Η χρονιά των «πράσινων» αερίων – Νέο τοπίο και επενδυτικές προκλήσεις

Οι αλλαγές και ανακατατάξεις που βίωσε ο ενεργειακός κλάδος κατά το 2025 σε παγκόσμιο επίπεδο ήταν πρωτόγνωρες. Δεδομένα που ίσχυαν για δεκαετίες ανατράπηκαν σε λίγους μήνες, ενώ οι προτεραιότητες σε κρατικό αλλά και επιχειρηματικό επίπεδο αναπροσαρμόστηκαν άρδην.

Εντούτοις, η πράσινη μετάβαση παραμένει βασικός πυλώνας ανάπτυξης αλλά και συνειδητή επιλογή για τη χώρα μας αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή, σε αυτή την εποχή των μεγάλων γεωπολιτικών αναταράξεων, η ενεργειακή αυτονομία είναι κρίσιμη. Και η Ελλάδα έχει αποδείξει πως έχει όλες τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες για να την εξασφαλίσει και να μετατραπεί σε net exporter πράσινης ενέργειας, με έμφαση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια έχουν δοθεί σημαντικά κίνητρα και εξίσου σημαντικά ποσά για την προώθηση της πράσινης μετάβασης. Όμως τα δεδομένα έχουν αλλάξει, το οικονομικό περιβάλλον έχει μεταβληθεί άρδην όπως και οι σχετικές προϋποθέσεις.

Αν θέλουμε να εστιάσουμε στα λεγόμενα «πράσινα αέρια», δηλαδή στο βιοαέριο, το βιομεθάνιο και το υδρογόνο, το 2025 έθεσε τις βάσεις ώστε το 2026 να χαρακτηριστεί ως «η χρονιά των “πράσινων” αερίων» για τη χώρα μας.

Καταλύτης εξελίξεων αποτελεί η πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία που ξεκαθαρίζει το τοπίο αναφορικά με τα σχετικά έργα, μια εξέλιξη που η αγορά ανέμενε διακαώς για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μια νομοθετική ρύθμιση που ήταν απαραίτητη για την προσέλκυση επενδύσεων, δεν αρκεί όμως από μόνη της για να αλλάξει το τοπίο.

Και αυτό γιατί είναι παράλληλα απαραίτητο να εξειδικευθούν και τα σχετικά οικονομικά κίνητρα, ώστε οι επενδύσεις να είναι ελκυστικές και βιώσιμες. Αν επενδυτές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν αποκτήσουν άμεσα διακριτή εικόνα ως προς τα οικονομικά, δεν είναι εφικτό να λάβουν επενδυτικές αποφάσεις ούτε να εξασφαλίσουν ή να προσφέρουν χρηματοδότηση. Είτε μιλάμε για δεδομένη «ταρίφα» είτε για κάποιο αλγόριθμο, το τοπίο πρέπει να ξεκαθαρίσει το συντομότερο ώστε το 2026 να μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή τα σχετικά επιχειρηματικά πλάνα.

Πέραν όμως του επενδυτικού σκέλους -που είναι εξαιρετικά σημαντικός, ένας ακόμη λόγος που καθιστά επιτακτικό το ξεκαθάρισμα του επενδυτικού τοπίου είναι πως τα έργα αυτά παίζουν σημαντικό ρόλο και στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων. Σε μια εποχή που τα δικαιώματα CO2 αποτελούν κρίσιμο “commodity” όχι μόνο για τη χώρα μας αλλά και διεθνώς, οι μονάδες βιοαερίου εξασφαλίζουν θετικό ισοζύγιο.

Και αυτό γιατί η πράσινη μετάβαση έχει ευρύτερο ρόλο, καθώς καλείται να συγκεράσει μια σειρά από στόχους που ξεκινούν από τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και περνούν στη βιωσιμότητα, την ενεργειακή αυτονομία αλλά και την κάλυψη των επιταγών της κυκλικής οικονομίας.

