον τον Γενικό Διευθυντή του ΕΣΠΕΝ, Μίλτο Ασλάνογλου, είχε ήδη τοποθετηθεί για το hedging obligation πριν ακόμη εκδοθεί η Οδηγία, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις στο πλαίσιο της σχετικής δημόσιας διαβούλευσης.

Η βασική φιλοσοφία της θέσης του EER είναι ότι οι υποχρεώσεις αντιστάθμισης κινδύνου πρέπει να είναι ευέλικτες και αναλογικές: να αφορούν το αποτέλεσμα της αντιστάθμισης και όχι τα μέσα που χρησιμοποιούνται, να περιορίζονται στα προϊόντα σταθερής τιμής, να μην οδηγούν σε υπερβολικά παρεμβατικό ρυθμιστικό έλεγχο, δεδομένου ότι ένας τέτοιος έλεγχος θα ήταν ιδιαίτερα πολύπλοκος στην εφαρμογή του και θα είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα, καθώς και να λαμβάνουν υπόψη τόσο το κόστος των margin calls όσο και τον κίνδυνο του over-hedging.

Συνεχίζει το σίριαλ με τα πρόστιμα στους φωτοβολταϊκούς χωρίς μήνες μετά να υπάρχει μια ξεκάθαρη εικόνα τι «μέλει γενέσθαι» με άλλους να πληρώνουν (με παρακράτηση από τις πληρωμές που δικαιούντο) και άλλους να έχουν πετύχει προσωρινή παύση μέσω δικαστικής οδού.

Τα παραπάνω αφορούν τα πρόστιμα λόγω μη εγκατάστασης set-point, με τον «λογαριασμό» να περιλαμβάνει μια ακόμη κατηγορία, αυτή με τους «παραβάτες» της Ομάδας Β που δεν υπάκουσαν στις εντολές αποκοπής των Διαχειριστών. Το ένα έχει κολλήσει στα «εξώδικα» με το «μπαλάκι» να βρίσκεται στο ΥΠΕΝ για τα περαιτέρω, ενώ το άλλο στη Ρυθμιστική Αρχή, παραμένοντας σε εκκρεμότητα που θέλοντας και μη κάποια στιγμή πρέπει να κλείσει.

Θα αναφέρω μονάχα ότι, από όσο μαθαίνω, «παραβάτες» ως προς την υποχρέωση εγκατάστασης εξοπλισμού set-point συνεχίζουν να υπάρχουν με την νέα λίστα να «τρέχει» από 1/1/2026 όπως προβλέπει ο νόμος. Τώρα δεν ξέρω πόσο νόημα έχει να έρθουν να προστεθούν κι άλλα πρόστιμα όταν δεν έχει ξεκαθαρίσει τι θα γίνει με τα παλιά..   

Λίγες μέρες μετά τα «αποκαλυπτήρια» της πρότασης για την μεταρρύθμιση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ε.Ε., με την Κομισιόν να εμφανίζεται, τουλάχιστον στα λόγια, πιστή στην «πράσινη» πυξίδα, ρώτησα στέλεχος της αγοράς τι βλέπει στο "δια ταύτα" για τα έργα CCS. «Δεν θα ληφθεί κανένα FiD (τελική επενδυτική απόφαση) από κανέναν αν δεν γίνουν πιο σταθερές οι παράμετροι του θέματος, με κυριότερη εξ' αυτών την τιμή του CO₂» μου απάντησε.

Όπως προσθέτει, κάποιες αποφάσεις φαίνεται να πηγαίνουν προς τα πίσω, με το CCS, ωστόσο, να διατηρεί περισσότερες πιθανότητες έναντι άλλων καινοτόμων τεχνολογιών να προχωρήσει προς υλοποίηση μιας και συνιστά την μοναδική διέξοδο για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, αίτημα που παραμένει ενεργό.

Επομένως, το CCS υπάρχει, υφίσταται, αναμένοντας ωστόσο τις «κατάλληλες συνθήκες». Τα λέω όλα αυτά γιατί πολλά χρονοδιαγράμματα για τα εν Ελλάδι έργα περιλαμβάνουν «ορόσημα» εντός του 2026, πράγμα που δεν βλέπω να επιβεβαιώνεται στο τέλος.  

