Αργύρης Δεμερτζής: Με πίεση Κομισιόν στη Βουλή το νομοσχέδιο για την ενέργεια

Με πρωτοβουλία των Επιτρόπων Οικονομικών Υποθέσεων Όλι Ρεν και Ανταγωνισμού Χοακίν Αλμούνια η υπηρεσιακή ιεραρχία των Βρυξελλών καλεί την Αθήνα να προσέλθει επειγόντως σε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων με την Κομισιόν για την απελευθέρωση της εγχώριας αγοράς ενέργειας.

Σ τις αρχές της εβδομάδας, ενώ ετοιμαζόταν η αλλαγή φρουράς στην κορυφή της πολιτικής ηγεσίας, με την αποχώρηση της Τίνας Μπιρμπίλη και την ανάληψη του χαρτοφυλακίου της από τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος έφτασε επιστολή των Βρυξελλών. Με αυτή η Κομισιόν παράλληλα με την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων καλεί την κυβέρνηση να προωθήσει αμέσως το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή.

Πρόκειται για ανατροπή της συμφωνίας, που είχε επιτευχθεί την περασμένη άνοιξη, η οποία έδινε χρονική άνεση στην Ελλάδα να προετοιμάσει την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, ώστε να μην συμπέσει με την περαιτέρω αποκρατικοποίηση της ΔΕΗ.

Τότε ο Γ. Παπακωνσταντίνου ως υπουργός Οικονομικών και η Τίνα Μπιρμπίλη ως υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος είχαν ζητήσει με κοινή επιστολή τους από τους επιτρόπους Ρεν και Αλμούνια να αποδεχτούν ότι δεν είναι συμβατή η παραχώρηση λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ σε τρίτους, με ταυτόχρονη πώληση μετοχών της ΔΕΗ.

Με το επιχείρημα ότι αυτό θα επηρεάσει δυσμενώς τη χρηματιστηριακή αξία και την τιμή πώλησης του μεριδίου μετοχών της ΔΕΗ.

Νέα δεδομένα

Οι αντιδράσεις που εκδηλώνονται για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ φαίνεται ότι προβληματίζουν τις Βρυξέλλες και δημιουργούνται νέα δεδομένα. Οι προηγούμενες συμφωνίες καλής πίστης ανατρέπονται.

Οι συνθήκες συνεννόησης και ανοχής δίνουν τη θέση τους στις πιέσεις, όπως δείχνουν οι πρωτοβουλίες των αρμόδιων επιτρόπων, χρησιμοποιώντας ως προπομπό την υπηρεσιακή ιεραρχία των Βρυξελλών. Τα σχετικά μηνύματα γίνονται αντιληπτά στην Αθήνα και αρχίζει αγώνας δρόμου για να κατατεθεί το σχετικό νομοσχέδιο από τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου στις επόμενες ημέρες, ενδεχομένως πριν από το τέλος του Ιουνίου, στη Βουλή.

Χρονοδιαγράμματα

Οι προσπάθειες για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας έχουν προχωρήσει σημαντικά τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εγχώριο επίπεδο. Η ελληνική κυβέρνηση πρότεινε τη λύση της ανταλλαγής ενέργειας μέσω των swaps της ΔΕΗ για την είσοδο ιδιωτών στην εκμετάλλευση του λιγνίτη. Και η Κομισιόν ολοκλήρωσε διαδικασία ελέγχου της αγοράς (markettest), θέτοντας την ελληνική πρόταση στην κρίση των παικτών της εγχώριας και της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.

Παράλληλα, στις αρχές του Ιουνίου εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο και εν συνεχεία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος, που προβλέπει την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Η ψήφιση και η εφαρμογή του σχετικού νομοσχεδίου έχουν περιληφθεί ως υποχρέωση της χώρας στο Μνημόνιο, με προθεσμία μέχρι το τέλος Ιουνίου. Σημειώνεται ότι η αρχική προθεσμία που είχε τεθεί στο Μνημόνιο για τη θεσμοθέτηση κανονιστικού πλαισίου απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας ήταν στο τέλος Μαρτίου 2011.

Αυτό προέβλεπαν οι Ευρωπαϊκές Οδηγίες του λεγόμενου 3ου Ενεργειακού Πακέτου, που εναρμονίζονται με το σχετικό νομοσχέδιο.

