Υπουργική για αυτοκατανάλωση: Τρία σημαντικά σημεία που χρήζουν βελτίωσης

Η υπό διαβούλευση Υπουργική Απόφαση για την αυτοκατανάλωση εισάγει θετικές ρυθμίσεις, όπως τα αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης και τα plug-in φωτοβολταϊκά, που ανταποκρίνονται σε αιτήματα της αγοράς που έχουν διατυπωθεί εδώ και καιρο.

Παράλληλα, επιχειρεί να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις υφιστάμενες δυσλειτουργίες του πλαισίου. Υπάρχουν, ωστόσο, σημεία που μπορούν να βελτιωθούν, ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα τα υφιστάμενα ζητήματα και να αποφευχθεί η δημιουργία νέων.

Το πρώτο αφορά την πρόσβαση των αυτοκαταναλωτών στο δίκτυο. Η ισότιμη και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση αποτελεί βασική αρχή λειτουργίας των δικτύων και ισχύει για όλους τους χρήστες τους. Οι αυτοκαταναλωτές έχουν θεσμοθετημένο δικαίωμα πρόσβασης στο δίκτυο, όπως οι ανεξάρτητοι παραγωγοί και οι προμηθευτές, ώστε μέσω αυτού να αξιοποιούν την ενέργεια που παράγουν ή αποθηκεύουν, είτε για τις ανάγκες τους είτε μέσω έγχυσης στο δίκτυο για συμψηφισμό, διαμοιρασμό, πώληση ή και παροχή υπηρεσιών ευελιξίας.

Το zero feed-in αποτελεί ειδική λύση όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο περιθώριο έγχυσης ή όταν αποτελεί επιλογή του ίδιου του αυτοκαταναλωτή για απλούστερη διαδικασία σύνδεσης. Δεν μπορεί, όμως, να χρησιμοποιείται οριζόντια ως εργαλείο περιορισμού της πρόσβασης συγκεκριμένων κατηγοριών αυτοκαταναλωτών στο δίκτυο. Αντίστοιχα, δεν θα πρέπει να επιβάλλονται περιορισμοί στην απορρόφηση ενέργειας από το δίκτυο για φόρτιση συστημάτων αποθήκευσης, όταν δεν συνδέονται με τεχνικούς περιορισμούς λειτουργίας του.

Το δεύτερο αφορά την αρχιτεκτονική του συμψηφισμού και της εκπροσώπησης. Η Υπουργική Απόφαση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα, χωρίς όμως να λύνει το βασικό πρόβλημα του κατακερματισμού της εκπροσώπησης μιας παροχής. Η παραγωγή και η αποθήκευση των αυτοκαταναλωτών βρίσκονται «πίσω από τον μετρητή» και αποτελούν μέρος της συνολικής λειτουργίας της κατανάλωσης. Η αντιμετώπισή τους ως διακριτής front-of-the-meter παραγωγής και η εκπροσώπησή τους μέσω ΦοΣΕ ή ΔΑΠΕΕΠ, με εμπλοκή του ΕΛΑΠΕ, διαχωρίζει τεχνητά την έγχυση από την απορρόφηση της ίδιας παροχής.

Η ενιαία εκπροσώπηση μιας παροχής αυτοκαταναλωτή, τόσο για την κατανάλωση όσο και για την παραγωγή, την αποθήκευση και τις αποκλίσεις που δημιουργούνται, μπορεί να γίνει από τον προμηθευτή ως εκπρόσωπο φορτίου. Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργούνταν τα κατάλληλα κίνητρα για την ανάπτυξη σχημάτων aggregation για Demand-Side Flexibility και καινοτόμων υπηρεσιών παροχής ευελιξίας από τους αυτοκαταναλωτές, που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του ενεργειακού τους κόστους. Επιπλέον, εφόσον η ενέργεια αποτιμάται ελεύθερα και με όρους αγοράς και δεν υφίσταται λειτουργική ενίσχυση, δεν προκύπτει ουσιαστικός λόγος για την εμπλοκή του ΕΛΑΠΕ και του ΔΑΠΕΕΠ.

Το τρίτο αφορά την ανάγκη ουσιαστικής απλοποίησης του πλαισίου, καθώς, χτίζοντας πάνω σε διαδοχικές προσθήκες και εξαιρέσεις, η Υπουργική Απόφαση κινδυνεύει να οδηγηθεί στην παγίδα της υπερρύθμισης. Αντί για διαφορετικά μοντέλα και εξαντλητικούς περιορισμούς ως προς το ποιος μπορεί να συμψηφίζει, με ποιες παροχές, πού βρίσκεται ο σταθμός και σε ποιον ανήκει, θα μπορούσε να υπάρχει ένας απλούστερος κανόνας: αν και πόση ενέργεια εγχέεται, με ποιες παροχές επιλέγει ο αυτοκαταναλωτής να τη συμψηφίσει και πώς αποτιμάται το τυχόν πλεόνασμα.

Η προτεινόμενη ρύθμιση κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης και του energy sharing, επιτρέποντας ακόμη και την εγκατάσταση σταθμών από τρίτα πρόσωπα για την κάλυψη αναγκών αυτοκαταναλωτών. Ωστόσο, διατηρεί παράλληλα περιορισμούς ως προς το ποιοι μπορούν να συμμετέχουν, τον αριθμό των εγκαταστάσεων και άλλες προϋποθέσεις που περιορίζουν χωρίς σαφή λειτουργική αιτιολογία την ανάπτυξη νέων, ευέλικτων σχημάτων.

Παράλληλα, διατηρεί ορισμούς και ρυθμίσεις που προέρχονται από παλαιότερες προσεγγίσεις και δεν ανταποκρίνονται πλέον στις τεχνικές δυνατότητες των σύγχρονων συστημάτων, όπως η σύνδεση της εγκατεστημένης DC ισχύος των φωτοβολταϊκών με τη Συμφωνημένη Ισχύ μιας εγκατάστασης zero feed-in ή μιας εγκατάστασης που διαθέτει σύστημα αποθήκευσης, όπου το κρίσιμο μέγεθος για το δίκτυο είναι η AC ισχύς έγχυσης στο σημείο σύνδεσης και όχι η συνολική εγκατεστημένη DC ισχύς πίσω από τον μετατροπέα.

Ο κ. Ιωάννης Παπαδόπουλος είναι COO της εταιρείας ENGAIA