Ο γνωστός …κύκλος της βιομηχανίας, παίρνοντας ερέθισμα από το άρθρο μας που αναφερόταν στην έκθεση της  BEYOND FOSSIL FUELS μου έστειλε το εξής σχόλιο:

Η μελέτη επάρκειας όποτε τελειώσει και εφόσον δημοσιευτεί, ως οφείλουν οι αρμόδιοι, αφήνει ήδη πολλά ερωτηματικά ως προς την συνεχή αλλαγή των σεναρίων ειδικά για το πόσες μονάδες αποθήκευσης θα έχουμε και πότε.

Αλήθεια μήπως η προσπάθεια να προκύψει ότι υπάρχει πρόβλημα επάρκειας ή ευελιξίας,  κάπου στο 2027-2029,  στο ελληνικό σύστημα, συναρτάται με τη "σκόπιμη" καθυστέρηση των έργων αποθήκευσης; Παραθέτω αυτούσιο το τμήμα από την εν λόγω έκθεση που αφορά την χώρα μας:

"When designing a capacity mechanism, priority should be given to ensuring the country’s energy security while minimising costs for consumers. If the government is seeking to set up a mechanism to support its ambition to be an energy exporter, it appears that an apparent wealth transfer is set to take place between consumers (households and industries) – who will pay for the capacity mechanism through levies on their bills – and the energy companies who are benefiting from energy exports, and government who benefits from tax revenues".

Με αφορμή το άρθρο μας για τη διασύνδεση των προμηθευτών με την ΑΑΔΕ, πηγές από την αγορά έσπευσαν να μου επισημάνουν το ενδιαφέρον υπόβαθρο μιας ιστορίας που κρατάει εδώ και 2 χρόνια και λέει πολλά για το πως βλέπει το κράτος την ιδιωτική πρωτοβουλία. Μου λένε λοιπόν ότι ο νόμος που δίνει πρόσβαση στους προμηθευτές στα στοιχεία της ΑΑΔΕ έχει ψηφιστεί από τον Απρίλιο του 2024 και ακόμη και σήμερα, 2μιση σχεδόν χρόνια μετά, οι ιδιώτες ακόμη παλεύουν να βγάλουν άκρη με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Στο ενδιάμεσο διάστημα οι προμηθευτές είτε ξεχωριστά, είτε μέσω του Συνδέσμου τους, απέστειλαν σειρά επιστολών, emails, έσπασαν κυριολεκτικά τα τηλέφωνα για ένα θέμα που θα έπρεπε να προχωράει με μια απλή αίτηση.

Χρειάστηκε να φτάσει καλοκαίρι του 2026 για να πάρει ο ΕΣΠΕΝ μια απάντηση από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στην οποία μάλιστα το Υπουργείο αναφέρει ότι απαιτείται ξεχωριστή νομική αξιολόγηση για να κριθεί εάν πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις πρόσβασης στα στοιχεία της ΑΑΔΕ. Δηλαδή, υπάρχει ακόμη και σήμερα η πιθανότητα ένας ιδιώτης προμηθευτής να μην πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις, τη στιγμή που ο νόμος που ψηφίστηκε την άνοιξη του 2024 τους συμπεριλαμβάνει εν συνόλω και χωρίς αστερίσκους.

Αυτά βλέπουν και βιώνουν οι ιδιώτες προμηθευτές γι’ αυτό και συνεχίζουν να διατηρούν τις επιφυλάξεις τους για το αν τελικά θα καταφέρουν να βγάλουν άκρη παλεύοντας να πείσουν το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τα αυτονόητα.

Στο τέλος Ιουλίου αναμένεται η ρυθμιστική απόφαση που θα θεσπίζει τα λεγόμενα «ευέλικτα σταθερά τιμολόγια ρεύματος, τα οποία θα έχουν γαλάζιο χρώμα, όπως σημείωσε σε πρόσφατη τηλεοπτική του συνέντευξη ο Αντιπρόεδρος του κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ, Δημήτρης Φούρλαρης. Αναφερόμενος στην ειδοποιό διαφορά των συγκεκριμένων συμβολαίων από τα κλασικά μπλε τιμολόγια, ο κ. Φούρλαρης σημείωσε πως και σε αυτά τα προϊόντα οι χρεώσεις δεν θα εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, ενσωματώνοντας ωστόσο κάποιο στοιχείο ευελιξίας.

