ΤΕΕ/ΤΔΜ: Η Δυτική Μακεδονία χρειάζεται ειδική περιφερειακή μεταχείριση στο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ

Τις θέσεις του επί της διαβούλευσης για το Ειδικό Χωροταξικό ΑΠΕ κατέθεσε το τμήμα Δ. Μακεδονίας του ΤΕΕ.

Όπως τονίζεται σχετικά, «δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως περιφέρεια με διαθέσιμη δημόσια γη για συνεχή και άκριτη υποδοχή μεγάλων ή μικρότερων ΑΠΕ, αλλά ως μεταλιγνιτική περιφέρεια με ήδη βαρύ ενεργειακό αποτύπωμα, κρίσιμες χρήσεις γης, ανάγκη άμεσης κοινωνικής ανταποδοτικότητας και δημιουργίας θέσεων εργασίας και δυνατότητα να αποτελέσει πρότυπο ανάπτυξης φωτοβολταϊκών και γενικότερα έργων ΑΠΕ για τη χώρα, με ουσιαστική ευαισθησία στη βιοποικιλότητα, στο τοπίο, στη φέρουσα ικανότητα και στην παραγωγική διαφοροποίηση».

Αναλυτικά, η πρόταση του Επιμελητηρίου:

1. Σύντομο πλαίσιο

Η δημόσια διαβούλευση του ΥΠΕΝ αφορά στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και τη συνοδευτική ΣΜΠΕ, με προθεσμία υποβολής σχολίων έως τις 24 Ιουνίου 2026 [Π1].

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να θεσπίσει ενιαίες κατευθύνσεις για τις βασικές τεχνολογίες ΑΠΕ, μεταξύ των οποίων τα φωτοβολταϊκά και η αποθήκευση ενέργειας [Π2].

Για τη Δυτική Μακεδονία, ωστόσο, η απλή εφαρμογή γενικών κανόνων έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι δεν επαρκεί. Η Περιφέρεια βρίσκεται σε έντονο μεταλιγνιτικό μετασχηματισμό, με μεγάλης κλίμακας ενεργειακές υποδομές, εκτεταμένα πρώην λιγνιτικά πεδία, αυξανόμενη πίεση στη γη και στο τοπίο και κρίσιμο ζήτημα κοινωνικής αποδοχής [Β1].

Το σχέδιο ΚΥΑ αναγνωρίζει ως περιοχές προτεραιότητας για την ηλιακή ενέργεια τις άγονες ή μη αρδευόμενες εκτάσεις, τις περιοχές που έχουν μεταβάλει χαρακτήρα – όπως εξοφλημένα λιγνιτικά πεδία, λατομικά και μεταλλευτικά πεδία, εδάφη με υψηλό ρυπαντικό φορτίο και υποβαθμισμένες περιοχές – καθώς και περιοχές με ευχέρεια διασύνδεσης [Κ1].

Η κατεύθυνση αυτή πρέπει να συνοδευτεί από σαφή ποσοτικά όρια, ιεράρχηση χρήσεων γης, μηχανισμό παρακολούθησης, ειδικές δικλείδες ασφάλειας και ουσιαστική, μετρήσιμη κοινωνική ανταποδοτικότητα, ενώ δεν πρέπει να καταστήσει την Δυτική Μακεδονία ένα μονοδιάστατο μοντέλο ανάπτυξης, που μάλιστα στην παρούσα περίπτωση θα συνεπάγεται και λίγες θέσεις εργασίας

2. Κύρια δεδομένα που τεκμηριώνουν την ανάγκη ειδικής προσέγγισης

Θέμα
Τεκμηρίωση για Δυτική Μακεδονία
Σημασία για τη διαβούλευση

Κλίμακα ανάπτυξης Φ/Β
Σε στοιχεία του έργου BiodIvErSe του προγράμματος Interreg Europe που υλοποιεί η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας καταγράφονται 1.732 Φ/Β έργα και κάλυψη περίπου 2,85% της καλλιεργήσιμης γης, ενώ τα έργα που εκτιμώνται ως έτοιμα για κατασκευή προσεγγίζουν τα 4.800 MW [Β2].
Χρειάζεται επιστημονική σωρευτική αποτίμηση της ανάπτυξης και όχι εξέταση κάθε νέου έργου ως μεμονωμένης περίπτωσης.

Μεγάλα clusters Φ/Β σε πρώην λιγνιτικά πεδία
Ο Όμιλος ΔΕΗ και συνεργατών της έχει ανακοινώσει την ολοκλήρωση φωτοβολταϊκών σταθμών ισχύος 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία, παράλληλα με την ανάπτυξη σταθμών μπαταριών [Π3].

Τα πρώην λιγνιτικά πεδία αποτελούν ενδεχομένως προνομιακές εκτάσεις για τον σκοπό αυτό. Θα πρέπει όμως η επανάχρησή τους να περιλαμβάνει πολλαπλές δραστηριότητες, δημιουργώντας όσο το δυνατό περισσότερες θέσεις εργασίας.

Γεωργική γη και μικρότερα έργα

Η τοπική συζήτηση για τη γη υψηλής παραγωγικότητας και τις νέες αιτήσεις Φ/Β παραμένει έντονη [Π5]. Το σχέδιο ΚΥΑ παραπέμπει στο ισχύον πλαίσιο για Φ/Β σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας και στα αγρο-Φ/Β [Κ2].

Απαιτείται καθαρή διάκριση ανάμεσα στην απλή αλλαγή χρήσης γεωργικής γης και στην πραγματική, διαρκή διπλή χρήση μέσω αγρο-Φ/Β, ενώ θα πρέπει να υπάρχει προσανατολισμός κατά το δυνατό σε ανάπτυξη αγρό – Φ/Β

Πλωτά Φ/Β και λίμνες

Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή της στην αδειοδότηση πλωτών Φ/Β στη Λίμνη Πολυφύτου [Π4].

