Aurora: Κάτω από τον στόχο των 4,3 Γιγαβάτ του ΕΣΕΚ εκτιμώνται οι εγκαταστάσεις μπαταριών μέχρι το 2030 - «Αγκάθια» η αδειοδότηση, ο τραπεζικός δανεισμός και το ασαφές πλαίσιο συμμετοχής στις αγορές

Ελαφρώς χαμηλότερα από τον στόχο που περιλαμβάνεται στο ΕΣΕΚ αναφορικά με την ανάπτυξη μπαταριών μέχρι το 2030, προβλέπει η Aurora Energy Research ότι θα κινηθούν οι εγκαταστάσεις έως το τέλος της 10ετίας. Πιο συγκεκριμένα, έναντι του χαρτοφυλακίου των 4,3 Γιγαβάτ που προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, η Aurora υπολογίζει πως το εν λειτουργία portfolio θα κινείται τότε στα επίπεδα των 3,8 Γιγαβάτ. 

Σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων, η μικρότερη του προσδοκώμενου ανάπτυξη της αγοράς αποθήκευσης στη χώρα μας, θα πρέπει να αποδοθεί σε τρεις βασικές αιτίες. Έτσι, σημαντικό εμπόδιο αποτελούν οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση των έργων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ακόμη παραμένει ασαφές το πλαίσιο αναφορικά με τη συμμετοχή των μπαταριών στις χονδρεμπορικές αγορές, παρά το γεγονός ότι έχει πραγματοποιηθεί διαβούλευση επί εισήγησης του ΑΔΜΗΕ αναφορικά με τη συμμετοχή στην αγορά Εξισορρόπησης. 

Η έλλειψη ενός θεσπισμένου σαφούς πλαισίου για την άντληση εσόδων από τις αγορές φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο ειδικά τους ξένους επενδυτές. Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες είναι διστακτικές για τη χρηματοδότηση merchant έργων, με δεδομένο ότι δεν προβλέπεται κάποιο ελάχιστο εγγυημένο έσοδο από τη λειτουργία τους. Ακόμη χειρότερα, η ασάφεια για τη συμμετοχή στις αγορές επιτείνει την επιφυλακτικότητα των τραπεζικών ιδρυμάτων, τα οποία για αυτό τον λόγο προσθέτουν πολλές δικλείδες ασφαλείας στις συμβάσεις δανειοδότησης.   

Διπλά επιφυλακτικές οι τράπεζες 

Ο λόγος είναι πως τα business plan για τις merchant μονάδες «ενσωματώνουν» ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα, αφού για τη φόρμουλα συμμετοχής των μπαταριών στις αγορές, στις μελέτες για τα έργα λαμβάνεται υπόψη το πώς δραστηριοποιούνται οι μπαταρίες στις υπόλοιπες ώριμες ευρωπαϊκές χονδρεμπορικές – με την υπόθεση πως το ίδιο θα ισχύσει τελικά και στη χώρα μας. Ωστόσο, για να μην βρεθούν ενώπιον δυσάρεστων εκπλήξεων στην πορεία, οι τράπεζες καταρτίζουν τους όρους των δανειακών συμβάσεων λαμβάνοντας υπόψη πιο αρνητικά σενάρια (για πιο περιορισμένες πηγές εσόδων των μπαταριών στην Ελλάδα). 

Έτσι, για παράδειγμα, ζητούν από τους παραγωγούς να «εισφέρουν» στις δανειοδοτικές συμβάσεις asset με σταθερές χρηματοροές, όπως για παράδειγμα έσοδα φωτοβολταϊκών με εγγυημένες «ταρίφες». Κάτι που όπως είναι φυσικό περιορίζει τον αριθμό των υποψήφιων επενδυτών που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν το αυξημένο ρίσκο. 

Υπενθυμίζεται ότι το χαρτοφυλάκιο μπαταριών στο εγχώριο ηλεκτρικό σύστημα θα προέλθει από τους τρεις διαγωνισμούς επενδυτικής και λειτουργικής ενίσχυσης (μέσω των οποίων δρομολογούνται έργα 900 Μεγαβάτ περίπου), το πρόγραμμα «Μπαταρίες στις επιχειρήσεις», το πρόγραμμα «Απόλλων», καθώς και την πρόσκληση που «τρέχει» από το ΥΠΕΝ για την αδειοδότηση κατά προτεραιότητα μονάδων συνολικής ισχύος 4,7 Γιγαβάτ. 

Καμία επενδυτική ασφάλεια στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ 

Θεωρητικά, οι τρεις διαγωνισμοί και το μέτρο του υπουργείου μπορούν να υπερκαλύψουν τον στόχο των 4,3 Γιγαβάτ του ΕΣΕΚ. Σύμφωνα ωστόσο με την Aurora, το αποτέλεσμα από την πρόκληση θα είναι μικρότερο από 4,7 Γιγαβάτ, καθώς είτε δεν θα καλυφθεί εξαρχής το όριο της πρόσκλησης, είτε επενδυτές που θα συμμετάσχουν θα αποχωρήσουν στην πορεία. 

Ένας σημαντικός λόγος είναι πως το μέτρο δεν δίνει καμία επενδυτική ασφάλεια στους παραγωγούς – ούτε καν ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αδειοδοτική ωρίμανση των έργων. Επομένως, στο σενάριο που αρχίσουν να «τρέχουν» οι (αλμυρές) εγγυητικές επιστολές, χωρίς να «τρέχει» και η αδειοδότηση των έργων, θα υπάρξουν επενδυτές που θα αναθεωρήσουν τα σχέδιά τους. 

Όπως είναι φυσικό, σαφές «αντίβαρο» στα παραπάνω εμπόδια θα αποτελέσει το γεγονός ότι είναι προεξοφλημένο πως τα πρώτα «κύματα» μπαταριών, που θα εγκατασταθούν στο εγχώριο ηλεκτρικό σύστημα, θα αποφέρουν ιδιαίτερα υψηλές χρηματοροές στους κατόχους τους. Οι αναλύσεις της Aurora δείχνουν πως τα έσοδα θα είναι ιδιαίτερα υψηλά για το πρώτο 1 Γιγαβάτ μπαταριών, μειούμενα στη συνέχεια. 

Γρήγορα τα πρώτα 3 Γιγαβάτ έργων 

Ωστόσο, καθώς θα μειώνονται παράλληλα και τα κόστη του εξοπλισμού, και τα επόμενα «κύματα» μονάδων θα απολαμβάνουν αρκετά καλές επιδόσεις, με iRR σε διψήφιο ποσοστό. Η εταιρεία αναλύσεων υπολογίζει πως έως ότου αναπτυχθούν μπαταρίες περί τα 3 Γιγαβάτ, οι ικανοποιητικές επιδόσεις θα αποτελούν κίνητρο για να παραβλέψουν οι επενδυτές τα «αγκάθια» της εγχώριας αγοράς. 

Επομένως, αναμένεται να αναπτυχθεί σχετικά γρήγορα ένα χαρτοφυλάκιο συνολικής με ισχύ γύρω στα 3 Γιγαβάτ. Ωστόσο, πάνω από αυτά τα επίπεδα, τα προσδοκώμενα έσοδα δεν θα μπορούν πλέον να αντισταθμίσουν τις δυσκολίες υλοποίησης των επενδύσεων, με συνέπεια οι επενδυτές να γίνουν εφεξής πιο επιφυλακτικοί στις κινήσεις τους.