Οι δεσμεύσεις Παπακωνσταντίνου

Η ΔΗΛΩΣΗ του Γ. Παπακωνσταντίνου, κατά την παρουσίαση των προγραμματικών θέσεων του Υπουργείου του στη Βουλή, ότι «είναι άμεσος αναπτυξιακός στόχος και υποχρέωσή μας στο πλαίσιο της Ε.Ε. να προχωρήσουμε πιο εντατικά στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας», είναι ενδεικτική της νέας κατάστασης που έχει διαμορφωθεί.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόνισε ακόμη ότι «η κυβέρνηση θα προχωρήσει την απελευθέρωση καταθέτοντας το νομοσχέδιο για το τρίτο ενεργειακό πακέτο. Εξασφαλίζοντας πρόσβαση στα δίκτυα χωρίς διακρίσεις σε τρίτους -ιδιώτες- και διασφαλίζοντας το δημόσιο συμφέρον. Θα προχωρήσει σε περαιτέρω αποκρατικοποίηση της ΔΕΗ διατηρώντας έλεγχο στις κρίσιμες υποδομές της χώρας. Θα προχωρήσει στον ουσιαστικό διαχωρισμό της ΔΕΠΑ από τον ΔΕΣΦΑ, στην πώληση της ΔΕΠΑ και τη διάθεση ποσοστού της ΔΕΣΦΑ».

Το μνημόνιο επιβάλλει swaps με άλλες χώρες

ΤΟ ΘΕΜΑ της πρόσβασης τρίτων στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί επιταγή του Μνημονίου. Τέθηκε κατά προτεραιότητα στην ελληνική κυβέρνηση και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας από τις πρώτες κιόλας επισκέψεις των κλιμακίων της τρόικας.

Είχε ζητηθεί η πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ σε τρίτους, σε εφαρμογή σχετικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που είχε εκδοθεί και εκκρεμούσε η εκτέλεσή της από το 2008. Η κυβέρνηση αποδέχτηκε την εισήγηση της τότε υπουργού Τίνας Μπιρμπίλη και απέρριψε την πρόταση για άμεση πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων.

Κατόπιν διαπραγματεύσεων έγινε αμοιβαία αποδεκτό μεταξύ Αθήνας και Βρυξελλών να προταθούν και να συμφωνηθούν «Ισοδύναμα Μέτρα», γεγονός που αποτυπώθηκε και στις συνακόλουθες εκδόσεις του Μνημονίου. Το ΥΠΕΚΑ προώθησε την πρόταση για «ανταλλαγές Ενέργειας» (swaps), δηλαδή παραχώρηση από τη ΔΕΗ ενέργειας που παράγεται από λιγνιτικούς σταθμούς, με αντάλλαγμα αντίστοιχη ενέργεια που θα παράγεται σε άλλες χώρες.

Κατόπιν διαπραγματεύσεων με τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού συντάχθηκε πρόταση που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση («MarketTest») από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιανουάριο 2011. Με βάση τα αποτελέσματα της διαβούλευσης ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για τη διατύπωση προτάσεων από την ελληνική πλευρά, που θα υιοθετηθούν από την Επιτροπή και θα αρχίσει αμέσως η εφαρμογή τους.

Μερίδιο θέλουν και οι Έλληνες

ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγοί (ΕΛΠΕ, Μυτιληναίος, ΤΕΡΝΑ, ΕΛΛΑΚΤΩΡ κ.ά.), μέσω του Ελληνικού Συνδέσμου Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ) έχουν ζητήσει να μην αποκλειστούν οι ίδιοι από την πρόσβαση στον λιγνίτη. Και να απαλειφθεί από την επίσημη ελληνική πρόταση η προϋπόθεση της «φυσικής παρουσίας» μιας εταιρείας σε ξένη αγορά για να δικαιούται να συμμετάσχει στη διαδικασία των swaps.

Η Κομισιόν υποδεικνύει επίσης ότι δεν θα πρέπει να οριστεί τιμή εκκίνησης. Έτσι, οι τιμές πώλησης θα καθοριστούν από την ανοιχτή δημοπρασία, όπως προτάθηκε στη διάρκεια της διαβούλευσης στις Βρυξέλλες από το σύνολο των συμμετεχόντων. Τα συμβόλαια ζητά επίσης η Κομισιόν να είναι μακροχρόνια, με δυνατότητες επανεξέτασής τους από το 2014, οπότε αρχίζει η εφαρμογή του νέου συστήματος εμπορίας ρύπων, που θα αλλάξει τα δεδομένα για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από τον ρυπογόνο λιγνίτη.

(Ισοτιμία, 25/6/2011)