Οι λίμνες της Δυτικής Μακεδονίας δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν ως εν γένει διαθέσιμες επιφάνειες για ανάπτυξη Φ/Β χωρίς ειδική αξιολόγηση ανά υδατικό σώμα. Με δεδομένη τη σημαντικότητα τους για το φυσικό και αναπτυξιακό περιβάλλον της περιφέρειας προτείνεται η απαγόρευση εγκατάστασης Φ/Β. Ο Αλιάκμονας υφίσταται έντονη ενεργειακή εκμετάλλευση λόγω των μεγάλων υδροηλεκτρικών έργων, που έχουν καταλάβει σημαντικές αγροτικές εκτάσεις. Τα νερά των λιμνών πρέπει να διαφυλαχτούν για χρήσεις που αποσκοπούν στην διατήρηση της αγροτικής παραγωγής και του ιχθυοκαλλιέργειεας, αλλά και για την ανάπτυξη τουριστικών/αθλητικών δραστηριοτήτων και όχι μόνο για ενεργειακές χρήσεις.

Περικοπές ΑΠΕ, δίκτυο και αποθήκευση
Οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ δείχνουν ότι η πρόκληση δεν είναι μόνο τα εγκατεστημένα MW, αλλά η αξιοποιήσιμη ενέργεια, η αποθήκευση και η ευελιξία [Π6].

Η χωροθέτηση πρέπει να συνδεθεί με ρεαλιστική δυνατότητα σύνδεσης, αποθήκευσης, ασφάλειας εγκαταστάσεων και τοπικής κατανάλωσης.

Υποκείμενος σχεδιασμός και ΕΠΣ
Το σχέδιο προβλέπει ρόλο ΤΠΣ/ΕΠΣ και ειδικά ΕΠΣ στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης Π.Ε. Κοζάνης και Π.Ε. Φλώρινας [Κ3].

Τα ΕΠΣ δεν πρέπει να λειτουργήσουν ως εκ των υστέρων νομιμοποίηση τετελεσμένων, αλλά να προηγηθούν της μαζικής χωροθέτησης νέων μεγάλων έργων. Επίσης πρέπει να υπάρχει η φιλοσοφία της ανάπτυξης διαφορετικών χρήσεων στην περιοχή αποκατάστασης ώστε να πάψει το μονοδιάστατο μοντέλο ανάπτυξης.

Αποκατάσταση και τέλος κύκλου ζωής
Το 2o Άρθρο προβλέπει υποχρέωση αποκατάστασης μετά την παύση λειτουργίας [Κ4].

Η υποχρέωση πρέπει να συνοδεύεται από οικονομική εγγύηση προς το δημόσιο και σαφές κόστος αποξήλωσης, ανακύκλωσης εξοπλισμού και πλήρους αποκατάστασης. Επιπλέον, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο μη ανανέωσης περιβαλλοντικών όρων έργων και άδειας λειτουργίας έργων ΑΠΕ σε περιοχές που με το υφιστάμενο καθεστώς απαγορεύεται η χωροθέτησή τους.

ΑΣΠΗΕ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΑ ΕΡΓΑ (ΟΔΟΠΟΊΑ, ΓΡΑΜΜΕΣ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ)

Δεν προβλέπεται κάτι ιδιαίτερο για όλα τα τυχόν συνοδά έργα (οδοποίες, γραμμές διασύνδεσης) τα οποία εν το συνόλω τους αλλοιώνουν την υφιστάμενη κατάσταση του ευρύτερου περιβάλλοντος, κυρίως λόγω των όγκων εκσκαφών και την αναδιαμόρφωση των προσβάσεων στους χώρους ανάπτυξης των νέων έργων.

Η χωροθέτηση και των συνοδών έργων πρέπει να συνδεθεί με ρεαλιστική δυνατότητα της πρόσβασης, της σύνδεσης, της αποθήκευσης, της ασφάλειας εγκαταστάσεων και της πρόσβασης στις νέες εγκαταστάσεις χωρίς επικινδυνότητα και δημιουργία φαινομένων π.χ. κατολισθήσεων των πρανών που αναπτύσσονται τα συνοδά έργα.

3. Προτεινόμενες επισημάνσεις προς κατάθεση

4. Διακριτή περιφερειακή εξειδίκευση για τη Δυτική Μακεδονία

Να προστεθεί διακριτή και ρητή πρόβλεψη ότι στις μεταλιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας η χωροθέτηση Φ/Β οφείλει να εντάσσεται σε περιφερειακό σχέδιο ιεράρχησης χρήσεων γης.

Το σχέδιο αυτό πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ιστορικό ενεργειακό αποτύπωμα, την αποκατάσταση των εδαφών, την κοινωνική συνοχή, τη φέρουσα ικανότητα και την ανάγκη διαφοροποίησης του παραγωγικού μοντέλου της περιοχής και κυρίως την δημιουργία θέσεων εργασίας.

2. Ενεργοποίηση του ορίου κάλυψης με πραγματικό μητρώο σωρευτικής κατάληψης γης

Το προβλεπόμενο μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από Φ/Β ανά Περιφερειακή Ενότητα, της τάξης του 1,5%, πρέπει να εφαρμόζεται μέσα από δυναμικό δημόσιο γεωχωρικό μητρώο. Το μητρώο οφείλει να περιλαμβάνει λειτουργούντα, αδειοδοτημένα, υπό κατασκευή, ώριμα προς αδειοδότηση και αιτηθέντα έργα, καθώς και τις συνοδευτικές εγκαταστάσεις τους: – νέα εξωτερική οδοποιία , υποσταθμούς, γραμμές σύνδεσης, περιφράξεις, ζώνες τεχνικής δέσμευσης και λοιπές μόνιμες επεμβάσεις στον χώρο.

3. Προτεραιότητα σε υποβαθμισμένες εκτάσεις, αλλά όχι αυτοδίκαιη καταλληλότητα των πρώην λιγνιτικών πεδίων

Να δοθεί σαφής προτεραιότητα σε εξοφλημένα λιγνιτικά πεδία, λατομεία και υποβαθμισμένες ή ρυπασμένες εκτάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ακυρώνονται εγκεκριμένα ή αναγκαία σχέδια αποκατάστασης, επαναπόδοσης γης, ζωνών καινοτομίας, παραγωγικών χρήσεων, φυσικών οικοτόπων, πράσινων υποδομών ή κοινόχρηστων χώρων και γενικά δραστηριοτήτων που επιφέρουν νέες θέσεις εργασίας. Η αξιοποίηση των πρώην λιγνιτικών εκτάσεων πρέπει να παραμείνει πολυλειτουργική και όχι να περιοριστεί σε μία ακόμη μονοκαλλιέργεια χρήσης.