Ένα τέτοιο στοιχείο θα μπορούσε να είναι η διαφοροποίηση της χρέωσης ανά κλίμακα κατανάλωσης. Έτσι, ένα γαλάζιο προϊόν θα μπορούσε να έχει άλλη σταθερή τιμή για τις πρώτες 200 κιλοβατώρες μηνιαίας κατανάλωσης, διαφορετική τιμή για το τμήμα της κατανάλωσης από 200 έως 400 κιλοβατώρες, και διαφορετική χρέωση για τις επιπλέον κιλοβατώρες. Ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ σημείωσε ότι ήδη όλοι οι προμηθευτές έχουν λανσάρει τουλάχιστον ένα ευέλικτο σταθερό προϊόν, το οποίο μετά τη ρυθμιστική απόφαση θα υπαχθεί στη νέα κατηγορία, αποκτώντας γαλάζιο «χρώμα».

Ο κ. Φούρλαρης πρόσθεσε πως ολοένα περισσότεροι καταναλωτές αναζητούν «ορατότητα» για το ενεργειακό τους κόστος. Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί τα σταθερά τιμολόγια βρίσκονται σε ανοδική τάση, καταλαμβάνοντας σήμερα μερίδιο 31% περίπου στα οικιακά προϊόντα. Ακόμη και τώρα, πάντως, η πλειονότητα των νοικοκυριών βρίσκεται σε κάποιο πράσινο τιμολόγιο, με το συγκεκριμένο «χρώμα» να έχει μερίδιο 54%.

Τον τίτλο του ενεργειακού προγράμματος με τον μεγαλύτερο εκτροχιασμό από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, κερδίζει…. επάξια το «Συστήματα αποθήκευσης στις επιχειρήσεις», όπως σημείωσε ο Στέλιος Ψωμάς, Ενεργειακός Σύμβουλος και Σύμβουλος Στρατηγικής του ΣΕΦ, στην παρουσίαση του Οδικού Χάρτη του Συνδέσμου για την ελληνική αγορά την περίοδο 2026-2030. Υπενθύμισε ότι το πρόγραμμα ξεκίνησε με αρχικό προϋπολογισμό 153 εκατ. ευρώ περίπου (από το Ταμείο Ανάκαμψης), ο οποίος στην πορεία «ψαλιδίστηκε» στα 27 εκατ. ευρώ, ενώ τελικά η προθεσμία του RRF (στο τέλος Ιουνίου) εξέπνευσε χωρίς να υπάρξει η παραμικρή επιδότηση.

Ακόμη χειρότερα, όπως συμπλήρωσε, ακόμη και μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει υπάρξει ούτε ανακοίνωση, ούτε έστω κάποιο ανεπίσημο «σήμα» από το ΥΠΕΝ, σχετικά με την «τύχη» των αιτημάτων που υπέβαλαν εταιρείες διεκδικώντας επιδότηση, αλλά και κανένα «σήμα» από το ΥΠΕΝ . «Ας βγάλει το υπουργείο έστω μία ανακοίνωση ότι καμία αίτηση δεν πληρούσε τα κριτήρια. Πρόκειται για ρεκόρ αποτυχίας. Θα πρέπει να αναζητηθούν ευθύνες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Για να δούμε ρε Αλέκο, τι θα μας πείς…» άκουσα να μονολογεί στη χθεσινή Γενική Συνέλευση της AKTOR, όταν ξεκίναγε να μιλάει ο Αλέξανδρος Εξάρχου, ένας από τους γνωστούς μικρομετόχους που συμμετέχουν σε όλες σχεδόν τις Συνελεύσεις των μεγάλων εταιρειών (παρεμπιπτόντως θαυμάζω πολύ το πάθος και την προσήλωσή τους στη μετοχική ιδέα, κάποιοι μάλιστα κάνουν και ουσιώδεις παρεμβάσεις). Και βέβαια ο …Αλέκος  είπε στους μετόχους και σε όλους τους ενδιαφερόμενους, με στοιχεία και αριθμούς, κυρίως σε ότι αφορά την δανειακή «υγεία» του Ομίλου, ότι «ο Άκτορας επέστρεψε». Τα διαβάσατε αυτά στο χθεσινό και στο σημερινό μας ρεπορτάζ.

