Κ. Ράπτης: O Hollande στην Ουάσιγκτον - Ο Putin στην Τεχεράνη

Η απειλή της τρομοκρατίας δεν διαγράφει την γεωπολιτική -και η διπλωματική κινητικότητα που πυροδοτήθηκε από τις πολύνεκρες επιθέσεις στο Παρίσι δείχνει να υπακούει σε παραμέτρους οι οποίες ελάχιστα έχουν τροποποιηθεί από τον σοκ της 13ης Νοεμβρίου.

Ο Γάλλος πρόεδρος Francois Hollande επισκέπτεται σήμερα Τρίτη την Ουάσιγκτον και μεθαύριο Πέμπτη τη Μόσχα, ενώ μέχρι τέλους της εβδομάδας θα έχει συμπεριλάβει στον κύκλο των συνομιλητών του τον Κινέζο ομόλογό του και τη Γερμανίδα καγκελάριο. Ως ζητούμενο του συγκεκριμένου διαπραγματευτικού μαραθωνίου προβάλλει η ανάγκη διαμόρφωσης ενός ενιαίου διεθνούς μετώπου για την εκρίζωση του Ισλαμικού Κράτους από τις περιοχές που ελέγχει στη Συρία και το Ιράκ.

Πρόκειται για μία επιδίωξη την οποία εκμαίευσε ο Nicholas Sarkozy, δηλώνοντας, μετά από συνάντηση με τον διάδοχό του στο Μέγαρο των Ηλυσίων την επομένη κιόλας των επιθέσεων στο Παρίσι, ότι "δεν είναι λογικό να υπάρχουν δύο συνασπισμοί κατά του Ισλαμικού Κράτους” - αυτός που έχουν συγκροτήσει από πέρυσι οι ΗΠΑ υπό την ηγεσία τους και αυτός που προέκυψε από τον σύμπραξη της Ρωσίας με την Τεχεράνη, τη Βαγδάτη, τη Δαμασκό (και την οργάνωση Χεζμπολλάχ).

Ωστόσο, υποδεχόμενος τον Francois Hollande στον Λευκό Οίκο, ο Barack Obama έχει κατά νου κάτι τελείως διαφορετικό. Πρώτος στόχος του είναι το να υπεραμυνθεί της στρατηγικής που ήδη ακολουθούν οι ΗΠΑ επί του θέματος – όπως έπραξε και κατά τη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στην Αττάλεια μετά τη Σύνοδο Κορυφής της G20, όπου, παρά τις πιέσεις που δέχεται από το εσωτερικό του, επέμεινε ότι οι αεροπορικές επιδρομές κατά του Ισλαμικού Κράτους θα αποδώσουν και ότι η εμπλοκή χερσαίων αμερικανικών δυνάμεων στερείται νοήματος. Συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών και ενδεχομένως κοινές "στοχευμένες” επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων (όπως έχει ήδη αναφέρει ο μέχρι πρότινος συντονιστής του υπό τις ΗΠΑ συνασπισμού, στρατηγός  John Allen) έχει ήδη υποσχεθεί η Ουάσιγκτον στο Παρίσι -αλλά ως εκεί.

Ο δεύτερος, και ίσως κυριότερος, στόχος του Obama είναι το να εξασφαλίσει ότι η Γαλλία, και συνολικά η Ευρώπη, παραμένουν "εντός τροχιάς” σε ό,τι αφορά τις σχέσεις με τη Ρωσία και δεν δελεάζονται από την προοπτική άρσης των κυρώσεων κατά της Μόσχας, οι οποίες θα πρέπει να ανανεωθούν από τους "28” τον Ιανουάριο. "Δεν θέλουμε κατά κανέναν τρόπο να δούμε μια διασύνδεση του ουκρανικού ζητήματος με την κατάσταση στη Συρία. Οι κυρώσεις δεν επιβλήθηκαν στη Ρωσία για τη Συρία, αλλά λόγω της Ουκρανίας και της διαρκούς παραβίασης της κυριαρχίας και εδαφικής της ακεραιότητας από ρωσικής πλευράς” δήλωσε ήδη την προηγούμενη εβδομάδα ο βοηθός σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Ben Rhodes.