Υπό αυτό το πρίσμα τα λεγόμενα «πράσινα αέρια» παίζουν κομβικό ρόλο σε όλο αυτό το οικοσύστημα και -όπως ήδη βλέπουμε σε μια σειρά από άλλες χώρες, όπως η Γερμανία- είναι αναπόσπαστο κομμάτι του ενεργειακού μείγματος.

Έχοντας την εμπειρία από αντίστοιχα έργα στο εξωτερικό, η ECO Hellas αναπτύσσει αντίστοιχα έργα στη χώρα μας, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως EPC αλλά και ως επενδυτής σε μια σειρά από μονάδες.

Χαρακτηριστικές ανάμεσά τους είναι οι δύο μονάδες στην Κρήτη, σε Ιεράπετρα και Σητεία ενώ σε τελικό στάδιο βρίσκεται η ανάπτυξη μιας επιπλέον μονάδας στην περιοχή του Έβρου.

Οι μονάδες αυτές δεν είναι αυθύπαρκτες αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό pipeline βιομεθανίου το οποίο και σχεδιάζουμε να υλοποιήσουμε μέσα στα επόμενα χρόνια. Το Pipeline των έργων αυτών καλύπτει επιπλέον μια σειρά περιβαλλοντικών αναγκών, πάντα στο πλαίσιο των επιταγών της κυκλικής οικονομίας.

Και αυτό γιατί τα έργα βιοαερίου και βιομεθανίου είναι επενδύσεις με πολλαπλά οικονομικά, κοινωνικά αλλά και περιβαλλοντικά οφέλη.

Συγκεκριμένα, στο οικονομικό σκέλος, δημιουργούν μια σειρά από άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας, τόσο κατά την κατασκευή όσο και κατά τη λειτουργία τους. Σε αντίθεση μάλιστα με ό,τι ισχύει με τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά έργα, το εξειδικευμένο προσωπικό λειτουργίας και συντήρησης που απασχολείται καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του έργου.

Σημαντικά είναι τα οφέλη και για τις τοπικές κοινωνίες, προσφέροντας έμμεσα οφέλη σε εκατοντάδες καλλιεργητές που μέσω συμβολαιακής γεωργίας εξασφαλίζουν τη διάθεση της πρώτης ύλης για τη λειτουργία της μονάδας.

Έτσι, σε κοινωνικό επίπεδο οι επενδύσεις αυτές προσελκύουν εξειδικευμένους εργαζόμενους με συνεργασίες μακράς πνοές και πολλαπλασιαστικό θετικό αντίκτυπο στις κοινωνίες.

Στο περιβαλλοντικό σκέλος, πέραν της εξασφάλισης θετικού ισοζυγίου δικαιωμάτων, τα έργα προσφέρουν σημαντικό εγγειοβελτιωτικό υλικό για τις τοπικές καλλιέργειες και παράλληλα συνδράμουν στην εξοικονόμηση υδάτινων πόρων συνδράμοντας στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Έτσι, τα εν λόγω μας δεν είναι μόνο ένα εργαλείο πράσινης μετάβασης, αλλά στην πραγματικότητα ένα «πολυεργαλείο» βιωσιμότητας, κυκλικής οικονομίας και ενίσχυσης σε κάθε τόπο όπου αναπτύσσονται.

Όλα αυτά τα δεδομένα συνηγορούν στην αξία, τη σημασία αλλά και το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα που προσφέρουν τα «πράσινα» αέρια στην οικονομία, την πράσινη μετάβαση και την κοινωνία. Και -εφόσον συμπληρωθεί το παζλ των κανονιστικών ρυθμίσεων με τη διασαφήνιση του οικονομικού σκέλους- το 2026 μπορεί να αποτελέσει έτος-σταθμό για την ανάπτυξή τους και στη χώρα μας.

_______

Η Ελένη Μπαϊράμη είναι Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ECO HELLAS.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.