Οι εφτά τάσεις της «επόμενης μέρας» στην αγορά ενέργειας - Αδιέξοδο για τα χαρτοφυλάκια που στηρίζονται μόνο σε ΑΠΕ - Κίνδυνος "κανιβαλισμού" στις μπαταρίες

Η διατήρηση του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μίγμα ως κάτι περισσότερο από «καύσιμο-γέφυρα» καθώς και το «αδιέξοδο» ενεργειακών χαρτοφυλακίων που στηρίζονται μονοδιάστατα στις ΑΠΕ συνιστούν μερικά από τα «στιγμιότυπα» του νέου ενεργειακού περιβάλλοντος που διαμορφώνεται και θα ξεδιπλωθεί πολύ περισσότερο τα αμέσως επόμενα χρόνια σε εθνικό και ευρύτερο επίπεδο.

Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο Γιάννης Καλαφατάς, Chief Executive Director του τομέα Ενέργειας της Metlen σε ειδικό workshop που διοργάνωσε η εταιρεία εχθές με την συμμετοχή δημοσιογράφων του κλάδου, τα τεκταινόμενα στην αγορά ενέργειας επιβεβαιώνουν την ορθότητα του μοντέλου ανάπτυξης που υπαγορεύει παρουσία σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας ή αλλιώς το μοντέλο της καθετοποίησης. Τόσο ο ίδιος όσο και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της Metlen που συμμετείχαν στο workshop αναφέρθηκαν εκτενώς στο ζήτημα ως «συμπέρασμα» των συνολικότερων διεργασιών που συμβαίνουν στην αγορά ενέργειας και δεν αφορούν αυστηρά και μόνο τον κλάδο.

Μάλιστα, ο κ. Καλαφατάς δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι το μοντέλο της καθετοποίησης είχε εγκαταλειφθεί συνολικότερα τα προηγούμενα χρόνια σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τώρα ολοένα και περισσότεροι αντιλαμβάνονται την ανάγκη «επιστροφής στα θεμελιώδη και τα βασικά» με το κρίσιμο στοιχείο να αποτελεί η αποτελεσματικότητα μιας εταιρείας σε αυτά. Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν αποτελεί μια εταιρεία – ενεργειακή πάντα - να κάνει πολλά και διαφορετικά όσο αυτά που κάνει, να τα κάνει καλά.

Σχολιάζοντας την περίοδο που διανύουμε με το βλέμμα στις προκλήσεις που υπάρχουν μπροστά, ο κ. Καλαφατάς ανέφερε χαρακτηριστικά «Για τις ενεργειακές εταιρείες είναι back to basics και να δούμε πόσο καλά τα κάνουμε κι αν δεν τα κάνουμε, να δούμε πως μπορούμε να τα κάνουμε καλά». Τα βασικά σημαίνει, όπως είπε ο ίδιος, να έχεις το χαμηλότερο δυνατό κόστος και να είσαι πιο ευέλικτος από τους ανταγωνιστές σου. «Τα δύο κρίσιμα στοιχεία είναι η ανταγωνιστικότητα και η ευελιξία και εφόσον αυτά υπάρχουν τότε θα είσαι στην πλευρά των νικητών ή τουλάχιστον στην πλευρά των επιζώντων», καθώς το άμεσο μέλλον περιλαμβάνει και ισχυρές κρίσεις που σίγουρα θα μεταβάλουν τα δεδομένα.

Σε μια προσπάθεια αποτίμησης, συμπερασμάτων αλλά και καταγραφής τάσεων για την «επόμενη μέρα» στην αγορά ενέργειας, ο κ. Καλαφατάς ξεχώρισε 7 βασικά σημεία

Πρώτον το φυσικό αέριο θα παραμείνει συστατικό μέρος του ενεργειακού μίγματος, όντας περισσότερο ένα καύσιμο απαραίτητο για πολλούς και διάφορους λόγους παρά απλώς ένα καύσιμο-γέφυρα. «Είναι ένα καύσιμο που μέχρι να αποδειχθεί κάτι διαφορετικό θα συνεχίσει να υπάρχει».

