Ο ευρωπαϊκός καύσωνας εκτινάσσει τις εξαγωγές ρωσικού αερίου - Εκρηκτική αύξηση των εισαγωγών στην Ελλάδα

Στο υψηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2022, όταν διεκόπησαν οι ροές μέσω του Nord Stream, εκτινάχθηκαν τον Ιούλιο οι εξαγωγές φυσικού αερίου της Ρωσίας  στην Ευρώπη μέσω αγωγών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Energy Intelligence, ο μοναδικός εξαγωγέας φυσικού αερίου, η κρατική Gazprom, προμήθευσε περίπου 2,7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα στην Ευρώπη, εξαιρουμένης της Τουρκίας, τον Ιούλιο, σημειώνοντας αύξηση 34% από τα επίπεδα του Ιουνίου.

Το ποσό αυτό, αν και αρκετά αυξημένο εξακολουθεί να είναι κατά 32% λιγότερο από αυτό που προμήθευε η Gazprom τον Ιούλιο του 2022, όταν συνέχιζε να στέλνει φυσικό αέριο μέσω του υπεράκτιου αγωγού Nord Stream στη Γερμανία, αν και ήδη σε πολύ περιορισμένους όγκους. Η Gazprom σταμάτησε τις ροές μέσω του Nord Stream στα τέλη Αυγούστου και συνέχισε να χρησιμοποιεί μόνο δύο διαδρομές - την ουκρανική διέλευση και τον αγωγό Turk Stream.

Οι εξαγωγές έφθασαν στο υψηλό 11 μηνών τον Ιούλιο, κυρίως χάρη στην απότομη αύξηση των ροών μέσω του Turk Stream που τροφοδοτεί τη νότια και την ανατολική Ευρώπη.

Ο ρόλος του καύσωνα

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η σημαντική αυτή αύξηση που καταγράφηκε στις ευρωπαϊκές εισαγωγές αποδίδεται τόσο στη μείωση των τιμών της Gazprom όσο και στον παρατεταμένο καύσωνα που ώθησε  στα ύψη τη ζήτηση ψύξης στη νότια και κεντρική Ευρώπη. Οι τιμές που συνδέονται με τον κόμβο της Gazprom ακολούθησαν την καθοδική δυναμική των προηγούμενων μηνών. Οι τιμές spot δεν αυξήθηκαν πολύ παρά την αύξηση της ζήτησης λόγω του καύσωνα, αλλά το μειούμενο χάσμα μεταξύ των τιμών spot και της πτώσης των τιμών της Gazprom έκανε τις ρωσικές παραλαβές φυσικού αερίου πιο ελκυστικές για τους αγοραστές από ό,τι τους προηγούμενους μήνες.

Το Turk Stream οδηγεί την ανάπτυξη

Όπως επισημαίνει η Energy Intelligence οι ροές μέσω του Turk Stream προς την Ευρώπη ήταν πιο ευαίσθητες στην αστάθεια των τιμών και της ζήτησης τους τελευταίους μήνες από ό,τι αυτές μέσω της Ουκρανίας,  που προμηθεύει περιορισμένο αριθμό αγορών στην κεντρική Ευρώπη και την Ιταλία.

Οι ροές στην Ουκρανία αυξήθηκαν κατά 3,9% από μήνα σε μήνα, αλλά μειώθηκαν 0,2% σε ετήσια βάση σε 1,3 Bcm τον Ιούλιο. Εν τω μεταξύ, οι εξαγωγές μέσω του Turk Stream με προορισμό την Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 82% σε μηνιαία βάση και αυξήθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση σε περίπου 1,4 Bcm.

Ουγγαρία και Ελλάδα

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που παραθέτει η ΕΙ τον Ιούλιο, οι ροές μέσω του Turk Stream αυξήθηκαν ιδιαίτερα στην Ουγγαρία και την Ελλάδα — 67% μηνιαίως σε περίπου 620 MMcm και 94% σε 190 MMcm, αντίστοιχα. 

Η ανάπτυξη στην Ελλάδα μπορεί να αποδοθεί στην αλλαγή της κατάστασης των τιμών που ώθησε την Ελλάδα να πάρει περισσότερο ρωσικό αέριο. Στις αρχές του τρέχοντος έτους και τον Μάιο, όταν το χάσμα μεταξύ των τιμών της Gazprom και των τιμών spot ήταν μεγαλύτερο, η Ελλάδα προτίμησε να μεταφέρει φυσικό αέριο από τον τερματικό σταθμό LNG με αντίστροφη λειτουργία στη Βουλγαρία, πράγμα που σημαίνει ότι οι ροές φυσικού αερίου του Turk Stream από τη Βουλγαρία στην Ελλάδα ήταν μηδενικές. Οι περισσότερες από τις σταδιακές εισαγωγές της Ουγγαρίας θεωρείται ότι αποστέλλονται στην Ουκρανία για αποθήκευση. Η Ουγγαρία έστειλε 224 MMcm στην Ουκρανία τον Ιούλιο, από 60 MMcm τον Ιούνιο, δήλωσε ο ουκρανικός διαχειριστής συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου στις 2 Αυγούστου.

Ο Turk Stream λειτούργησε 7% πάνω από την ευρωπαϊκή δυναμικότητά του 15,75 Bcm/έτος τον Ιούλιο. Κυκλοφόρησε στις αρχές του 2020 και έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 50,44 MMcm/ημέρα, 17% πάνω από τη χωρητικότητα, στις 14 Ιουλίου, ξεπερνώντας ελαφρώς το προηγούμενο ρεκόρ των 50,42 MMcm/d που καταγράφηκε  την 1η Μαρτίου 2022, πέντε ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που προκάλεσε ράλι τιμών spot και ώθησε τους αγοραστές να πάρουν όσο περισσότερο ρωσικό φυσικό αέριο μπορούσαν φοβούμενοι πιθανές διακοπές της προσφοράς λόγω του πολέμου.

Την 1η Αυγούστου, οι ροές του Turk Stream προς την Ευρώπη σημείωσαν νέο ρεκόρ 50,9 MMcm/ημέρα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.

Το ρωσικό LNG στρέφεται στην Ασία

Εν τω μεταξύ σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, ενώ οι εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών αυξήθηκαν, οι εξαγωγές LNG της Ρωσίας στην Ευρώπη μειώθηκαν κατά 18% σε 950.000 μετρικούς τόνους τον Ιούλιο, καθώς το βασικό εργοστάσιο Yamal της ιδιωτικής Novatek αύξησε τις αποστολές προς την Ασία μέσω της προς τα ανατολικά Βόρεια Θάλασσα.

Η Yamal προμήθευσε 880.000 τόνους στην Ευρώπη τον περασμένο μήνα, από 1,03 εκατ. τόνους τον Ιούνιο, ενώ οι εξαγωγές της στην Ασία εκτινάχθηκαν στους 650.000 τόνους από 370.000 τόνους.

Οι ρωσικές εξαγωγές LNG στην Ευρώπη, κυρίως προερχόμενες από το Yamal, ανέρχονταν στο ήμισυ των προμηθειών φυσικού αερίου του αγωγού τον Ιούλιο.