ΙΕΑ: Μεγάλες καθυστερήσεις και κόστη στην εφοδιαστική αλυσίδα βαραίνουν την ανάπτυξη των ηλεκτρικών δικτύων

Η επέκταση του ηλεκτρικού δικτύου παγκοσμίως αδυνατεί να συμβαδίσει με την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρισμού, την ίδια στιγμή που οι χρόνοι προμήθειας και το κόστος του βασικού εξοπλισμού έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2021.

Σύμφωνα με έκθεση του ΙΕΑ, οι προσπάθειες για την επέκταση και εκσυγχρονισμό του δικτύου μεταφοράς ανά τον κόσμο αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις, καθώς εντείνονται οι ελλείψεις στην αλυσίδα εφοδιασμού. Οι τιμές και οι χρόνοι προμήθειας βασικών εξαρτημάτων, όπως οι μετασχηματιστές και τα καλώδια, έχουν σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε 4 χρόνια, δημιουργώντας σημαντικά εμπόδια για τους διαχειριστές.

Όπως υπογραμμίζει η έκθεση, η ανάπτυξη των υποδομών μεταφοράς είναι κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια και ευελιξία των ροών ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η ζήτηση κινείται ανοδικά. Η τάση αυτή προκύπτει από τον εντεινόμενο εξηλεκτρισμό της βιομηχανικής δραστηριότητας, την αυξανόμενη χρήση κλιματισμού, ηλεκτρικών συσκευών, ηλεκτρικών οχημάτων και αντλιών θερμότητας, καθώς και την επέκταση των data centers για την υποστήριξη της ταχείας ανάπτυξης της AI.

Παρότι η αδειοδότηση παραμένει η βασική αιτία καθυστερήσεων σε έργα υποδομών δικτύου -κυρίως στις αναπτυγμένες οικονομίες-, τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα αναδεικνύονται ως κρίσιμος ανασταλτικός παράγοντας. Ειδικότερα, η έρευνα του ΙΕΑ διαπίστωσε ότι η προμήθεια διαρκεί 2 με 3 χρόνια για τα καλώδια και περισσότερα από 4 χρόνια για τους μετασχηματιστές, χρόνος διπλάσιος σε σχέση με το 2021. Τα εξειδικευμένα εξαρτήματα αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες καθυστερήσεις, με τους χρόνους παράδοσης για τα καλώδια DC για παράδειγμα να ξεπερνούν τα 5 έτη.

Οι αυξήσεις των τιμών για τον εξοπλισμό είναι εξίσου ανησυχητικές. Σε πραγματικούς όρους, το κόστος των καλωδίων έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2019, ενώ οι τιμές των μετασχηματιστών έχουν αυξηθεί κατά περίπου 75%.

Τα παραπάνω ενισχύονται από το γεγονός ότι, η ζήτηση αφορά πολλά έργα επέκτασης του δικτύου που αναπτύσσονται ταυτόχρονα, κάτι που επιδεινώνει τα προβλήματα συμφόρησης. Επιπλέον, η γοργή ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών έχει αυξήσει περαιτέρω τη ζήτηση για υποβρύχια καλώδια υψηλής τάσης, ασκώντας πρόσθετη πίεση στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Όπως διαπιστώνει η έκθεση, οι επενδύσεις θα χρειαστούν χρόνο για να υλοποιηθούν, με την αβεβαιότητα να παραμένει όσον αφορά τα μελλοντικά επίπεδα ζήτησης αλλά και τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων εργαζομένων. Επί του παρόντος περίπου 8 εκατ. άνθρωποι παγκοσμίως απασχολούνται στην κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία των δικτύων και το εργατικό αυτό δυναμικό θα πρέπει να αυξηθεί κατά τουλάχιστον 1,5 εκατ. έως το 2030, για να ανταποκριθεί στην προβλεπόμενη ζήτηση.

Όλα αυτά σε μια περίοδο που 1.600 γιγαβάτ φωτοβολταϊκών και αιολικών έργων βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια ανάπτυξης και περιμένουν να συνδεθούν στο δίκτυο.

Σημειώνεται δε ότι, οι επενδύσεις στη μεταφορά ενέργειας αυξήθηκαν παγκοσμίως κατά 10% το 2023 και έφτασαν τα 140 δισ. δολάρια, ποσό που θα πρέπει να ξεπεράσει τα 200 δισ. δολάρια ετησίως μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2030, προκειμένου να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.