4. Ρήτρα συμβατότητας με αποκατάσταση, εδαφοτεχνική σταθερότητα και προστασία υδάτων

Ειδικά για εξοφλημένα λιγνιτικά πεδία και μεταλιγνιτικές εκτάσεις, η ένταξή τους στις περιοχές προτεραιότητας δεν πρέπει να συνεπάγεται αυτοδίκαιη καταλληλότητα χωροθέτησης ΑΠΕ. Η χωροθέτηση πρέπει να επιτρέπεται μόνο εφόσον τεκμηριώνεται η συμβατότητα με τα εγκεκριμένα ή υπό εκπόνηση σχέδια αποκατάστασης, την εδαφοτεχνική σταθερότητα, την αντιπλημμυρική προστασία, την επαναπόδοση γης, την προστασία υδάτων και την πολυλειτουργική παραγωγική αξιοποίηση των εκτάσεων με την αντίστοιχη δημιουργία θέσεων εργασίας.

5. Αυστηρότερη προστασία παραγωγικής γεωργικής γης και αληθινά αγρο-Φ/Β

Σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, αρδευόμενες εκτάσεις και ενεργές γεωργικές ή κτηνοτροφικές ζώνες της Δυτικής Μακεδονίας, να επιτρέπονται αγρο-Φ/Β μόνο εφόσον τεκμηριώνεται πραγματική και διαρκής διπλή χρήση. Η έγκριση να συνοδεύεται από γεωπονική μελέτη, σχέδιο καλλιεργητικής διαχείρισης, δείκτες διατήρησης παραγωγικότητας και μηχανισμό ετήσιου ελέγχου. Η παύση ή προσχηματική άσκηση της αγροτικής δραστηριότητας πρέπει να συνεπάγεται επανεξέταση των περιβαλλοντικών όρων. Επιπλέον, να λαμβάνεται υπόψη στο ποσοστό κάλυψης γης και τα μικρά έργα ΑΠΕ τα οποία απαλλάσσονται από την διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, διότι πρόκειται για πληθώρα έργων που κατά κύριο λόγο χωροθετήθηκαν σε καθαρά γεωργικές εκτάσεις.

Ειδικά στις περιοχές μετάβασης, η αξιολόγηση έργων σε παραγωγική γη πρέπει να περιλαμβάνει τεκμηρίωση ότι η προτεινόμενη χωροθέτηση δεν προκαλεί, αυτοτελώς ή σωρευτικά, απώλεια κρίσιμων εκτάσεων για την αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή και δεν περιορίζει τις δυνατότητες παραγωγικής ανασυγκρότησης της περιοχής. Η σχετική αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στα όρια του γηπέδου εγκατάστασης, αλλά να εξετάζει τη συνολική μεταβολή των χρήσεων γης στην οικεία χωρική ενότητα.

6. Ειδική ρύθμιση για λίμνες και άλλα υδατικά σώματα της Περιφέρειας

Για τα πλωτά Φ/Β αρχικά είμαστε απολύτως σύμφωνοι στην λογική της ΚΥΑ να μην χωροθετούνται σε φυσικές παρά μόνο σε τεχνητές λίμνες και υδατικά σώματα. Συγκεκριμένα όμως στη Δυτική Μακεδονία, όπου οι τεχνητές λίμνες έχουν κατασκευαστεί καθαρά για ηλεκτροπαραγωγή, (λίμνη Πολυφύτου και Ιλαρίωνα), ενώ με τα χρόνια αναπτύχθηκε ένα διαφορετικό υδάτινο περιβάλλον, δεν είναι δυνατό και πάλι να παρέμβει ο άνθρωπος με την κάλυψη της επιφάνειάς τους και την περαιτέρω υποβάθμιση. Οι τεχνητές λίμνες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν αφενός ως ταμιευτήρες που μπορούν να παράσχουν νερό για άλλες χρήσεις στην περιοχή (ύδρευση, άρδευση) αλλά σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η βιοποικιλότητα που σήμερα έχουν. Σημειώνεται πως στην λίμνη Πολυφύτου έχουν καταγραφεί ιδιαίτερα μεγάλοι γουλιανοί, γεγονός που αποδεικνύει την σημαντικότητα του οικοσυστήματος.

6Α. Διευκρινίσεις για υδροηλεκτρικά έργα και έργα αντλησιοταμίευσης

Για τους μικρούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς όπου βέβαια δίνονται κατευθύνσεις, προβλέπονται περιοχές αποκλεισμού και καθορίζονται κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης.

Σημειώνεται ότι στο νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν υπάγονται οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW.

Παρότι οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί ισχύος άνω των 15 MW δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, η χωροθέτησή τους επηρεάζει ουσιωδώς το υδάτινο δυναμικό, το τοπίο και τις λοιπές χρήσεις γης και υδάτων. Θεωρούμε ότι δεν θα πρέπει να γίνεται καταχρηστική η χωροθέτησή τους, παράδειγμα στην Π.Ε. Γρεβενών, όπου επί του Αλιάκμονα ποταμού προτείνονται για χωροθέτηση 27 περίπου έργα, σε συνολικό μήκος 54 χιλιομέτρων όδευσης του υδάτινου στοιχείου-ποταμού Αλιάκμονα. Γεγονός που αποδεικνύει ή και καταδεικνύει την επιβάρυνση του εν γένει υδάτινου δυναμικού και του ευρύτερου περιβάλλοντος όπου αναπτύσσονται οι δραστηριότητες αυτές και εν τέλει είναι καταχρηστική η ανάπτυξη τους χωρίς σχεδιασμό στο σύνολο των χωροταξικών δράσεων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και των χρήσεων των υδάτων.

Η διερεύνηση και η μελέτη της ικανότητας του υδάτινου στοιχείου επί του οποίου θα προτείνεται να αναπτυχθεί έργο αντλισιοταμίευσης, θα πρέπει να υπόκειται σε μελέτη διερεύνησης της δυνατότητας αυτής και επικαιροποίηση με βάσει τα στοιχεία-έργα που έχουν κατασκευαστεί μέχρι τη στιγμή αδειοδότησης του νέου έργου.

