Ειδική Τιμή Αγοράς των φωτοβολταϊκών – από τι εξαρτάται;

Για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που ανήκουν στην κατηγορία Μη Ελεγχόμενης Παραγωγής, όπως οι φωτοβολταϊκοί, αιολικοί, και μικροί υδροηλεκτρικοί σταθμοί, η Ειδική Τιμή Αγοράς (Ε.Τ.Α.) υπολογίζεται βάσει της ανηγμένης μηνιαίας μεσοσταθμικής αξίας της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας για κάθε τεχνολογία. Ο υπολογισμός γίνεται με γνώμονα την Οριακή Τιμή Συστήματος και τους υπόλοιπους μηχανισμούς της Χονδρεμπορικής Αγοράς για τη συγκεκριμένη μηνιαία περίοδο.

Κάθε μήνα, ο ΔΑΠΕΕΠ δημοσιεύει την Ε.Τ.Α. των διαφόρων τεχνολογιών, η οποία συνήθως ελάχιστα διαφέρει από την τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας (DAM). Με μία εξαίρεση: τα φωτοβολταϊκά. Όταν πριν μια δεκαετία σχεδόν ο ΔΑΠΕΕΠ άρχισε να δημοσιεύει στοιχεία για την Ε.Τ.Α. ανά τεχνολογία, η αντίστοιχη Ε.Τ.Α. των φωτοβολταϊκών δεν διέφερε και πολύ από αυτή άλλων τεχνολογιών. Συν τω χρόνω όμως άρχισε να αποκλίνει. Έτσι σήμερα βλέπουμε την Ε.Τ.Α. των φωτοβολταϊκών να υπολείπεται κατά πολύ της DAM.
 

Γιατί συμβαίνει αυτό; Και είναι κάτι που θα συνεχιστεί και στο μέλλον; Και αν ναι, τι σημαίνει αυτό για τα έργα που προσδοκούν τα έσοδά τους από την αγορά;

Κατ’ αρχάς ας δούμε αν υπάρχει σχέση της Ε.Τ.Α. των φωτοβολταϊκών και της DAM και πόσο ισχυρή είναι αυτή.
 

Βλέπουμε ότι η απόκλιση της Ε.Τ.Α. από την DAM γίνεται όλο και πιο εμφανής όσο αυξάνει η διείσδυση των φωτοβολταϊκών στο εγχώριο ενεργειακό μείγμα. Λογικό και αναμενόμενο, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για όλες τις χώρες. Ας δούμε λοιπόν πόση είναι αυτή η απόκλιση.
 

(Η Ε.Τ.Α. για το 2025 αφορά μέχρι και τον μήνα Σεπτέμβριο)

Ας δούμε ένα παράδειγμα για το 2025. Όταν λοιπόν η μέση DAM είναι, για παράδειγμα, 100 €/MWh σε ετήσια βάση, τα φωτοβολταϊκά (επειδή εγχέουν τις ώρες που η DAM είναι χαμηλή) αποζημιώνονται κατά μέσο όρο με 58 €/MWh από την αγορά.

Το επόμενο ερώτημα είναι πόσο χαμηλά μπορεί να πάει η Ε.Τ.Α. και αν αυτό θα επηρεάσει σε τέτοιο βαθμό τα έσοδα ενός merchant έργου ώστε να απειλεί τη βιωσιμότητά του. Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνεται η αγοραία αξία των φωτοβολταϊκών σε σχέση με το βαθμό διείσδυσής τους στο εγχώριο ενεργειακό μείγμα.
 

Πώς μπορεί να προστατευτεί ένας επενδυτής από την τάση αυτή; Βάζοντας μπαταρίες πίσω από τον μετρητή. Με βάση τη νομοθεσία, η ενέργεια που εγχέεται στο δίκτυο από τις μπαταρίες τις βραδινές ώρες, αποζημιώνεται με τιμές αγοράς, δηλαδή κατά τεκμήριο με υψηλότερες τιμές. Έτσι η μεσοσταθμική τιμή με την οποία αποζημιώνεται ένας φωτοβολταϊκός σταθμός είναι υψηλότερη και η αγοραία αξία του φωτοβολταϊκού (με μπαταρία) πλησιάζει ξανά τη DAM.