Πόλεμος στο Ιράν: Παραμένει ασφαλές στοίχημα το LNG;

Την αγορά φυσικού αερίου «σαρώνουν» οι χώρες από τη Δυτική Ευρώπη μέχρι την Ανατολική Ασία, προσπαθώντας να καλύψουν το τεράστιο κενό που δημιούργησε η διακοπή των προμηθειών από τη Μέση Ανατολή, καθώς εξαρτώνται από τις εισαγωγές του καυσίμου για τη θέρμανση, το μαγείρεμα και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ετσι, ο πόλεμος στο Ιράν, που εισέρχεται πλέον στον δεύτερο μήνα, αποτελεί υπενθύμιση ότι η εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας είναι υψηλού ρίσκου, αφού σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης μπορεί να εκθέσει τους αγοραστές σε υψηλές τιμές και ελλείψεις. 

«Αυτό που βλέπουμε με τόση μεταβλητότητα και που φαίνεται να επαναλαμβάνεται κάθε τέσσερα ή πέντε χρόνια, δεν είναι καλό», δήλωσε πριν από μερικές ημέρες ο Jack Fusco, διευθύνων σύμβουλος της Cheniere Energy. Πρόκειται πράγματι για τη δεύτερη φορά  -μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία- που ένας πόλεμος οδηγεί σε εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου σε πολλές περιοχές του κόσμου. Οι τιμές παραμένουν βέβαια σημαντικά χαμηλότερες σε σύγκριση με τότε, όμως ο πόλεμος στο Ιράν δεν έχει ακόμη τελειώσει.

Σύμφωνα με αναλυτές, οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν σημαντικά αν το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς φυσικού αερίου παγκοσμίως, δεν καταφέρει να επανεκκινήσει σύντομα τις αποστολές. Την τρίτη ημέρα του πολέμου, διέκοψε την προετοιμασία φορτίων προς εξαγωγή, ενώ οι εγκαταστάσεις της υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές, οι οποίες θα χρειάζονται χρόνια για να αποκατασταθούν.

Εκτός αυτού, η αγοραπωλησία φυσικού αερίου δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς η μεταφορά του στο εξωτερικό προϋποθέτει μεγάλες και μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Μετά την εξόρυξη, το φυσικό αέριο πρέπει να ψυχθεί στους -162 βαθμούς Κελσίου, ώστε να μετατραπεί σε υγρή μορφή, και να μεταφερθεί με τεράστια δεξαμενόπλοια. Επίσης, οι χώρες που εισάγουν LNG πρέπει να κατασκευάσουν ειδικούς τερματικούς σταθμούς για την επαναεριοποίηση, καθώς και αγωγούς για τη μεταφορά του σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Εκτεθειμένες οι χώρες που εισάγουν

Εχοντας επενδύσει σε αυτό το ακριβό ενεργειακό «οικοσύστημα», ορισμένες χώρες βρίσκονται πλέον χωρίς αξιόπιστη προμήθεια φυσικού αερίου. Εξαιρετικά σημαντική είναι η απώλεια των προμηθειών από το Κατάρ, που υπό φυσιολογικές συνθήκες καλύπτει περίπου το 20% της παγκόσμιας αγοράς LNG. Στο μεταξύ, δεν υπάρχει επαρκής πλεονάζουσα δυναμικότητα από άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα τις ΗΠΑ, για να καλυφθεί γρήγορα αυτό το κενό.

Αξιωματούχοι στην Ιαπωνία, το Μπαγκλαντές και την Ταϊλάνδη, χώρες που συνήθως προμηθεύονται φυσικό αέριο από το Κατάρ, έχουν στραφεί σε μεγαλύτερη χρήση άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης, η Νότια Κορέα κάλεσε τον κόσμο να περιορίσει την κατανάλωση ενέργειας, συστήνοντας ακόμα και συντομότερα ντους.

Στο μεταξύ, οι αγοραστές ανταγωνίζονται για φορτία LNG εκτός Περσικού Κόλπου. Εξού και στελέχη ενεργειακών επιχειρήσεων από τις ΗΠΑ δηλώνουν ήδη με κάποια σιγουριά ότι θα μπορέσουν να επεκτείνουν τις εξαγωγικές τους υποδομές και να επιβάλουν υψηλότερες τιμές. Νέα έργα φυσικού αερίου σε περιοχές όπως ο Καναδάς και η Αργεντινή ενδέχεται επίσης να προχωρήσουν, καθώς οι χώρες που εισάγουν επιδιώκουν διαφοροποίηση από τον Κόλπο.

Στο μεταξύ όμως, αυξάνεται και η διάθεση των εισαγωγικών χωρών να θωρακιστούν απέναντι σε μελλοντικά σοκ είτε αναπτύσσοντας εγχώριες πηγές ενέργειας είτε περιορίζοντας την κατανάλωση. Ενδεικτικά, στην Ευρώπη, η χρήση φυσικού αερίου είναι πλέον κατά περίπου 16% χαμηλότερη σε σύγκριση με το 2021 πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Εξάλλου, οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου καθιστούν πιο ελκυστικές τις εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Goldman Sachs αναθεώρησε ανοδικά τις προβλέψεις της (κατά περίπου 15%) για τις τιμές LNG στην Ασία και στην Ευρώπη για το δεύτερο εξάμηνο του έτους, εκτιμώντας παράλληλα ότι έως το 2028 το κόστος θα παραμείνει αισθητά υψηλότερο, τουλάχιστον 50%, σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.

(moneyreview.gr)