Για το παραπολιτικό του πράγματος, να καταγράψουμε και την ατάκα άλλου μικρομετόχου που ήταν επίκαιρη λόγω μουντιάλ: «Βλέπω κ. Εξάρχου ότι κάθεστε στη μέση. Μας φέρνει συνειρμούς με το χθεσινό αγώνα Αγγλίας – Αργεντινής και το ρόλο του …Μέσι»!

Σίγουρα δεν πρόκειται για φούσκα ή «υπερβολές» περί κύματος (ή καλύτερα περί κυμάτων) μπαταριών στη γειτονική αγορά της Βουλγαρίας. Έγκυρος αναλυτής της εκεί αγοράς βεβαιώνει ότι αυτή τη στιγμή οι γείτονες μετράνε 4,5 GW εν λειτουργία, θα φτάσουν τα 5 GW μέχρι το τέλος του χρόνου και βάζουν στόχο τα 6 GW στο τέλος του 2027. Υπενθυμίζω ότι η Ελλάδα είναι γύρω στα 550 MW σήμερα, με στόχο να φτάσει τα 3 GW στο τέλος του 2028. Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο που έμαθα και σας το μεταφέρω είναι ότι από τα 4,5 GW το 60% αφορά 2ωρες μπαταρίες και το 40% 4ωρες.

Στην ερώτηση «γιατί έτσι η Βουλγαρία;» ο Βούλγαρος αναλυτής απάντησε: «Εσείς success story στη διείσδυση των φωτοβολταϊκών» (αλήθεια είναι αυτό αν δει κανείς τον τελευταίο απολογισμό του ΣΕΦ) και «εμείς success story στη διείσδυση των μπαταριών». Σύμφωνα με τον ίδιο, «υπάρχουν ενδείξεις ότι η αγορά της Ελλάδας επηρρεάζεται, σε κάποιο βαθμό, από τις μπαταρίες της Βουλγαρίας, αλλά δεν είναι απολύτως τεκμηριωμένο». Θα περιμένουμε λοιπόν κι εμείς την τεκμηρίωση και θα επανέλθουμε...

«Μια ιστορία που ταλανίζει τον σύνδεσμο από το 2014. Για κανένα άλλο θέμα δεν έχουμε ξοδέψει περισσότερο χρόνο. Έχουμε κάνει 23 Διοικητικά Συμβούλια που συζητήσαμε αυτό το θέμα». Τα λόγια είναι του Στέλιου Ψωμά κατά την χθεσινή παρουσίαση του Οδικού Χάρτη για τον κλάδο των φωτοβολταϊκών και αναφέρεται στο θέμα της ανακύκλωσης φωτοβολταϊκών, όπου ο ΣΕΦ, όπως σας γράφουμε σήμερα, προχώρησε σε νέα πρόταση προς το ΥΠΕΝ και τον ΕΟΑΝ.

Πάντως, από το 2014 μέχρι το 2026 μετράμε 12 συναπτά έτη και είναι άγνωστο πόσα θα μετρήσουμε ακόμα, καθώς η συζήτηση συνεχίζεται. Για να μένει επί τόσα χρόνια άλυτο το θέμα, κάτι δεν πάει καλά. Και συνήθως το φταίξιμο δεν είναι σε μια πλευρά και μόνον. Το δεύτερο που θέλω να σημειώσω είναι ότι χρειάζεται προσοχή γιατί πάει να συμβεί το ίδιο πράγμα με την ανακύκλωση των μπαταριών. Τα πρώτα έργα μπαίνουν στην πρίζα χωρίς να έχει υπάρξει καμία μέριμνα για το τέλος ανακύκλωσης, δηλαδή για το πως και πότε θα καταβληθεί. Αν το ένα φιάσκο είναι ενοχλητικό, το δεύτερο θα είναι εξοργιστικό... "Και έσται η εσχάτη πλάνη χείρων της πρώτης" που λέει και ο ευαγγελιστής!