Υπό το πρίσμα αυτό, οι μονάδες φυσικού αερίου διατηρούν την χρησιμότητά τους στο ηλεκτρικό σύστημα, καθώς προσφέρουν ευστάθεια, ασφάλεια και εφεδρείες που δεν μπορεί να διασφαλιστούν με κάποιο άλλο τρόπο. «Δεν μπορεί να υποκατασταθεί η μονάδα φυσικού αερίου ως προς αυτά που προσφέρει σε ένα ηλεκτρικό σύστημα».

Μια τρίτη «αλήθεια» που προκύπτει από την «τροχιά» που παίρνει πλέον η αγορά ενέργειας αφορά στη βιωσιμότητα χαρτοφυλακίων που στηρίζονται μονάχα στις ΑΠΕ. Από την πλευρά του, ο κ. Καλαφατάς υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι «RES only companies δεν είναι attractive». Το αντίθετο μάλιστα καθώς πλέον μια τέτοια συνθήκη ενέχει σημαντικούς κινδύνους έξω στην αγορά. Αυτό προκύπτει από την μετατόπιση της αγοράς εν γένει όπου πλέον η αναζήτηση δεν περιορίζεται στην αγορά ενός έργου ΑΠΕ αλλά συνοδεύεται από την εξασφάλιση ενός PPA που να βεβαιώνει την πώληση της παραγόμενης ενέργειας σε προφίλ κατανάλωσης επί 24ώρου βάσεως και όχι απλώς τις λίγες ώρες που παράγει για παράδειγμα ένα φωτοβολταϊκό.

Συνέχεια των παραπάνω δεδομένων αποτελεί η «αλήθεια» ότι ο συνδυασμός παραγωγής και κατανάλωσης στο ίδιο και αυτό χαρτοφυλάκιο αποτελεί εκ των ουκ άνευ, δηλαδή η καθετοποίηση μιας δραστηριότητας, πράγμα που διασφαλίζει την αναγκαία ευελιξία και ανθεκτικότητα για την αντιμετώπιση και αντιστάθμιση των ρίσκων.

Στην ίδια κατεύθυνση, τα νέα δεδομένα αυξάνουν την σημασία της διαχείρισης ενέργειας σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με προηγούμενες φάσεις της αγοράς. «Παλιότερα ήταν αρκετό να έχεις ένα στόλο από εργοστάσια παραγωγής. Τώρα δεν είναι έτσι. Για να μπορείς να είσαι στην αγορά relevant θα πρέπει να έχεις πολύ δυνατή, πολυεπίπεδη και πολυδιάστατη ενεργειακή διαχείριση».

Μια έκτη παράμετρος αφορά την ενεργειακή μετάβαση και την έμφαση που πλέον δίνεται στα δίκτυα και την αποθήκευση ενέργειας. Δεν παρέλειψε ωστόσο να υπογραμμίσει τον κίνδυνο κανιβαλισμού των μπαταριών σε ένα ορισμένο διάστημα σε μια επανάληψη του αντίστοιχου φαινομένου με τα φωτοβολταϊκά. Η περίοδος «χάριτος» για τις μπαταρίες δύναται να διαρκέσει έως τα τρία πρώτα χρόνια, πράγμα που μετά θα εξαφανιστεί υπό το βάρος των πολλαπλάσιων μονάδων που θα ενταχθούν στο σύστημα, εκμαυλίζοντας τις τιμές αποζημίωσης. «Η αποθήκευση θα έχει αξία όταν αποτελεί μέρος ενός χαρτοφυλακίου που στόχο έχει να εξυπηρετήσει το τελικό προφίλ ζήτησης», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Τέλος, η «επόμενη μέρα» περιλαμβάνει υποχρεωτικά την τεχνολογία και το AI καθώς αποτελούν το αναγκαίο «όχημα» για μια σειρά καινοτομίες που αναμένονται στην αγορά και δύναται να συμβάλουν στον καλύτερη λειτουργία της τόσο από την πλευρά της παραγωγής όσο και από την πλευρά της ζήτησης, όπως είναι η δυναμική τιμολόγηση. «Δεν υπάρχει δυναμική τιμολόγηση χωρίς αλγόριθμο και δεν υπάρχει αλγόριθμος χωρίς AI».