7. Πραγματική αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων από τα ΦΒ πέρα από τα «όμορα γήπεδα»

Η σωρευτική επίπτωση, πρέπει να εξετάζεται στο σύνολο μια περιοχής και να καθορίζεται η ακτίνα διερεύνησης αυτής (όπως π.χ. ακτίνα 10km πέριξ του έργου), όπου θα εξετάζεται η συσσωρευτικότητα των εγκαταστάσεων. Όταν κρίνεται απαραίτητο, η σωρευτική αξιολόγηση θα μπορεί να περιλαμβάνει και άλλες περιοχές όπως, ζώνης ορατότητας και λειτουργικής σχέσης με οικισμούς, παραγωγικές εκτάσεις και υποδομές.

Πρέπει επιπλέον να λαμβάνονται υπόψη και οι Βεβαιώσεις Απαλλαγής εγκατάστασης Φ/Β (που έχουν εκδοθεί από τα Τμήματα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας των Περιφερειακών Ενοτήτων) οι οποίες εν φαίνεται ότι δεν αναφέρονται στο παρόν σχέδιο ειδικού χωροταξικού και που τα οποία αποτελούν ένα ειδικό ξεχωριστό πλήθος εγκαταστάσεων που δεν έχουν όμως συνυπολογιστεί και δεν έχουν αξιολογηθεί οι σωρευτικές του επιπτώσεις μαζί με τα άλλα έργα, αυτά δηλαδή που τυγχάνουν κανονικής αδειοδότησης (ΑΕΠΟ για Κατηγορία Α1, Α2 και Υπαγωγή σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις για Κατηγορία Β’).

Για κάθε νέα εγκατάσταση μεγάλης κλίμακας ή για κάθε έργο που προτείνεται σε περιοχή υψηλής συγκέντρωσης ΑΠΕ, η αξιολόγηση να συνοδεύεται υποχρεωτικά από χάρτη σωρευτικής κατάληψης γης. Ο χάρτης πρέπει να αποτυπώνει τα λειτουργούντα, αδειοδοτημένα, υπό κατασκευή και υπό αδειοδότηση έργα, τις συνοδές υποδομές τους και τη λειτουργική τους σχέση με οικισμούς, παραγωγικές εκτάσεις, υδατικά σώματα, περιοχές περιβαλλοντικής προστασίας και ενότητες τοπίου.

8. Κριτήρια τοπίου και οπτικής φέρουσας ικανότητας σε οικισμούς, λίμνες και περιαστικές ζώνες

Για έργα ΑΠΕ που χωροθετούνται σε μεταλιγνιτικές περιοχές, παραλίμνιες ζώνες, ζώνες ορατές από οικισμούς, τουριστικές διαδρομές ή περιοχές με ήδη υψηλή ενεργειακή επιβάρυνση, η μελέτη θέασης να συνοδεύεται υποχρεωτικά από ανάλυση σωρευτικής οπτικής επιβάρυνσης, χάρτες ορατότητας, φωτορεαλιστικές απεικονίσεις, αξιολόγηση νυχτερινής όχλησης, όπου αυτή υφίσταται, και ειδικά μέτρα τοπιακής ένταξης. Επιπλέον, τα όρια κάλυψης οπτικού ορίζοντα 120° και 180° πρέπει να εφαρμόζονται ως ελάχιστη βάση ελέγχου και όχι ως επαρκής τεκμηρίωση σε περιοχές όπου συνυπάρχουν ορυχεία, γραμμές μεταφοράς, υποσταθμοί, Φ/Β, ανεμογεννήτριες και αποκατεστημένα ή μη αποκατεστημένα πεδία.

8Α. Ειδικές επισημάνσεις για αιολικούς σταθμούς

Κρίνεται αναγκαίο το υψομετρικό όριο των 1.200 μέτρων για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών να εφαρμόζεται ενιαία σε όλες τις περιπτώσεις, χωρίς παρεκκλίσεις ή ειδικές εξαιρέσεις.

Παράλληλα, προτείνεται να μην επιτρέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε παρθένες ορεινές κορυφογραμμές και σε περιοχές μεγάλου υψομέτρου, όπως το Άσκιο, το Βέρμιο, το Βίτσι και η Πίνδος. Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στην αποφυγή φαινομένων εδαφικής διάβρωσης και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας των συγκεκριμένων οικοσυστημάτων.

Αντίστοιχοι περιορισμοί προτείνεται να ισχύουν και σε περιοχές που βρίσκονται κοντά σε παραδοσιακούς οικισμούς και σε περιοχές που δημιουργούν οπτική όχληση σε αρχαιολογικούς χώρους ή προορισμών στους οποίους αναπτύσσονται μορφές εναλλακτικού τουρισμού. Στόχος είναι η προστασία του τοπίου, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας των περιοχών αυτών.

Τέλος, κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστεί, πέραν του ανώτατου ποσοστού κάλυψης ανά Περιφερειακή Ενότητα, υποχρεωτικός έλεγχος τοπικής συγκέντρωσης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε επίπεδο Δήμου και Δημοτικής Ενότητας, ιδίως σε περιοχές με ήδη υψηλή λειτουργούσα, αδειοδοτημένη ή υπό αδειοδότηση ισχύ. Ο έλεγχος αυτός πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πραγματική κατάληψη γης, τις συνοδές υποδομές, τη σωρευτική οπτική επιβάρυνση και τις επιπτώσεις στις παραγωγικές χρήσεις, ώστε να αποτρέπεται η υπερβολική συγκέντρωση έργων και η εκτεταμένη αλλοίωση του χαρακτήρα ολόκληρων χωρικών ενοτήτων.

9. Υποχρεωτικό σχέδιο προστασίας βιοποικιλότητας για κάθε μεγάλο έργο ΑΠΕ

Για κάθε Φ/Β άνω συγκεκριμένου μεγέθους ή σε ευαίσθητη περιοχή πρέπει να απαιτείται σχέδιο βιοποικιλότητας. Το σχέδιο να περιλαμβάνει διατήρηση φυσικής φυτοκάλυψης, μίγματα γηγενών ειδών, αποφυγή χημικών, διαδρόμους πανίδας, διαπερατές περιφράξεις, προστασία επικονιαστών, διαχείριση ομβρίων και διάβρωσης, καθώς και δημόσια δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης.