Δεν χρειάζεται να σας το πω, όλοι οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ ξέρουν ότι ο ΔΕΔΔΗΕ βρίσκεται εξ αντικειμένου, ως Διαχειριστής των δικτύων διανομής, στο επίκεντρο όλης σχεδόν της νέας ενεργειακής πραγματικότητας: Συνδέσεις ΑΠΕ, έξυπνοι μετρητές, τηλεμετρήσεις, πιστοποιήσεις δεδομένων, ρευματοκλοπές, καταμετρήσεις κλπ. Δηλαδή μια γκάμα πραγμάτων από τα «μεγάλα» μέχρι τον τελικό καταναλωτή. Και βέβαια «ακούει» πολλά και από πολλούς, είτε φταίει είτε δεν φταίει!

Γιατί σας το γράφω; Διότι εκτός από τη γκρίνια, ακούω και καλά λόγια από «την πιάτσα», για το γεγονός ότι επ΄εσχάτοις δείχνει σταθερά να επικοινωνεί με τους φορείς της αγοράς προκειμένου να ενημερώνει, να συγκεντρώνει παρατηρήσεις, σχόλια επί των πεπραγμένων του και γενικά να λαμβάνει υπόψη τα ερεθίσματα που δέχεται για να καλυτερεύει τη λειτουργία και τις υπηρεσίες του. Πρόκειται σίγουρα για ένα καλό βήμα, και προφανώς όλοι περιμένουν να δουν κι άλλα προς αυτή την κατεύθυνση...

Σας έγραψα για τα –σημαντικά- τελικά κόστη ρεύματος ακόμα και όταν οι τιμές της DAM είναι μηδενικές, και θυμήθηκα τη συζήτηση που είχα πριν μερικούς μήνες με τη Στέλλα Ζαχαρία, Διευθύνουσα Σύμβουλο της Optimus, στην οποία η συνομιλήτριά μου είχε «προφητικά» επισημάνει την εξέλιξη αυτή, περιγράφοντας και τους όρους για να αμβλυνθεί το πρόβλημα: Πρώτον συμμετοχή των μπαταριών στην Αγορά Εξισορρόπησης και όχι μόνον λειτουργία τους με βάση το arbitrage. Δεύτερον, εγκατάσταση ευέλικτων ΑΠΕ, Τρίτον, συμμόρφωση των παραγωγών με τις οδηγίες των ΦΟΣΕ και εμπιστοσύνη των Διαχειριστών στις δυνατότητες των ΑΠΕ. Τέταρτον, ρευστότητα στην Intraday για διόρθωση σύμφωνα με τα τελευταία forecast.

Ισχύουν ακόμα νομίζω…
 

Αν και το τελευταίο χρονικό διάστημα όντως η ελληνική αγορά επόμενης Ημέρας κινείται σε πιο ανταγωνιστικά επίπεδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, αυτό δεν «μεταφράζεται» σε όφελος που μετακυλίεται αυτόματα στις βιομηχανίες. Όπως επισήμαναν στελέχη της διοίκησης της ElvalHalcor στη χθεσινή ενημερωτική συνάντηση με τους δημοσιογράφους, συχνά παραγνωρίζεται το γεγονός ότι οι καταναλωτές επιβαρύνονται και με το κόστος των Λογαριασμών Προσαυξήσεων – το οποίο κάθε άλλο παρά αμελητέο είναι.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ναι μεν η DAM είναι μηδενική, ωστόσο οι Λογαριασμοί Προσαυξήσεων διαμορφώνονται ακόμη και στα 40 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Επομένως, είναι παραπλανητική η εικόνα του «ταμπλό» του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, που φαίνεται να υπονοεί πως η ενέργεια τότε είναι… δωρεάν για τη βιομηχανία.  

