Το νέο crash test στα ελληνοτουρκικά με το καλώδιο οπτικών ινών Σ.Αραβίας - Ευρώπης - Τι σημαίνει η παρόμοια όδευση με τον GSI πέριξ της Κάσου

Την αντιμετώπιση ενός νέου ζητήματος που αφορά τις τουρκικές αντιδράσεις για το υποθαλάσσιο έργο οπτικών ινών Σ.Αραβίας - Ευρώπης, το οποίο ακολουθεί παρόμοια όδευση με το καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου - Ισραήλ, θα κληθεί πιθανότατα να διαχειριστεί το επόμενο διάστημα η Αθήνα.

Το έργο αφορά το μεγαλόπνοο σχέδιο σύνδεσης Ευρώπης - Ασίας για τη μεταφορά data, προυπολογισμού 850 εκατ. ευρώ, που φιλοδοξεί να «ενώσει» τη Μασσαλία με τη Σ.Αραβία, μέσω Κύπρου και Ελλάδας, με τη συμφωνία να υπογράφεται το 2022 μεταξύ του Πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη και του ηγέτη της Σ.Αραβίας, Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, και με σημαντικά ονόματα να συμμετέχουν στο μετοχικό σχήμα του φορέα υλοποίησης.

Τα πρώτα δείγματα της επόμενης πιθανής έντασης με τη Τουρκία φάνηκαν χθες όταν η τουρκική πλευρά θύμισε στη κυπριακή (και στην ελληνική) το πλαίσιο με το οποίο αντιμετωπίζει όλα τα έργα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Λειτουργώντας ως ο «τροχονόμος» για τα μεγάλα θαλάσσια έργα της Αν.Μεσογείου, εξαπολύοντας απειλές και δηλώνοντας ότι «οποιεσδήποτε δραστηριότητες όπως η πόντιση καλωδίων/αγωγών ή η επιστημονική έρευνα στην υφαλοκρηπίδα μας πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων με τη χώρα μας. Σύμφωνα με αυτό το κανόνα διεξάγουμε πάντα την απαραίτητη παρακολούθηση, αποτρέποντας οποιαδήποτε μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας, και δεν επιτρέπουμε δραστηριότητες ή έργα (όπως το Εργο Διασύνδεσης GREAT CONNECTOR) που αγνοούν τη χώρα μας». 

Στη γνωστή τακτική που εφάρμοσε και στη περίπτωση της διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου - Ισραήλ, μπλοκάροντας τις έρευνες στη Κάσο, χαρακτηρίζοντας όλη τη περιοχή ως «τουρκική υφαλοκρηπίδα» και απαιτώντας να δίνει εκείνη την έγκριση για οποιαδήποτε δραστηριότητα, παρ’ ότι η πόντιση καλωδίων είναι ελεύθερη στα διεθνή ύδατα, εξέδωσε αντι- NAVTEX, ενώ απέστειλε αεροπορικά και ναυτικά μέσα στη περιοχή γύρω από το συγκεκριμένο πλοίο.

Η πορεία του πλοίου και τι αναφέρουν κυπριακές πηγές

Σύμφωνα με πηγές της κυπριακής κυβέρνησης που επικαλείται ο «Φιλελεύθερος», όπως και άλλα κυπριακά δημοσιεύματα, η γερμανική εταιρεία Jasmine Shipping στην οποία ανήκει το πλοίο δεν έχει προβεί προς ώρας σε κάποια καταγγελία για παρεμπόδιση των ερευνών.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι αρχές της Κύπρου βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με το πλοίο και αν χρειαστεί θα προβούν σε όλες τις ενδεδειγμένες ενέργειες (καταγγελίες στον ΟΗΕ και διαβήματα σε επίπεδο ΕΕ).

Το σκάφος έπλεε μέχρι και σήμερα τα ξημερώματα νοτιοδυτικά της Πάφου (σύμφωνα με την εφαρμογή marinetraffic), δίχως να έχει ακόμη προσεγγίσει τις περιοχές της Κυπριακής ΑΟΖ, τις οποίες αμφισβητεί η Τουρκία και για τις οποίες απαιτεί την έκδοση τουρκικής NAVTEX, ώστε να συνεχιστούν οι έρευνες.