Δεν αναφέρεται πουθενά στο σχέδιο του ειδικού πλαισίου που είναι σε διαβούλευση, η έννοια του βοσκότοπου. Θα έπρεπε να αναφερθεί και με την πρόταση, τη δέσμευση και σίγουρα υπό την αίρεση για την έγκριση αυτού του σχεδίου μέχρι την έγκριση του διαχειριστικού σχεδίου βόσκησης, ειδικότερα για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας αλλά και να επισπευστούν τα σχέδια θέσπισης βοσκοτόπων.

10. Σύνδεση χωροθέτησης με δίκτυο, αποθήκευση, ασφάλεια και αξιοποιήσιμη ενέργεια

Η σκοπιμότητα νέων Φ/Β και των Αιολικών πάρκων δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο με βάση την εγκατεστημένη ισχύ. Σε περιοχές με κορεσμό δικτύου ή αυξημένες περικοπές παραγωγής να απαιτείται ειδική τεκμηρίωση ως προς την αποθήκευση, την ευελιξία, την τοπική κατανάλωση, την αυτοπαραγωγή ή τη συμμετοχή ενεργειακών κοινοτήτων. Για εγκαταστάσεις ηλεκτροχημικής αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας να απαιτείται ειδική τεχνική μελέτη κινδύνου, σχέδιο πυροπροστασίας, σχέδιο έκτακτης ανάγκης, τεκμηρίωση ασφαλούς πρόσβασης, διαχείριση αποβλήτων και συσσωρευτών στο τέλος ζωής και γνώμη των αρμόδιων υπηρεσιών πολιτικής προστασίας και πυροσβεστικής. Στις μεταλιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας πρέπει να εξετάζεται σωρευτικά η συνύπαρξη σταθμών αποθήκευσης με φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες, υποσταθμούς, γραμμές μεταφοράς, βιομηχανικές χρήσεις και οικισμούς.

11. Τοπική αξία και κοινωνική ανταποδοτικότητα ως κριτήριο χωροθέτησης

Η ευρεία αποδοχή των Φ/ Β και λοιπών έργων ΑΠΕ (ΑΣΠΗΕ, ΣΑΗΕ, κλπ) στη Δυτική Μακεδονία θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν παραμένει ισχυρή αξία στον τόπο. Να προβλεφθούν κριτήρια που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή ΟΤΑ, ενεργειακών κοινοτήτων, αγροτικών σχημάτων και τοπικών επιχειρήσεων, καθώς και δεσμεύσεις για τοπική απασχόληση, εκπαίδευση τεχνικών, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για ευάλωτα νοικοκυριά και ανταποδοτικά έργα στους γειτονικούς οικισμούς.

12. Ενίσχυση ρόλου ΤΠΣ/ΕΠΣ στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης

Στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης και στους ΟΤΑ με υψηλή σωρευτική ενεργειακή επιβάρυνση, τα ΤΠΣ και ΕΠΣ πρέπει να μπορούν, κατόπιν ειδικής τεκμηρίωσης φέρουσας ικανότητας, να ορίζουν αυστηρότερες ζώνες αποκλεισμού ή περιορισμού εγκαταστάσεων ΑΠΕ, όταν αυτό απαιτείται για την προστασία οικιστικών, παραγωγικών, περιβαλλοντικών, τοπικών ή αναπτυξιακών λειτουργιών.

Ειδικά στις μεταλιγνιτικές περιοχές, η εξειδίκευση του χωρικού σχεδιασμού πρέπει να τεκμηριώνει τη συμβατότητά της με το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, τα εγκεκριμένα ή υπό έγκριση σχέδια αποκατάστασης των εδαφών και τις προβλεπόμενες παραγωγικές και αναπτυξιακές χρήσεις. Η χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ δεν πρέπει να παρεμποδίζει την εφαρμογή των σχεδίων αυτών ούτε να οδηγεί σε μονολειτουργική ενεργειακή εξειδίκευση των μεταλιγνιτικών εκτάσεων.

13. Τα ΕΠΣ των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης να προηγούνται των νέων μεγάλων έργων

Η εκπόνηση των ΕΠΣ στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης πρέπει να προηγείται της μαζικής χωροθέτησης νέων μεγάλων έργων ΑΠΕ και να περιλαμβάνει υποχρεωτικά αξιολόγηση εναλλακτικών χρήσεων, αποκατάστασης εδαφών, υδατικών πόρων, βιομηχανικής αναδιάρθρωσης, αγροτικής παραγωγής, κοινόχρηστων χώρων, οικολογικών διαδρόμων και τοπιακής ένταξης. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος τα ΕΠΣ να έρθουν εκ των υστέρων να επικυρώσουν τετελεσμένα, κάτι που ήδη έχει γίνει

14. Αποκατάσταση, οικονομική εγγύηση και μεταβατικές διατάξεις

Η υποχρέωση αποκατάστασης μετά την παύση λειτουργίας να συνοδεύεται από εγγυητική επιστολή ή ισοδύναμο χρηματοοικονομικό μηχανισμό, επαρκή για αποξήλωση, ασφαλή απομάκρυνση, ανακύκλωση εξοπλισμού και πλήρη αποκατάσταση του γηπέδου.

Οι νομίμως εκδοθείσες και ισχύουσες Αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, καθώς και οι άδειες εγκατάστασης που έχουν χορηγηθεί βάσει αυτών, δεν θίγονται από την έναρξη ισχύος του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ και εξακολουθούν να ισχύουν σύμφωνα με τους όρους και τη διάρκειά τους. Για έργα που δεν διαθέτουν ακόμη ΑΕΠΟ ή βρίσκονται σε προγενέστερο ή ενδιάμεσο στάδιο αδειοδότησης, να προβλέπεται έλεγχος συμβατότητας με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ πριν από την έκδοση των επόμενων απαιτούμενων διοικητικών πράξεων. Αντίστοιχος έλεγχος να διενεργείται κατά την ουσιώδη τροποποίηση, επέκταση, μεταβολή θέσης ή ανανέωση υφιστάμενων έργων, στον βαθμό που αυτό είναι συμβατό με την αρχή της ασφάλειας δικαίου και την προστασία των νομίμως κτηθέντων δικαιωμάτων. Σε κάθε περίπτωση, όλα τα λειτουργούντα, αδειοδοτημένα και υπό αδειοδότηση έργα να συνυπολογίζονται υποχρεωτικά στον έλεγχο φέρουσας ικανότητας, στη σωρευτική περιβαλλοντική και οπτική αξιολόγηση και στον υπολογισμό της πραγματικής κάλυψης γης.Η ανάγκη αυτή καθίσταται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς σημαντικό μέρος της ισχύος που συνδέεται με τους εθνικούς στόχους ανάπτυξης των χερσαίων αιολικών σταθμών βρίσκεται ήδη σε λειτουργία ή σε ώριμο αδειοδοτικό στάδιο. Ένα υπερβολικά διευρυμένο καθεστώς μεταβατικών εξαιρέσεων θα περιόριζε ουσιωδώς το πραγματικό πεδίο εφαρμογής του νέου χωροταξικού σχεδιασμού.