Στη Ουάσιγκτον έχουν βάσιμους λόγους να ανησυχούν. Όχι μόνο διότι γνωρίζουν την αδημονία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων να απαλλαγούν από τις κυρώσεις που έχουν μειώσει τον όγκο των ευρω-ρωσικών συναλλαγών κατά 30%, αλλά και διότι παρατηρούν τις εκατέρωθεν κινήσεις αβροφροσύνης ως προς τη συριακή κρίση. Η Ρωσία απέφυγε να φέρει εμπόδια στο γαλλικής πατρότητας ψήφισμα που υιοθέτησε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και νομιμοποιεί για πρώτη φορά τις επιδρομές της Γαλλίας στην περιοχή, ενώ ο Vladimir Putin έδωσε εντολή στα ρωσικά πολεμικά πλοία ναυτικές δυνάμεις που βρίσκονται στην Ανατολική Μεσόγειο να συνεργασθούν με τη ναυτική δύναμη υπό το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle ως σύμμαχο. Οι δε πρώτες επιδρομές γαλλικών μαχητικών που απονηώθηκαν τη Δευτέρα από το Charles de Gaulle έπληξαν στόχους στο Ιράκ και όχι τη Συρία. Επιπλέον, μετά την επιβεβαίωση της κατάρριψης του ρωσικού Airbus στη Χερσόνησο του Σινά από τζιχαντιστές οι ρωσικές δυνάμεις που επιχειρούν στη Συρία έχουν ρίξει το βάρος τους εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, αποσείοντας εν μέρει την κατηγορία ότι απλώς στηρίζουν το καθεστώς του Assad.

Η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι ακόμη και αν η Ρωσία έχει όντως στρέψει την έμφαση της στρατιωτικής της προσπάθειας εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, θα πρέπει να αποδείξει τον εποικοδομητικό της ρόλο εργαζόμενη στις συνομιλίες της Βιέννης για μία πολιτική μετάβαση στη Συρία, η οποία δεν θα συμπεριλαμβάνει τον Assad.

"Κάποιες δυνάμεις επιμένουν να επιδιώκουν στο πολιτικό πεδίο ό,τι δεν κατόρθωσαν στο στρατιωτικό” ήταν η απάντηση του μεγάλου προστάτη του Assad, του "Οδηγητή” της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, αγιατολλάχ Ali Khamenei. Το ότι η φράση αυτή ειπώθηκε ενώπιον του... Vladimir Putin, ο οποίος επισκέπτεται από τη Δευτέρα την Τεχεράνη, είναι άκρως συμβολικό.

Πράγματι, Ρωσία και Ιράν όχι μόνο επιβεβαίωσαν την σύμπτωση των απόψεών τους ως προς την συριακή κρίση, αλλά και αναβάθμισαν τη συνεργασία τους στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο δε Putin δήλωσε ότι η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, της οποίας ηγείται η Ρωσία, θα εξετάσει την πιθανότητα να δημιουργηθεί μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου με το Ιράν.

Παρά τους φόβους ότι το Ιράν προορίζεται να αποτελέσει στο μέλλον σημαντικό ενεργειακό ανταγωνιστή της Ρωσίας (ή μάλλον ακριβώς εξαιτίας αυτών), το Κρεμλίνο καθιστά σαφές ότι η Μέση Ανατολή εντάσσεται οργανικά στις ευρασιατικές του φιλοδοξίες. Γεγονός που εξηγεί τις σχετικές αμερικανικές ανησυχίες – πολύ μεγαλύτερες, όπως αποδεικνύεται, από αυτές που προκαλεί η τρομοκρατική απειλή.

(capital.gr, 24/11/2015)