Όπως επισημάνθηκε για την Elvalhalcor η ενέργεια δεν αποτελεί τόσο μεγάλη συνιστώσα του κόστους παραγωγής, όσο π.χ. ισχύει για τις χαλυβουργίες. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει πως για τον Όμιλο δεν αποτελεί αγκάθι το γεγονός ότι το κόστος ηλεκτρισμού για τις ελληνικές βιομηχανίες είναι διαχρονικά από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη.

Σε αναβρασμό βρίσκεται η αγορά των μπαταριών με την επίμαχη ρύθμιση που περιλαμβάνει το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τα νερά και σας έγραψε εχθές το energypress σχετικά με τα έσοδα των μπαταριών από τους διαγωνισμούς. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η εν λόγω διάταξη, όπως μου επισημαίνουν, είναι σε (νομική) αντίθεση με όσα έχουν υπογράψει οι επενδυτές στη σύμβαση με τον ΔΑΠΕΕΠ και έρχεται εκ των υστέρων να αναθεωρήσει αναδρομικά υπογεγραμμένες συμβάσεις.

Η σύμβαση προβλέπει την εφαρμογή της εκκαθάρισης και μεθοδολογίας υπολογισμού των εσόδων από την έκδοση της άδειας λειτουργίας (άρα με την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής λειτουργίας), ενώ η προτεινόμενη διάταξη του νομοσχεδίου μετά το πέρας του πρώτου τριμήνου από την έναρξης της δοκιμαστικής λειτουργίας που δύναται να διαρκέσει κατά μέγιστο έως έξι μήνες. Κύριος είδε τι ισχύει τελικά...

Σας παραθέτω λοιπόν όσα μου έγραψαν στο energypress και αναμένεται να επισημάνουν τόσο στη διαβούλευση του νομοσχεδίου όσο και κατ’ ιδίαν στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου.

Μου γράφουν λοιπόν τα εξής:

• Η έκδοση της Άδειας Λειτουργίας ενός ΣΑΗΕ μπορεί να καθυστερήσει εξαιτίας παραμέτρων εκτός της σφαίρας επιρροής του επενδυτή.
• Σύμφωνα με το άρθρο 27 του ν. 4951/2022, η περίοδος της δοκιμαστικής λειτουργίας ενός σταθμού μπορεί να φτάσει τους 10 μήνες, με τη σύμφωνη γνώμη του ενδιαφερομένου και του αρμόδιου Διαχειριστή, ειδικά σε ό,τι αφορά τους τελευταίους 4 μήνες.
• Η προς διαβούλευση ρύθμιση καταργεί την εφαρμογή των κινήτρων αποδοτικής συμμετοχής στις αγορές της περ. 3Γ της παρ. 3 για το χρονικό διάστημα μεταξύ των πρώτων 3 μηνών και της έκδοσης της Άδειας Λειτουργίας, οδηγώντας σε επαχθέστερο τρόπο εκκαθάρισης και εφαρμογής της μεθοδολογίας που θα ισχύει από την έκδοση της Άδειας Λειτουργίας και μετά.
• Όλες οι Συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης ΣΑΗΕ που έχουν υπογραφεί μέχρι σήμερα αναφέρουν ρητά ότι ισχύουν από την υπογραφή τους και έχουν διάρκεια δέκα (10) ετών, αρχομένη από την ημερομηνία έκδοσης των Αδειών Λειτουργίας των ΣΑΗΕ.

Είναι δεδομένο ότι με την υπό διαβούλευση τροποποίηση, ο νομοθέτης επεμβαίνει αναδρομικά σε ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις, μάλιστα με ελλιπή εφαρμογή της μεθοδολογίας, γεγονός που θα οδηγήσει σε περιορισμένα έσοδα για τους επενδυτές, τιμωρώντας τους στην περίπτωση καθυστέρησης έκδοσης της Άδειας Λειτουργίας για διάστημα μεγαλύτερο των 3 μηνών από την έναρξη της δοκιμαστικής λειτουργίας.

Από την άλλη, το πραγματικό τεστ είναι όταν από σήμερα το βράδυ μπει σε εφαρμογή ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν και φυσικά αν ο Αμερικανός Προεδρος κάνει πράξη την απειλή του.