Το αρνητικό προηγούμενο με το ιταλικό πλοίο Teliri

Το νέο περιστατικό στα ανοικτά της Κύπρου δείχνει την πρόθεση της Άγκυρας να γενικεύσει το μπλόκο στις θαλάσσιες διασυνδέσεις, κατά τη πάγια θέση της ότι έχει εκείνη την ευθύνη για το συντονισμό των ερευνών με την έκδοση NAVTEX.

Το είχε επιχειρήσει και της είχε «βγει» τον Ιούλιο του 2024 με το ιταλικό σκάφος Teliri, το οποίο διεξήγαγε εργασίες πόντισης καλωδίους data για λογαριασμό της Google μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, με τη Τουρκία να απαιτεί τότε την υποβολή αιτήματος και στις τουρκικές αρχές για την έκδοση NAVTEX, καταφέροντας κατ’ αυτό το τρόπο να καταγραφεί ένα αρνητικό προηγούμενο ότι πρόκειται για περιοχές που υπάγονται στη τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Στην περίπτωση πάλι του ιταλικού πλοίου Ievoli Relume που επίσης τον Ιούλιο του 2024 διεξήγαγε εργασίες για τον GSI στη Κάσο, οι τουρκικές αρχές είχαν επίσης πιέσει να εκδοθεί NAVTEX από τη Τουρκία για έρευνες σε τμήμα που αφορούσε οριοθετημένη περιοχή μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, χωρίς ωστόσο αυτό να γίνει αποδεκτό.

Το επόμενο crash test για την Αθήνα

Τώρα το επόμενο crash test για την Αθήνα θα είναι όταν το πλοίο εισέλθει σε τμήμα της δυνητικής ελληνικής ΑΟΖ, και εν συνεχεία σε περιοχή της οριοθετημένης ελληνικής ΑΟΖ (βάσει της Ελληνοαιγυπτιακής Συμφωνίας), δηλαδή στα γνωστά ύδατα πέριξ της Κάσου. Διότι το συγκεκριμένο έργο (East to Med Data Corridor) ακολουθεί παρόμοια όδευση με τον Great Sea Interconnector,

Και το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα συμβεί επί του πεδίου και τι θα κάνει η Αθήνα για να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη διεξαγωγή των ερευνών για το EMC, όταν για δεύτερη φορά, μετά τη πρώτη (και αποτυχημένη) με τον GSI, θα βρεθεί αντιμέτωπη με την πρόκληση να υπερασπιστεί και να προστατεύσει στην πράξη την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην οριοθετημένη με την Αίγυπτο ΑΟΖ της.

Τυχόν «πάγωμα» των ερευνών για τον EMC στα νερά δίπλα στη Κάσο θα σήμαινε «2 στα 2», κάτι που θα δημιουργούσε ένα εξαιρετικά αρνητικά τετελεσμένο για την ελληνική κυβέρνηση. Επανάληψη δηλαδή του ίδιου «έργου» και για μια δεύτερη θαλάσσια διασύνδεση με ό,τι μήνυμα θα έστελνε αυτό στους γείτονες. Θυμίζουμε ότι τον Μάρτιο τα τουρκικά μέσα είχαν υποδεχτεί με πανηγυρικά σχόλια την είδηση για την αναστολή των ερευνών για τον GSI.

Στη κατεύθυνση αυτή, αρκετοί ανησυχούν ότι όσο ενισχύονται οι τουρκικές αξιώσεις στο βωμό των «ήρεμων νερών», μπορεί να τεθούν σε κίνδυνο και οι διασυνδέσεις στο Αν. Αιγαίο και στα Δωδεκάνησα με το ηπειρωτικό σύστημα.

Τον Οκτώβριο του 2024, με αφορμή τις έρευνες του πλοίου «Αιγαίο» που εκτελούσε για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ εργασίες πόντισης καλωδίου στο Αν. Αιγαίο, ο σταθμός της Σμύρνης είχε εκδόσει NAVTEX, ισχυριζόμενος ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Χίου και Λέσβου όπου γίνονταν έρευνες είναι τουρκική υφαλοκρηπίδα. Και ότι οι εργασίες σε αυτή την περιοχή πρέπει να συντονίζονται από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές, δηλαδή ότι η ευθύνη έκδοσης NAVTEX ανήκει στην Τουρκία.