4. Συνοπτικό κείμενο για ανάρτηση στη διαβούλευση

Η Δυτική Μακεδονία στηρίζει την ενεργειακή μετάβαση και την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Δεν μπορεί, όμως, δημόσιες και μεταλιγνιτικές εκτάσεις να αντιμετωπίζονται ως εν δυνάμει διαθέσιμη επιφάνεια για συνεχή επέκταση φωτοβολταϊκών έργων. Η Περιφέρεια έχει σηκώσει επί δεκαετίες το βάρος της εθνικής ηλεκτροπαραγωγής και σήμερα βρίσκεται σε έντονο μεταλιγνιτικό μετασχηματισμό, με μεγάλες πρώην λιγνιτικές εκτάσεις, πιέσεις στη γεωργική γη, ευαίσθητα τοπία, λίμνες, οικισμούς και ανάγκη για νέο παραγωγικό μοντέλο.

Το σημαντικό θέμα που θέτουμε είναι ότι, επιβάλλεται να αναφερθούν στοιχεία και να ληφθούν υπόψη στοιχεία από το ΕΣΕΚ της χώρας μας, που βρίσκεται σε ισχύ, διότι εκεί η φέρουσα ικανότητα για τη Δυτική Μακεδονία είναι σε σημείο κινδύνου, καθώς και όλα τα σχετικά για τις περιοχές καταλληλόλητας στις Περιφερειακές Ενότητες της Π.Δ.Μ.

Ζητείται το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ να περιλάβει ειδική περιφερειακή εξειδίκευση για τη Δυτική Μακεδονία. Η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ πρέπει να δίνει προτεραιότητα σε υποβαθμισμένες, αποκατεστημένες ή προς αποκατάσταση εκτάσεις, χωρίς όμως αυτή η προτεραιότητα να αποτελεί de facto αδειοδότηση και να δεσμεύει μονοδιάστατα τις πρώην λιγνιτικές περιοχές εις βάρος άλλων αναγκαίων χρήσεων, όπως η παραγωγή, η καινοτομία, η φυσική αποκατάσταση, η αγροδιατροφή, οι πράσινες υποδομές και οι κοινόχρηστες ή κοινωνικές λειτουργίες.

Η εφαρμογή του ορίου κάλυψης ανά Περιφερειακή Ενότητα πρέπει να στηρίζεται σε δημόσιο γεωχωρικό μητρώο που θα αποτυπώνει λειτουργούντα, αδειοδοτημένα, υπό κατασκευή, ώριμα και αιτηθέντα έργα, μαζί με συνοδές υποδομές. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, όπου τα αγρο-Φ/Β πρέπει να επιτρέπονται μόνο ως πραγματική και διαρκής διπλή χρήση που διατηρεί ή βελτιώνει τη γεωργική παραγωγικότητα.

Για τα πλωτά Φ/Β, ιδίως στην τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου και γενικότερα στα υδάτινα σώματα της Περιφέρειας, απαιτείται ειδική αξιολόγηση ανά λίμνη ή ταμιευτήρα. Η αξιολόγηση πρέπει να εξετάζει υδρολογία, ποιότητα υδάτων, οικολογική κατάσταση, ορνιθοπανίδα, ιχθυοπανίδα, αλιεία, άρδευση, ύδρευση, αναψυχή, τουρισμό, τοπίο, μικροκλίμα, ασφάλεια και κοινωνική αποδοχή.

Κάθε μεγάλο Φ/Β, Αιολικό και έργο ΑΠΕ με τη γενικότερη μορφή τους στη Δυτική Μακεδονία πρέπει να συνοδεύεται από σχέδιο διατήρησης και βελτίωσης της βιοποικιλότητας, με φυσική φυτοκάλυψη, διαδρόμους πανίδας, μέτρα για επικονιαστές, διαχείριση διάβρωσης και ομβρίων και ανοικτή περιβαλλοντική παρακολούθηση. Η χωροθέτηση πρέπει επίσης να συνδέεται με το δίκτυο, την αποθήκευση, την ασφάλεια, την τοπική κατανάλωση και την κοινωνική ανταποδοτικότητα, ώστε η μετάβαση να παράγει αξιοποιήσιμη ενέργεια, τοπική αξία και πραγματικό όφελος για τους κατοίκους.

Τα ως άνω αναφερόμενα επιβάλλεται να ληφθούν υπόψη και στα έργα με τη χρήση αιολικού δυναμικού (ΑΣΠΗΕ), λαμβάνοντας υπόψη την προστασία του ευρύτερου οικοσυστήματος των ελληνικών βουνών.

Οι προβλέψεις του σχεδίου για τις μονάδες ηλεκτροχημικής αποθήκευσης πρέπει να ενισχυθούν, ώστε η χωροθέτησή τους να αξιολογείται σωρευτικά με τα έργα ΑΠΕ, τους υποσταθμούς, τις γραμμές μεταφοράς, τις βιομηχανικές χρήσεις και τους οικισμούς και να συνοδεύεται από ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας, πυροπροστασίας και διαχείρισης κινδύνου.

5. Προτεινόμενα ειδικά σημεία τεχνικής βελτίωσης του σχεδίου ΚΥΑ

Άρθρο Προτεινόμενη συμπλήρωση για Δυτική Μακεδονία

Άρθρο 14 – Περιοχές προτεραιότητας ηλιακής ενέργειας
Να προστεθεί ειδική μνεία ότι στις μεταλιγνιτικές περιοχές η προτεραιότητα των πρώην λιγνιτικών πεδίων δεν σημαίνει αυτοδίκαιη καταλληλότητα και αδειοδότηση. Η χωροθέτηση να εξαρτάται από συμβατότητα με αποκατάσταση, εδαφοτεχνική σταθερότητα, αντιπλημμυρική προστασία, προστασία υδάτων και πολυλειτουργική αξιοποίηση των περιοχών αυτών.

