Νέα χρηματοδοτική ευκαιρία για τις ενεργειακές κοινότητες: 45.000 ευρώ από τον EECF – Σε εξέλιξη οι αιτήσεις

Σε εξέλιξη βρίσκεται η πρώτη πρόκληση υποβολής προτάσεων από τον Μηχανισμό για τις Ευρωπαϊκές Ενεργειακές Κοινότητες  (European Energy Communities Facility) και ήδη -πηγές από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι- το ενδιαφέρον είναι αρκετά μεγάλο.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα οι αναδυόμενες ενεργειακές κοινότητες από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, την Ισλανδία, τη Μολδαβία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Ουκρανία μπορούν έως  τις 30 Σεπτεμβρίου, να υποβάλουν αίτηση για εφάπαξ επιχορήγηση ύψους 45.000 ευρώ προκειμένου να αναπτύξουν ένα ισχυρό επιχειρηματικό σχέδιο για το έργο τους. 

Συνολικά περισσότερες από 140 ενεργειακές κοινότητες θα επωφεληθούν από το πρόγραμμα, το οποίο θα υλοποιηθεί μέσω δύο (2) ανοιχτών προσκλήσεων προς τις ενεργειακές κοινότητες. Μετά την πρώτη πρόσκληση αιτήσεων που είναι σε εξέλιξη θα ακολουθήσει η δεύτερη (2η) πρόσκληση την άνοιξη του 2026.

Εάν η αίτηση που θα κατατεθεί κριθεί επιτυχής, αυτομάτως ανοίγει η πρόσβαση σε εθνικές ανταλλαγές μεταξύ ομοτίμων και σε ένα πρόγραμμα ανάπτυξης ικανοτήτων, ώστε να υπάρξει επιπλέον υποστήριξη στην ανάπτυξη και την εφαρμογή του επιχειρηματικού project.

Στην Ελλάδα

Το έργο συντονίζει η ευρωπαϊκή ομοσπονδία ενεργειακών κοινοτήτων - REScoop.eu, με την υποστήριξη έμπειρων οργανισμών, μεταξύ των οποίων το δίκτυο Fedarene και το δίκτυο Energy Cities. Στην υλοποίηση του προγράμματος σε εθνικό επίπεδο, συμβάλλει σημαντικά και ένα ειδικά επιλεγμένο δίκτυο εθνικών φορέων υποστήριξης των ενεργειακών κοινοτήτων. Για την περίπτωση της Ελλάδας, η Electra Energy έχει οριστεί ως φορέας υποστήριξης και επικοινωνίας για τις ενδιαφερόμενες ενεργειακές κοινότητες. Αποστολή της Electra Energy είναι η ενδυνάμωση και υποστήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια, μέσω της έρευνας πεδίου, της υποστήριξης στην ανάπτυξης έργων, της εκπαίδευσης και της δικτύωσης. Από την ίδρυσή της το 2016 έχει καταφέρει να ενισχύσει δεκάδες σχήματα πολιτών στη δράση τους.

Τι καλύπτει η επιχορήγηση

Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, σε αυτήν την πρόσκληση, ο Μηχανισμός θα διανείμει πάνω από 3 εκατομμύρια ευρώ σε 73 συνολικά πρωτοβουλίες, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να προωθήσουν μια δίκαιη, δημοκρατική και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση.

Η επιχορήγηση θα καλύψει όλες τις απαραίτητες βάσεις για την προετοιμασία ενός επιχειρηματικού σχεδίου για την κάθε ενεργειακή  οινότητα: τεχνικές και οικονομικές αξιολογήσεις, νομικές και διοικητικές διαδικασίες και άλλες εργασίες πριν από την ανάπτυξη, όπως μελέτες σκοπιμότητας. Μπορούν να καλυφθούν οι προπαρασκευαστικές εργασίες που είναι απαραίτητες για τη δομή ενός άρτιου, βιώσιμου και τραπεζικά αξιόλογου επιχειρηματικού σχεδίου.

Οι στόχοι του προγράμματος

 Ενώ ο κύριος στόχος της πρόσκλησης είναι να βοηθήσει τις αναδυόμενες ενεργειακές κοινότητες να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση που απαιτείται για την υλοποίηση του έργου τους και την επαγγελματοποίηση των δραστηριοτήτων τους, μπορούν επίσης να υποβάλουν αίτηση και οι ήδη εδραιωμένες ενεργειακές κοινότητες που στοχεύουν στην εξερεύνηση νέων υπηρεσιών.

Οι προϋποθέσεις

Οι μόνες προϋποθέσεις για την υποβολή αίτησης είναι να είναι κανείς εγγεγραμμένος/η ως νομική οντότητα, να συμμορφώνεται με έναν από τους ορισμούς της ΕΕ για τις ενεργειακές κοινότητες, να έχει την έδρα του σε επιλέξιμη χώρα και να δεσμεύεται να τηρεί τις υποχρεώσεις επιχορήγησης. 

