Ένας πολύτιμος οικονομικός δείκτης

Αν ψάχνετε ενδείξεις για το πόσο η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας έχει εξανεμίσει τις ανησυχίες περί πληθωρισμού, δεν χρειάζεται να κοιτάξετε παρά μόνο τις τιμές του πετρελαίου. Η τιμή του αμερικανικού αργού έχει υποχωρήσει κατά 24% από τις 20 Ιουνίου και χθες κυμαινόταν στα 81,63 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο τουλάχιστον των δύο τελευταίων ετών.

Πριν από ένα χρόνο η τιμή του αμερικανικού αργού για παράδοση αυτό τον μήνα διαπραγματευόταν έναντι 95,91 δολ. το βαρέλι, επίπεδο που συνεπαγόταν πτώση 6,3% τους επόμενους δώδεκα μήνες. Οι τιμές τελικά υποχώρησαν ακόμη περισσότερο εξαιτίας του περιορισμού της ζήτησης στην Ευρώπη και την Ασία, ενώ το δολάριο ενισχυόταν φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο χρόνων έναντι του ευρώ. Η εικασία ότι τα δίχως προηγούμενο μέτρα τόνωσης της οικονομίας που έλαβε η κεντρική τράπεζα θα αύξαναν τον πληθωρισμό, αποδείχτηκε αβάσιμη. Στην Ευρώπη οι κεντρικοί τραπεζίτες προσπαθούν ν’ αποτρέψουν την εμφάνιση αποπληθωρισμού, ενώ στην αμερικανική αγορά ομολόγων έχει περιοριστεί σημαντικά η ζήτηση για προϊόντα προστασίας έναντι του πληθωρισμού και στην Κίνα επιβραδύνεται η ανάπτυξη.

Οσοι εμπορεύονται συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης είχαν ήδη προβλέψει την εξέλιξη, αντιλαμβανόμενοι ότι η αυξανόμενη αμερικανική παραγωγή θα πυροδοτούσε τον ανταγωνισμό με τον ΟΠΕΚ την ίδια ώρα που εξασθενούσε η ζήτηση. «Η αγορά πετρελαίου φαίνεται ότι αποτελεί τον καλύτερο οικονομικό δείκτη από οποιονδήποτε άλλον», λέει ο Φιλ Φλιν, αναλυτής της Price Futures Group στο Σικάγο. «Πιθανότατα δεν θα είχαμε τόσο σημαντική ενίσχυση του δολαρίου εάν δεν ήταν τόσο αυξημένη η αμερικανική παραγωγή και η τιμή του πετρελαίου δεν θα υποχωρούσε τόσο πολύ εάν δεν είχε ενισχυθεί το δολάριο», προσθέτει. Τα προθεσμιακά συμβόλαια αμερικανικού αργού διαπραγματεύονταν χθες μέχρι και στα 80,37 δολάρια το βαρέλι, με την τιμή των προθεσμιακών συμβολαίων για τις ΗΠΑ να υποχωρεί στα 2,2553 δολάρια το γαλόνι, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στις ΗΠΑ έχει υποχωρήσει στα 3,186 δολάρια το γαλόνι, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 11 μηνών. Το δολάριο έχει ενισχυθεί φέτος κατά 4,9% έναντι δέκα ξένων νομισμάτων, καθιστώντας ακριβότερα τα εμπορεύματα που αποτιμώνται σε δολάρια για τους αγοραστές εκτός ΗΠΑ και επιτείνοντας την πτώση του αργού πετρελαίου. Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου θα αυξηθεί φέτος με τον χαμηλότερο ρυθμό από το 2009 εξαιτίας της οικονομικής επιβράδυνσης στην Ευρώπη και στην Ασία, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ). Ο οργανισμός αναθεώρησε προχθές επί τα χείρω, για τέταρτη συνεχόμενη φορά, στο ήμισυ την πρόβλεψή του σε σχέση με τον περασμένο Ιούνιο. «Υπάρχει φαύλος κύκλος», τονίζει ο Μάικλ Γουίτνερ, επικεφαλής αναλυτής της Societe General για έρευνα αγορών πετρελαίου στη Νέα Υόρκη. Η τιμή του πετρελαίου αντανακλά το ισχυρότερο δολάριο, αλλά συμβάλλει και στην πτώση του πληθωρισμού, δεδομένου ότι τα καύσιμα αποτελούν σημαντικό παράγοντα διαμόρφωσής του.

Πολλοί διακεκριμένοι οικονομολόγοι είχαν προειδοποιήσει πως η ποσοτική χαλάρωση της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας θα προκαλούσε άνοδο του πληθωρισμού. Αντιθέτως, οι τιμές σύμφωνα με τον δείκτη τιμών προσωπικής κατανάλωσης που προσέχει ιδιαίτερα η Fed αυξήθηκαν μόλις κατά 1,5% το χρονικό διάστημα ενός έτους μέχρι τον περασμένο Αύγουστο. Ο ρυθμός αύξησης παραμένει κάτω από τον στόχο του 2% για περισσότερο από δύο έτη, κάνοντας τους Αμερικανούς κεντρικούς τραπεζίτες ν’ ανησυχούν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει σε πολύ χαμηλά επίπεδα ή ότι υπάρχει και το ενδεχόμενο να υποχωρήσει, πυροδοτώντας φαύλο κύκλο μείωσης της κατανάλωσης και μείωσης των μισθών. Οι επενδυτές της αγοράς ομολόγων, οι οποίοι με τις αγορές τους έχουν «προκαλέσει» τη μεγαλύτερη πτώση απόδοσης των αμερικανικών πενταετών ομολόγων, στοιχηματίζουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμένει κάτω από το 2% έως και το 2019.

* των ISAAC ARNSDORF, DANIEL KRUGER

(BLOOMBERG, Καθημερινή)