Στην ανάγκη να περιληφθούν και τα φωτοβολταϊκά που εγκαταστάθηκαν παίρνοντας ταρίφα από διαγωνισμούς, στις όποιες ρυθμίσεις αποφασιστούν για τα έργα που έχουν διοικητικά καθορισμένη ταρίφα, αναφέρεται αναγνώστης, δίνοντας και στοιχεία τεκμηρίωσης. Γράφει συγκεκριμένα:

Διαβάσαμε πρόσφατα ότι μάλλον θα μείνουν έξω από παρατάσεις συμβάσεων και εμπροσθοβαρή αύξηση ταρίφας τα έργα των διαγωνισμών. Τα έργα αυτά έχουν κατά κανόνα μικρότερη Τιμή Αναφοράς ακόμα και από έργα που πήραν διοικητικά Τιμή Αναφοράς μετά από 3 χρόνια, όπου και το κόστος εξοπλισμού ήταν μικρότερο.

Σύμφωνα με τα έγκυρα δεδομένα της International Renewable Energy Agency (IRENA), το κόστος ανά έτος των ΦΒ πανέλων έχει ως εξής:

Avg module price ($/W)

2019    0.252

2020    0.226

2021    0.234

2022    0.217

2023    0.261

2024*  0.145 IRENA (Q1 2024)

Το συνολικό κόστος εγκατάστασης ανά έτος:

Year       Installed cost ($/W)

2019      0.995

2020      0.857

2021      0.857

2022      0.876

2023      0.832

2024      0.691

Όπως φαίνεται ξεκάθαρα, το συνολικό κόστος αρχομένου του 2019 πέφτει ανά έτος και μάλιστα το 2024 καταρρέει. Συνεπώς θα ήταν αδικία τα εν λόγω πάρκα, που δεν είναι και λίγα, να μείνουν εκτός, παρότι έχουν υποστεί τις ίδιες περικοπές και ζημίες.

Όποιος μιλάει με την ενεργειακή αγορά, βλέπει ότι η προσοχή των παιχτών είναι επικεντρωμένη στην αναζήτηση ευκαιριών που "σχεδόν σίγουρα" μπορούν να φέρουν μεγάλα αποτελέσματα. Υπάρχει μια ορολογία γνωστή ως «resetting expectations» που αναφέρεται σε περιπτώσεις που λαμβάνει χώρα κάτι μεγάλο, όπως παραδείγματος χάριν ένας πόλεμος, και επαναπροσδιορίζει τις προσδοκίες της αγοράς, είτε προς τα πάνω, είτε προς τα κάτω. Στην προκειμένη περίπτωση, ο «δείκτης» δείχνει προς τα πάνω, πράγμα που μπορεί κανείς να το δει σε πολλούς υποτομείς της αγοράς ενέργειας, από το φυσικό αέριο μέχρι την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας στην χονδρεμπορική αγορά, τις μπαταρίες, αλλά και αλλού. Δεν είναι της παρούσης να το αναλύσουμε.

Μιλώντας πάντως για μπαταρίες (όπου, σε παράφραση της γνωστής ρήσης, οι πρώτοι τα παίρνουν όλα...), ολοένα και περισσότερο έχει αρχίσει να ακούγεται το αυτονόητο, ότι δηλαδή, όσο κι αν είναι απαραίτητες, δεν πρόκειται να λύσουν "με το καλημέρα"  το πρόβλημα των αρνητικών τιμών ή και των περικοπών. «Δεν γίνονται τα πράγματα τόσο αυτόματα» ειπώθηκε χαρακτηριστικά ενώ άκουγε ο πλέον αρμόδιος του ΥΠΕΝ που καλείται να βρει τη «χρυσή τομή» μεταξύ επιβράδυνσης και επιτάχυνσης στην εγκατάσταση μπαταριών.

Συμπέρασμα: Η εικόνα είναι πιο σύνθετη από ότι αποτυπώνεται σε «πρώτη ανάγνωση» με τις δεύτερες και τρίτες να βεβαιώνουν ότι το παιχνίδι γίνεται ολοένα και πιο σκληρό.