Το σημαντικό είναι για τις περιοχές αυτές να γίνεται η ουσιαστική αναφορά ότι είναι πρώην βιομηχανικές περιοχές και πρώην περιοχές ενέργειας.

Άρθρο 16 παρ. 1 – Μέγιστο ποσοστό κάλυψης ανά Π.Ε.
Να προσμετρώνται όλα τα λειτουργούντα, αδειοδοτημένα, υπό κατασκευή, ώριμα προς αδειοδότηση και αιτηθέντα έργα, μαζί με τις συνοδευτικές εγκαταστάσεις τους, ώστε το 1,5% να λειτουργεί ως πραγματικός δείκτης σωρευτικής κατάληψης γης καθώς και τα ΦΒ για τα οποία απαιτείται απαλλαγή από περιβαλλοντική αδειοδότηση</td>

Άρθρο 16 παρ. 2-3 – Γεωργική γη και αγρο-Φ/Β
Να απαιτούνται γεωπονική μελέτη, σχέδιο καλλιεργητικής διαχείρισης, δείκτες παραγωγικότητας και ετήσιος έλεγχος για αγρο-Φ/Β σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, αρδευόμενες ή ενεργές γεωργικές/κτηνοτροφικές ζώνες.

Επισημαίνουμε την ενδελεχή διερεύνηση για το ποσοστό του 1,5% που αναφέρεται στο σχέδιο, για τη χρήση της γης επί της οποία αναπτύσσεται το φωτοβολταικό πάρκο και την αντιπαραβολή του με το ποσοστό του 0,8% που ισχύει σήμερα.

Άρθρο 16 παρ. 4 – Σωρευτικές επιπτώσεις
Πρέπει να καθοριστεί η ακτίνα εξέτασης της συσσωρευτικότητας ανά έργο και να τεθεί και δείκτης για κάλυψη ανά ΠΕ ανεξάρτητα εάν αναφερόμαστε σε αγροτική γη. Σε περιοχές υψηλής συγκέντρωσης ΑΠΕ, εγκαταστάσεις να θεωρούνται λειτουργικά συναφείς όταν βρίσκονται εντός ενιαίας τοπιακής, αγροτικής, υδρολογικής ή οικιστικής ενότητας.

Άρθρο 16 παρ. 6-7 – Πλωτά Φ/Β
Για τα πλωτά Φ/Β προτείνεται να μην επιτρέπεται η χωροθέτησή τους στις φυσικές και τεχνητές λίμνες της Δυτικής Μακεδονίας, με ιδιαίτερη αναφορά στις λίμνες Πολυφύτου και Ιλαρίωνα. Παρότι οι τεχνητές αυτές λίμνες δημιουργήθηκαν αρχικά για σκοπούς ηλεκτροπαραγωγής, με την πάροδο του χρόνου έχουν αποκτήσει σημαντική οικολογική, υδρολογική, παραγωγική και αναπτυξιακή αξία. Η κάλυψη της επιφάνειάς τους με φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις θα επιβάρυνε περαιτέρω τα υδάτινα οικοσυστήματα και θα περιόριζε τη δυνατότητα αξιοποίησής τους για ύδρευση, άρδευση, αλιεία, αναψυχή, τουρισμό και άλλες συμβατές χρήσεις. Για τον λόγο αυτό, οι λίμνες της Περιφέρειας πρέπει να εξαιρεθούν ρητά από τις περιοχές στις οποίες επιτρέπεται η ανάπτυξη πλωτών Φ/Β.

Άρθρο 16 παρ. 8, 11, 12 και Παράρτημα ΙΙΙ – Τοπίο
Να συμπληρωθεί η μελέτη θέασης με σωρευτική οπτική επιβάρυνση, χάρτες ορατότητας, φωτορεαλιστικές απεικονίσεις, αξιολόγηση νυχτερινής όχλησης και ειδικά μέτρα τοπιακής ένταξης για μεταλιγνιτικές και παραλίμνιες περιοχές. Τα όρια 120° και 180° να θεωρούνται ελάχιστη βάση και όχι πλήρης απάντηση στη σωρευτική οπτική επιβάρυνση της Δυτικής Μακεδονίας.

Άρθρα 24 και 25 – Ηλεκτροχημική αποθήκευση
Να προστεθεί υποχρέωση ειδικής τεχνικής μελέτης κινδύνου, σχεδίου πυροπροστασίας και έκτακτης ανάγκης, ασφαλούς πρόσβασης, διαχείρισης αποβλήτων/συσσωρευτών και γνώμης Πυροσβεστικής και Πολιτικής Προστασίας. Να εξετάζεται επίσης σωρευτικά η συνύπαρξη αποθήκευσης με Φ/Β, υποσταθμούς, γραμμές μεταφοράς, βιομηχανικές χρήσεις και οικισμούς.

Άρθρο 29 – ΕΠΣ Ζωνών Απολιγνιτοποίησης
Να προβλεφθεί ότι τα ΕΠΣ προηγούνται της μαζικής χωροθέτησης νέων μεγάλων έργων ΑΠΕ και εξετάζουν εναλλακτικές χρήσεις, αποκατάσταση, ύδατα, βιομηχανική αναδιάρθρωση, αγροτική παραγωγή, κοινόχρηστους χώρους, οικολογικούς διαδρόμους και τοπιακή ένταξη.