Οι δύο κατηγορίες που εξασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες

Για να προσφέρουν ίσες ευκαιρίες σε όλους, οι αιτήσεις θα χωριστούν σε δύο κατηγορίες περιφερειών με βάση το νομικό πλαίσιο για τις ενεργειακές κοινότητες σε κάθε χώρα. Αυτό σημαίνει ότι οι πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται σε χώρες όπου το πλαίσιο για την κοινοτική ενέργεια είναι πιο απαιτητικό δεν θα χρειάζεται να ανταγωνίζονται εκείνες από χώρες με πιο ευνοϊκό πλαίσιο. 

Οι αιτήσεις θα αξιολογηθούν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες για να διασφαλιστεί μια δίκαιη και ισορροπημένη αξιολόγηση. Αυτοί οι εμπειρογνώμονες θα αξιολογήσουν τις λειτουργίες και την ετοιμότητα της ενεργειακής κοινότητας, τη φιλοδοξία του έργου της, τη συνοχή και την αξιοπιστία της πρότασης και τον αντίκτυπο στην τοπική κοινότητα.

Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αναμένεται να ανακοινωθούν έως τον Δεκέμβριο.

Ο Μηχανισμός για τις Ευρωπαϊκές Ενεργειακές Κοινότητες 

Ο Μηχανισμός για τις Ευρωπαϊκές Ενεργειακές Κοινότητες είναι ένα χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο που στοχεύει στην ενδυνάμωση και υποστήριξη της ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων σε όλη την Ευρώπη. Θα υποστηρίξει τουλάχιστον 140 ενεργειακές κοινότητες στην ανάπτυξη στέρεων επιχειρηματικών σχεδίων μέσω εφάπαξ επιχορηγήσεων και ενός εξατομικευμένου προγράμματος ανάπτυξης ικανοτήτων. Το έργο καλύπτει τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, την Ισλανδία, τη Μολδαβία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Ουκρανία.

Υπό τη διαχείριση μιας διεθνούς κοινοπραξίας έμπειρων οργανισμών , ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Ενεργειακών Κοινοτήτων υποστηρίζεται από ένα δίκτυο 29 εθνικών εμπειρογνωμόνων . Αυτοί οι εμπειρογνώμονες προωθούν ενεργά την πρωτοβουλία και καθοδηγούν τις ενεργειακές κοινότητες στα διάφορα στάδια του έργου στις αντίστοιχες χώρες τους.

Ο Μηχανισμός για τις Ευρωπαϊκές Ενεργειακές Κοινότητες συμβάλλει στους φιλόδοξους στόχους της ΕΕ για το κλίμα, ενθαρρύνοντας την τοπική και συλλογική δράση για μια δίκαιη, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση.

Αυτή η πρωτοβουλία, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE , ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2024 και θα διαρκέσει έως τον Φεβρουάριο του 2028.

Τι είναι οι ενεργειακές κοινότητες;

Οι ενεργειακές κοινότητες είναι νομικές οντότητες με πρωτοβουλία των πολιτών που δραστηριοποιούνται στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης. Επίσημα αναγνωρισμένες στη δέσμη μέτρων για την καθαρή ενέργεια της ΕΕ ως κοινότητες «πολιτών» και «ανανεώσιμων» πηγών ενέργειας, οι ενεργειακές κοινότητες συνήθως ανήκουν στα μέλη τους και γενικά λειτουργούν σύμφωνα με τις συνεταιριστικές αρχές και αξίες, όπως η ανοιχτή συμμετοχή και ο δημοκρατικός έλεγχος. 

Διακρίνονται από τους παραδοσιακούς παρόχους ενέργειας από τον τρόπο που δραστηριοποιούνται - θέτουν τα περιβαλλοντικά, οικονομικά ή κοινωνικά οφέλη της κοινότητας πάνω από το κέρδος.

Αξιοποιώντας συλλογική και τοπική δράση, οι ενεργειακές κοινότητες ξεκλειδώνουν μετασχηματιστικές ευκαιρίες για το ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης. Συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς, οικονομικά προσιτού και καθαρότερου ενεργειακού συστήματος μέσω:

• Ενδυνάμωση των πολιτών ώστε να αναλάβουν την ευθύνη της ενεργειακής μετάβασης και, ως εκ τούτου, ενίσχυση της κοινωνικής αποδοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
• Μείωση της ενεργειακής φτώχειας και διασφάλιση προσιτών τιμών ενέργειας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
• Ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης
• Δημιουργία πράσινων θέσεων εργασίας και δημιουργία επενδυτικών ευκαιριών για την τοπική κοινότητα, μεταξύ άλλων