Άρθρο 29 – GIS και δημόσιο μητρώο
Το επιτελικό GIS να είναι δημόσιο, διαδραστικό και δεσμευτικό για την αδειοδότηση. Για τη Δυτική Μακεδονία να αποτυπώνει έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης ανά Π.Ε., Δήμο και Δημοτική Ενότητα, συνοδά έργα, όρους σύνδεσης, χρήσεις γης, μεταλιγνιτικές εκτάσεις, λίμνες και περιοχές περιβαλλοντικής ή τοπιακής ευαισθησίας. Να περιλαμβάνει επίσης ζώνες αποκλεισμού, περιοχές αποκατάστασης, γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας και δίκτυα, και να αποτελεί υποχρεωτική εισροή για την περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Άρθρο Δεύτερο – Αποκατάσταση
Η υποχρέωση αποκατάστασης να συνοδεύεται από εγγυητική επιστολή ή ισοδύναμο χρηματοοικονομικό μηχανισμό, με περιοδική αναπροσαρμογή βάσει πραγματικού κόστους αποξήλωσης, ανακύκλωσης και αποκατάστασης. Σε περίπτωση εγκατάλειψης, αφερεγγυότητας ή μη συμμόρφωσης, η εγγύηση να καταπίπτει υπέρ του Δημοσίου ή του αρμόδιου φορέα αποκατάστασης.

Κατά την ανανέωση ή ουσιώδη τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων έργων που βρίσκονται σε περιοχές στις οποίες το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν επιτρέπει πλέον αντίστοιχη χωροθέτηση, να εξετάζεται ειδικά η συμβατότητα της συνέχισης λειτουργίας τους με το νέο καθεστώς, χωρίς να θίγονται αυτοδικαίως οι νομίμως εκδοθείσες διοικητικές πράξεις.

Άρθρο Δεύτερο – Μεταβατικές διατάξεις
Χωρίς να θίγονται οι νομίμως εκδοθείσες και ισχύουσες διοικητικές πράξεις, η εφαρμογή του προγενέστερου καθεστώτος να διατηρείται για τα έργα που διαθέτουν σε ισχύ ΑΕΠΟ και άδεια εγκατάστασης. Για τα έργα που δεν έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική και διοικητική αδειοδότησή τους, να προβλέπεται, κατά την έκδοση της επόμενης απαιτούμενης διοικητικής πράξης, έλεγχος συμβατότητας με τις κατευθύνσεις και τους περιορισμούς του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ. Σε κάθε περίπτωση, όλα τα λειτουργούντα, αδειοδοτημένα, υπό κατασκευή και υπό αδειοδότηση έργα να συνυπολογίζονται υποχρεωτικά στον έλεγχο φέρουσας ικανότητας, στη σωρευτική περιβαλλοντική και οπτική αξιολόγηση και στον υπολογισμό της πραγματικής κάλυψης γης, χωρίς ο συνυπολογισμός αυτός να συνεπάγεται επανεξέταση της νομιμότητας ή ακύρωση των ήδη εκδοθεισών αδειών.

Σύστημα παρακολούθησης ΣΜΠΕ
Να ενσωματωθούν ειδικοί περιφερειακοί δείκτες για κάλυψη γης, αποκατάσταση εδάφους, φυτοκάλυψη, επικονιαστές, διάβρωση, οπτική επιβάρυνση, περικοπές ΑΠΕ, αποθήκευση, τοπικά οφέλη και κοινωνική ανταποδοτικότητα.
                                                           

6. Τεκμηρίωση και πηγές που λήφθηκαν υπόψη

[Π1] ΥΠΕΝ, Δημόσια διαβούλευση επί του ΕΧΠ-ΑΠΕ και της ΣΜΠΕ, ανάρτηση 20.05.2026, με προθεσμία σχολίων έως 24.06.2026.

[Π2] ΥΠΕΝ, Ανακοίνωση για το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ: σαφείς κανόνες χωροθέτησης, κάλυψη φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης και λοιπών βασικών τεχνολογιών ΑΠΕ.

[Π3] Ναυτεμπορική, 06.04.2026, «ΔΕΗ: Ολοκληρώθηκε η κατασκευή των φωτοβολταϊκών ισχύος 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία». Επιβεβαιώνει επίσης έργα μπαταριών σε Μελίτη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο.

[Π4] Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, 19.07.2024, δήλωση Περιφερειάρχη περί αντίθεσης σε αδειοδότηση πλωτών Φ/Β στη Λίμνη Πολυφύτου.

[Π5] ΠΛ Κοζάνης, 04.05.2026, «Τι συμβαίνει με τη γη υψηλής παραγωγικότητας στη Δυτική Μακεδονία και τις αιτήσεις για νέα φωτοβολταϊκά».

[Π6] The Green Tank / Energypress, 2025-2026, αναλύσεις για περικοπές ΑΠΕ και αυξανόμενη σημασία αποθήκευσης/ευελιξίας.

[Κ1] Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ-ΑΠΕ, Άρθρο 14: περιοχές προτεραιότητας ηλιακής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων εξοφλημένων λιγνιτικών πεδίων, υποβαθμισμένων περιοχών και περιοχών με ευχέρεια διασύνδεσης.

[Κ2] Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ-ΑΠΕ, Άρθρο 16: μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης 1,5% ανά Π.Ε., ρυθμίσεις για γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, αγρο-Φ/Β, πλωτά Φ/Β, σωρευτικές επιπτώσεις, αποστάσεις και οπτικό ορίζοντα.

[Κ3] Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ-ΑΠΕ, Άρθρα 28 και 29: υποκείμενος σχεδιασμός, ΤΠΣ/ΕΠΣ, επιτελικό GIS και ΕΠΣ στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης Π.Ε. Κοζάνης και Π.Ε. Φλώρινας.

[Κ4] Σχέδιο ΚΥΑ ΕΧΠ-ΑΠΕ, Άρθρο Δεύτερο: υποχρέωση αποκατάστασης μετά την παύση λειτουργίας και μεταβατικές διατάξεις.

[ΣΜΠΕ] Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του αναθεωρημένου ΕΧΠ-ΑΠΕ, Μάιος 2026.

[Β1] Έργο BiodIvErSe προγράμματος Interreg Europe – Συνοπτική Αποτύπωση Παρούσας Κατάστασης, ΠΔΜ, Φεβρουάριος 2026: μεταλιγνιτικός μετασχηματισμός, πιέσεις γης/τοπίου, κοινωνική αποδοχή και ανάγκη biodiversity-sensitive εργαλείων.

[Β2] Στατιστικά και Δεδομένα για τα Φ/Β στη Δυτική Μακεδονία, Φεβρουάριος 2026: αριθμός Φ/Β έργων, κάλυψη καλλιεργήσιμης γης, ώριμα/υπό κατασκευή έργα, έργα ΔΕΗ/RWE.